Year 2019, Volume 5, Issue 1, Pages 1401 - 1413 2019-04-15

History and Importance of Ethical Rules in Animal Experiment Studies
Hayvan Deneyi Çalışmalarında Etik Kuralların Tarihçesi ve Önemi

Öznur Uludağ [1]

64 151

 It all started with the curiosity of mankind. How do things occur in nature, in our biological environment and in our bodies?

The humanity has been working since the day it was existed in order to understand the phenomena in nature and in its own body with the scientific methods it developed by investigating the cause-effect relationship with curiosity. In this process; Some of the studies aimed at the physiology of the human body, the pathology of the diseases and their treatment were carried out in the form of observational studies on humans and the other part was conducted as experimental study. In experimental studies, experimental animals were the most important alternative to human subjects. Human-animal relations and the concept of ethics have gained importance in researches. This article providing information about the history and the recent regulation of experimental animals in the world and in Turkey legislation aimed to evaluate issues in general.

Her şey insanoğlunun merakı ile başladı. Doğada, biyolojik çevremizde ve vücudumuzdaki olaylar nasıl meydana geliyor?

İnsanoğlu merak duygusu ile olayların neden-sonuç ilişkisini irdeleyerek geliştirdiği bilimsel metotlarla doğada ve kendi vücudundaki olayları anlamak için var olduğu günden bu yana çalışmaktadır. Bu süreçte; insan vücudunun fizyolojisini, hastalıkların patolojisini ve bunların tedavisini hedef alan araştırmaların bir kısmı insanlar üzerinde yapılan gözlemsel çalışmalar şeklinde, diğer bir kısmı ise deneysel çalışma şeklinde yürütülmüştür. Deneysel araştırmalarda deney hayvanları insan deneklere en önemli alternatif olmuştur. Ancak bu deneylerin yapılabilmesi için bazı şartlar ve kurallar gerekmektedir. Araştırmalarda insan-hayvan ilişkileri ile etik kavramı doğal olarak önem kazanmaktadır. Bu yazıda dünyada ve Türkiye’de deney hayvanları mevzuatının tarihçesi ve son düzenlemeler hakkında bilgi verilerek konunun genel olarak değerlendirilmesi amaçlanmıştır.

  • 1. Ergün Y. Hayvan Deneylerinde Etik. Arşiv 2010; 19: 220-35.
  • 2. Altuğ T. Sağlık Bilimlerinde Süreli Yayıncılık 2009;53-68.
  • 3. Olsson AS, Robinson P, Pritchett K, et al. Animal Research Ethics. In: Hau J, Van Hoosier Jr GL. Handbook of Laboratory Animal Science. Volume I Essential Principles and Practices 2nd ed. Usa Crc Press; 2003;13-31.
  • 4. Çobanoğlu N, Aydoğdu İB. Tıp Araştırmaları ve Hayvan Hakları Açısından Hayvan Deneyleri Etik Kurulları. Sağlık Bilimlerinde Süreli Yayıncılık 2009;112-8.
  • 5. Kant, I. (1956) Werke, Bd.4, Weischedel W. Hrsg. Wissenschaftliche Buchgesellschaft, Darmstadt.
  • 6. Young, T. (1798) An Essay on Humanity to Animals, Cadwell T. Jun. and Davies W. London.
  • 7. Başağaç G [Animal experiments and scientific researches]. Arda B, editör. Bilim Etiği ve Bilim Tarihi. Genişletilmiş 2. Baskı. Ankara: Ankara Üniversitesi Basım Evi; 2009; 46-67.
  • 8. Russell, W. M. S. and Burch, R. L. (1959). The Principles of Humane Experimental Technique. London: Methuen & Co. Special edition published by Universities Federation for Animal Welfare (UFAW), 1992.
  • 9. Kolar R. Animal experimentation. Sci Eng Ethics 2006; 12: 111-22.
  • 10. Canadian Council on Animal Care. Guide to the Care and Use of Experimental Animals. Ottawa 1984;2.
  • 11. Cass JS, Campbell IR, Lange L. A guide to production, care and use of laboratory animals. An annotated bibliography. 4. Breeding programs: design and operation of production colony. Fed Proc 1963;22(2):95-02.
  • 12. Erişim: https://tr.wikipedia.org/wiki/Hayvan_Hakları_Evrensel_Beyannamesi
  • 13. Uzel İ. Hayvan Deneyleri Etik Yasası. T Klin Tıbbi Etik 1994; 2: 75-79.
  • 14. Council Directive. 86/609/EEC.24.11.1986.
  • 15. T.C.Resmi Gazete. 5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu., Kanun no:5199, 01 Temmuz 2004. Resmi Gazete Sayısı: 25509.
  • 16. T.C.Resmi Gazete. Deneysel ve Diğer Bilimsel Amaçlar İçin Kullanılan Deney Hayvanlarının Korunması, Deney Hayvanlarının Üretim Yerleri İle Deney Yapacak Olan Laboratuvarların Kuruluş, Çalışma, Denetleme, Usul ve Esaslarına Dair Yönetmelik. Tarih: 16 Mayıs 2004, Resmi Gazete Sayı: 25464.
  • 17. T.C.Resmi Gazete. Deneysel ve Diğer Bilimsel Amaçlar İçin Kullanılan Deney Hayvanlarının Korunması, Deney Hayvanlarının Üretim Yerleri ile Deney Yapacak Olan Laboratuvarların Kuruluş, Çalışma, Denetleme, Usul ve Esaslarına Dair Yönetmeliğin Uygulama Talimatı. Tarih: 25 Nisan 2006, Sayı: 24.
  • 18. T.C.Resmi Gazete, Hayvan Deneyleri Etik Kurullarının Çalışma Usul ve Esaslarına Dair Yönetmelik, Tarih: 06 Temmuz 2006, Resmi Gazete Sayısı:26220.
  • 19. Erişim: http://hadmek.ormansu.gov.tr/
  • 20. T.C. Resmi Gazete, Deneysel ve Diğer Bilimsel Amaçlar için Kullanılan Hayvanların Refah ve Korunmasına Dair Yönetmelik, Tarih:13 Aralık 2011,Sayı:28141.
  • 21. T.C. Resmi Gazete, Hayvan Deneyleri Etik Kurullarının Çalışma Usul ve Esaslarına Dair Yönetmelik, Tarih: 15 Şubat 2014, Sayı:28914.
  • 22. World Veterinary Association Policy Statement on Animal Welfare, Well-Being, and Ethology. ILAR Journal 1989; 31 (4): 29-30.
Primary Language tr
Subjects Health Care Sciences and Services
Journal Section İnceleme Makalesi/ Review Article
Authors

