Year 2017, Volume 7, Issue 2, Pages 338 - 372 2017-08-09

Türkiye ve Kanada Sosyal Bilgiler Öğretim Programlarının Değerler Eğitimi Bakımından Karşılaştırılması
Comparison of Turkish and Canadian Social Studies Curricula in terms of Values Education

Sercan BURSA [1] , Tuba ÇENGELCİ KÖSE [2]

440 349

Araştırmanın amacı, 2005 Türkiye Sosyal Bilgiler Öğretim Programı ile 2005 Kanada Sosyal Bilgiler Öğretim Programı’nı değerler eğitimi bakımından karşılaştırmaktır. Nitel araştırma yaklaşımına dayalı olarak doküman incelemesi yöntemiyle yapılan bu araştırmanın verilerini, 2005 yılından beri Türkiye’de uygulanmakta olan 4., 5., 6. ve 7. sınıf Sosyal Bilgiler Öğretim Programları ile 2005 yılından beri Kanada’nın Alberta eyaletinde uygulanmakta olan 4., 5., 6. ve 7. sınıf Sosyal Bilgiler Öğretim Programları oluşturmaktadır. Araştırma kapsamında elde edilen veriler, tümevarımsal bir şekilde analiz edilmiştir. Araştırma sonuçlarına göre Kanada’daki Sosyal Bilgiler Öğretim Programlarında değerler, “değer ve tutum” başlığı içinde değer kazanımları olarak verilmektedir. Türkiye’deki 4., 5., 6. ve 7. sınıf Sosyal Bilgiler Öğretim Programlarında sınıf düzeyleri arasında öğrencilere kazandırılmak istenen değer sayısı bakımından çok fazla farklılık görülmemektedir. Kanada’daki programlarda ise 4. ve 5. sınıf düzeylerinde öğrencilere kazandırılması amaçlanan değerlerin sayı olarak yoğun olduğu, 6. ve 7. sınıf düzeylerinde ise yoğunluğun azaldığı görülmektedir. Bir diğer sonuca göre ise, Türkiye’deki Sosyal Bilgiler Öğretim Programlarının 4., 5., 6. ve 7. sınıf düzeylerinin tamamında soyut ve somut değerlere birlikte yer verilirken, Kanada’daki programlarda özellikle 4. ve 5. sınıf düzeylerinde çevre koruma ve doğa sevgisiyle ilgili somut kabul edilebilecek değerler ağırlıktayken, 6. ve 7. sınıf düzeylerinde ise demokrasiyle ilgili olan değerler ağırlık kazanmaktadır. Araştırmada elde edilen sonuçlar doğrultusunda öğretmenlere rehberlik etmesi açısından değerlerin, kazanım ifadeleri biçiminde verilmesi ve programlarda yer verilecek değerlerin alanyazında yapılmış olan değer sınıflamaları dikkate alınarak belirlenmesi önerilebilir.

The purpose of this research is to compare 2005 Turkish and Canadian Social Studies Curricula in terms of values education. This research was conducted based on document analysis which is one of the patterns of qualitative research approach. The K4-7 social studies curricula which have been implemented in Turkey since 2005 and the K4-7 social studies curricula which have been implemented in Alberta, Canada since 2005 constitute the data of this research. Data were analyzed using an inductive approach. The results of the research were obtained by interpretation of the findings with this process. According to the first result of the research, values in the Social Studies Curriculum in Canada are given as learning outcomes in a title of "values and attitude". When the number of values to be given to the students was compared to class levels, there is not much difference in the number of values to be given to the students in the 4th to 7th-grade Social Studies Curriculum in Turkey. But in Canadian programs, although the number of values that intend to acquire students at the 4th and 5th-grade levels is intense, this number is decreasing at 6th and 7th-grade levels. According to another result, while intangible and tangible values are included in the 4th, 5th, 6th and 7th-grade levels of the Social Studies Curriculum in Turkey, tangible values such as environmental protection and love of nature are frequently in the 4th and 5th-grade levels of Canadian programs. On the other hand, values related to democracy gain importance in the 6th and 7th-grade levels. In the direction of the results of the research, it is suggested that values can be given as learning outcomes in order to guide to teachers and the values to be included in the curriculum can be distributed in a balanced manner considering the value categories.

