Year 2018, Volume 6, Issue 12, Pages 323 - 341 2018-12-30

BİR FÂKİHİN TASAVVUF YORUMU: AKİFZÂDE’NİN MÜHİMMÂTU’S-SÛFİYYE ADLI MAHTÛT ESERİ

Mehmet Saki Çakır [1]

57 274

Öz

Osmanlı’nın son dönem ulemâsından Abdurrahim Akifzâde (v. 1816-17), İstanbul’da kadılık ve müderrislik, Amasya’da ise müftülük yapmıştır. Resmi görevlerinden ötürü daha çok fâkih olarak bilinen Akifzâde’nin tasavvufa dair eserleri vardır. Bu makalede sûfîlerin önemsediği meseleleri içeren Mühimmatu’s-sûfîyye adlı eseri çalışılmıştır. Tartışma konusu olmuş bu meselelerde genelde ilk önce tasavvuf klasiklerine müracaat etmiş ve nakiller yapmıştır. Daha sonra zahiri ilimleri merkez alarak kendi görüş ve yorumlarını belirtmiştir. Dolayısıyla Akifzâde’nin bu eseri, bir fâkih perspektifinde onun tasavvufî görüşlerini yansıtmak bakımından önem arz etmektedir. Bu bağlamda Akifzâde kelam, fıkıh ve akli deliller çerçevesinde sûfîlerin Ehl-i sünnet inancındaki konumunu savunmuştur. Bunu yaparken onları; Cebriyye, Hulûliyye ve Vücûdiyye (Panteizm) gibi Ehl-i sünnet dışındaki akımlardan ayrıştırma çabasına girmiştir.
Akifzâde, tasavvuf, tevil, fâkih, müşahede
  • Abdülhamid, İrfan, “Cebriyye”, TDV İslâm Ansiklopedisi (DİA), VII, 205-208.Akifzâde, Abdurrahim, Kitâbü’l-mecmû‘ fi’l-meşhûdi ve’l-mesmû‘, Millet Ktp., A.E. Arabi, no: 2527, 1320h.Akifzâde, Abdurrahim, Mir’âtü’n-nâzırîn fî münebbihâti’l-mutasavvıfi’t-tâhirîn tercümesi, İstanbul Büyükşehir Belediyesi Atatürk Kitaplığı, Osman Ergin Yazmaları, no: 802 Akifzâde, Abdurrahim, Mühimmâtu’s-sûfîyye, İstanbul Büyükşehir Belediyesi Atatürk Kitaplığı, Osman Ergin Yazmaları, no: 356Baltacı, Cahit, “Arpalık” TDV İslam Ansiklopedisi (DİA), III, 392-393.Bursalı Mehmed Tahir, Osmanlı Müellifleri, İstanbul: Matbaa-i Âmire, 1333h, I-III.Cebecioğlu, Ethem, Tasavvuf Terimleri ve Deyimleri Sözlüğü, İstanbul: Ağaç Kitabevi Yayınları, 2009.eş-Şarânî, Abdulvehhab, Letâifü’l-minen ve’l-ahlâk, Dımaşk: Daru’t-takvâ, 2004.Karadeniz, Osman, “Heyûlâ” TDV İslam Ansiklopedisi (DİA), XVII, 294-295.Kaya, Süleyman, “Akifzâde’nin Mecelletü’l-Mehâkim İsimli Eseri Çerçevesinde Osmanlı Fetvasında Değişim”, M.Ü. İlâhiyat Fakültesi Dergisi, S. 40 (2011/1), 933-108.Kübrâ, Necmeddin, Fevâihu’l-cemâl ve fevâtihu’l-celâl (thk. Yusuf Zeydân), Kahire: Dâru Suâd es-Sabâh, 1993.Olcay, Osman Fevzi, Amasya Şehri (sdl. Harun Küççük - Kurtuluş Altunbaş), Amasya: Amasya Belediyesi Yayınları, 2010.Tosun, Necdet, İmâm-ı Rabbânî Ahmed Sirhindî: Hayatı, Eserleri, Tasavvufî Görüşleri, İstanbul: İnsan Yayınları, 2005.
Primary Language tr
Journal Section Articles
Authors