Orcid: 0000-0002-6017-5836
Author: Öznur Uludağ
Institution: ADIYAMAN ÜNİVERSİTESİ, TIP FAKÜLTESİ
Country: Turkey


Dates

Publication Date: April 15, 2019

Bibtex @review { adiyamansaglik482098, journal = {Adıyaman Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi}, issn = {}, eissn = {2458-9179}, address = {Adıyaman University}, year = {2019}, volume = {5}, pages = {1401 - 1413}, doi = {10.30569/adiyamansaglik.482098}, title = {Hayvan Deneyi Çalışmalarında Etik Kuralların Tarihçesi ve Önemi}, key = {cite}, author = {Uludağ, Öznur} }
APA Uludağ, Ö . (2019). Hayvan Deneyi Çalışmalarında Etik Kuralların Tarihçesi ve Önemi. Adıyaman Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 5 (1), 1401-1413. DOI: 10.30569/adiyamansaglik.482098
MLA Uludağ, Ö . "Hayvan Deneyi Çalışmalarında Etik Kuralların Tarihçesi ve Önemi". Adıyaman Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 5 (2019): 1401-1413 <http://dergipark.org.tr/adiyamansaglik/issue/43834/482098>
Chicago Uludağ, Ö . "Hayvan Deneyi Çalışmalarında Etik Kuralların Tarihçesi ve Önemi". Adıyaman Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 5 (2019): 1401-1413
RIS TY - JOUR T1 - Hayvan Deneyi Çalışmalarında Etik Kuralların Tarihçesi ve Önemi AU - Öznur Uludağ Y1 - 2019 PY - 2019 N1 - doi: 10.30569/adiyamansaglik.482098 DO - 10.30569/adiyamansaglik.482098 T2 - Adıyaman Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 1401 EP - 1413 VL - 5 IS - 1 SN - -2458-9179 M3 - doi: 10.30569/adiyamansaglik.482098 UR - https://doi.org/10.30569/adiyamansaglik.482098 Y2 - 2019 ER -
EndNote %0 Health Sciences Journal of Adıyaman University Hayvan Deneyi Çalışmalarında Etik Kuralların Tarihçesi ve Önemi %A Öznur Uludağ %T Hayvan Deneyi Çalışmalarında Etik Kuralların Tarihçesi ve Önemi %D 2019 %J Adıyaman Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi %P -2458-9179 %V 5 %N 1 %R doi: 10.30569/adiyamansaglik.482098 %U 10.30569/adiyamansaglik.482098
ISNAD Uludağ, Öznur . "Hayvan Deneyi Çalışmalarında Etik Kuralların Tarihçesi ve Önemi". Adıyaman Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 5 / 1 (April 2019): 1401-1413. https://doi.org/10.30569/adiyamansaglik.482098
AMA Uludağ Ö . Hayvan Deneyi Çalışmalarında Etik Kuralların Tarihçesi ve Önemi. Adıyaman Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi. 2019; 5(1): 1401-1413.
Vancouver Uludağ Ö . Hayvan Deneyi Çalışmalarında Etik Kuralların Tarihçesi ve Önemi. Adıyaman Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi. 2019; 5(1): 1413-1401.