Author: Mehmet Saki Çakır
Institution: SİİRT ÜNİVERSİTESİ, İLAHİYAT FAKÜLTESİ
Country: Turkey


Dates

Publication Date: December 30, 2018

Bibtex @research article { abuifd479589, journal = {Abant İzzet Baysal Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi}, issn = {}, eissn = {2148-0494}, address = {Abant İzzet Baysal University}, year = {2018}, volume = {6}, pages = {323 - 341}, doi = {}, title = {BİR FÂKİHİN TASAVVUF YORUMU: AKİFZÂDE’NİN MÜHİMMÂTU’S-SÛFİYYE ADLI MAHTÛT ESERİ}, key = {cite}, author = {Çakır, Mehmet Saki} }
APA Çakır, M . (2018). BİR FÂKİHİN TASAVVUF YORUMU: AKİFZÂDE’NİN MÜHİMMÂTU’S-SÛFİYYE ADLI MAHTÛT ESERİ. Abant İzzet Baysal Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 6 (12), 323-341. Retrieved from http://dergipark.org.tr/abuifd/issue/41947/479589
MLA Çakır, M . "BİR FÂKİHİN TASAVVUF YORUMU: AKİFZÂDE’NİN MÜHİMMÂTU’S-SÛFİYYE ADLI MAHTÛT ESERİ". Abant İzzet Baysal Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 6 (2018): 323-341 <http://dergipark.org.tr/abuifd/issue/41947/479589>
Chicago Çakır, M . "BİR FÂKİHİN TASAVVUF YORUMU: AKİFZÂDE’NİN MÜHİMMÂTU’S-SÛFİYYE ADLI MAHTÛT ESERİ". Abant İzzet Baysal Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 6 (2018): 323-341
RIS TY - JOUR T1 - BİR FÂKİHİN TASAVVUF YORUMU: AKİFZÂDE’NİN MÜHİMMÂTU’S-SÛFİYYE ADLI MAHTÛT ESERİ AU - Mehmet Saki Çakır Y1 - 2018 PY - 2018 N1 - DO - T2 - Abant İzzet Baysal Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 323 EP - 341 VL - 6 IS - 12 SN - -2148-0494 M3 - UR - Y2 - 2018 ER -
EndNote %0 Abant İzzet Baysal Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi BİR FÂKİHİN TASAVVUF YORUMU: AKİFZÂDE’NİN MÜHİMMÂTU’S-SÛFİYYE ADLI MAHTÛT ESERİ %A Mehmet Saki Çakır %T BİR FÂKİHİN TASAVVUF YORUMU: AKİFZÂDE’NİN MÜHİMMÂTU’S-SÛFİYYE ADLI MAHTÛT ESERİ %D 2018 %J Abant İzzet Baysal Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi %P -2148-0494 %V 6 %N 12 %R %U
ISNAD Çakır, Mehmet Saki . "BİR FÂKİHİN TASAVVUF YORUMU: AKİFZÂDE’NİN MÜHİMMÂTU’S-SÛFİYYE ADLI MAHTÛT ESERİ". Abant İzzet Baysal Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 6 / 12 (December 2019): 323-341.
AMA Çakır M . BİR FÂKİHİN TASAVVUF YORUMU: AKİFZÂDE’NİN MÜHİMMÂTU’S-SÛFİYYE ADLI MAHTÛT ESERİ. Abant İzzet Baysal Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi. 2018; 6(12): 323-341.
Vancouver Çakır M . BİR FÂKİHİN TASAVVUF YORUMU: AKİFZÂDE’NİN MÜHİMMÂTU’S-SÛFİYYE ADLI MAHTÛT ESERİ. Abant İzzet Baysal Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi. 2018; 6(12): 341-323.