  • Aladağ, S. (2012). İlköğretim sosyal bilgiler öğretiminde değer eğitimi yaklaşımlarının öğrencilerin sorumluluk değerini bilişsel düzeyde kazanmalarına etkisi. Türkiye Sosyal Araştırmalar Dergisi, 161, 123-146.
  • Alberta Education (2005). Social Studies K-6 Programs. URL: https://education.alberta.ca/social-studies-k-6/programs-of-study/everyone/programs-of-study/ internet adresinden 06.01.2017 tarihinde alınmıştır.
  • Alberta Education (2005). Social Studies 7-9 Programs. URL: https://education.alberta.ca/social-studies-7-9/programs-of-study/everyone/program-of-studies-documents/ internet adresinden 06.01.2017 tarihinde alınmıştır.
  • Ata, B. (1999). İngiltere’de Piaget ve Bruner’in görüşlerinin ilköğretimde tarih öğretimine yansıması üzerine bir araştırma. PAÜ Eğitim Fakültesi Dergisi, 6, 1-9.
  • Balcı, F.A. ve Yanpar Yelken, T. (2010). İlköğretim öğretmenlerinin “değer” kavramına yükledikleri anlamlar. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 39, 81-90.
  • Bulut, K. & Kara, C. (2012). Sosyal bilgiler dersinde topluma hizmet uygulamaları ve sosyal kulüplerle değerler eğitimi. International Congress of Educational Research’de bildiri olarak sunulmuştur. İstanbul.
  • Can Aran, Ö. & Demirel, Ö. (2013). Dördüncü ve beşinci sınıf öğretmenlerinin sosyal bilgiler dersinde değerler eğitimi uygulamalarına ilişkin görüşleri. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 12(46), 151-168.
  • Cummings, R., Harlow, S., & Maddux, C. D. (2007). Moral reasoning of in‐service and pre‐service teachers: a review of the research. Journal of Moral Education, 36(1), 67-78.
  • Dede, Y. (2014). A comparison of Turkish and German mathematics teachers’ values: A gender perspective. Education and Science, 39(171), 180-198.
  • Demirbaş, M. & Yağbasan, R. (2010). Yeni fen ve teknoloji öğretim programının, ilköğretim öğrencilerindeki akademik benlik kavramı gelişimine etkisi. Akademik Bakış Dergisi, 21, 1-16.
  • Department of Education, Science and Training Australian Government. (2005). National Framework for Values Education in Australian Schools. Commonwealth of Australia.
  • Deveci, H. & Dal, S. (2008). Primary school teachers’ opinions on the efficacy of social studies program in value gain. Humanity & Social Sciences Journal, 3(1), 1-11.
  • Doğanay, A. (2012). Değerler eğitimi. Öztürk, C. (ed.), Sosyal Bilgiler Öğretimi içinde (s. 225-256). Ankara: Pegem.
  • Erbaş, A. K., Alacacı, C., & Bulut, M. (2012). Türk, Singapur ve Amerikan matematik ders kitaplarının bir karşılaştırması. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 12(3), 2311-2330.
  • Erdoğan, M. (2007). Yeni geliştirilen dördüncü ve beşinci sınıf fen ve teknoloji dersi öğretim programının analizi; nitel bir çalışma. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 5(2), 221-254.
  • Ersoy, F. & Şahin, T. (2012). Sosyal bilgiler ders kitaplarının değerler eğitimi yaklaşımları açısından incelenmesi. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 12(2), 1535-1558.
  • Eskimen, A. D. (2016). Edebiyat (9-12) ders kitapları üzerine karşılaştırmalı bir araştırma: Türkiye-Amerika Birleşik Devletleri (Indiana eyaleti) örneği. Uşak Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 9(3), 38-61.
  • Hill, B. V. (2004). Values education in schools: Issues and challenges. Primary and Middle Years Educator, 2(2).
  • Kan, Ç. (2010). Sosyal bilgiler dersi ve değerler eğitimi. Milli Eğitim, 187, 138-145.
  • Kunduroğlu, T. & Babadoğan, C. (2010). The effectiveness of ‘values education’ program integrated with the 4th grade science and technology instructional program. Procedia Social and Behavioral Sciences, 9, 1287–1292.
  • Kurtdede Fidan, N. (2013). Sosyal bilgiler dersinde değerler eğitimi: Nitel bir araştırma. The Journal of Academic Social Science Studies, 6(3), 361-388.
  • Kuş, D. (2009). İlköğretim Programlarının, Örtük Programın ve Okul Dışı Etmenlerin Değerleri Kazandırma Etkililiğinin 8. Sınıf İlköğretim Öğrencilerinin ve Öğretmenlerinin Görüşlerine Göre İncelenmesi. Yayınlanmamış yüksek lisans tezi, Yıldız Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
  • MEB. (2013). Sosyal Bilgiler öğretim programı ve kılavuzu. Milli Eğitim Bakanlığı Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı web sitesinden 09.12.2016’da alınmıştır.
  • Merey, Z., Kuş, Z., & Karatekin, K. (2012). Türkiye ve ABD ilköğretim sosyal bilgiler öğretim programlarının değerler eğitimi açısından karşılaştırılması. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 12(2), 1613-1632.
  • Sarıcan, E. (2006). 1998 ile 2004 Sosyal Bilgiler Dersi Öğretim Programlarının Vatandaşlık Değerleri Açısından Karşılaştırılması. Yayınlanmamış yüksek lisans tezi, Marmara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü.
  • Şahin, T., & Katılmış, A. (2016). Sosyal bilgiler öğretmen adaylarının değerler eğitimi öz-yeterlilikleri. Alan Eğitimi Araştırmaları Dergisi, 2(1), 1-16.
  • Yiğit, E. Ö., Çengelci, T., & Karaduman, H. (2013). Teknolojinin değerlere yansıması konusunda sosyal bilgiler öğretmen adaylarının görüşleri. Sosyal Bilgiler Eğitimi Araştırmaları Dergisi, 4(1), 73-96.
  • TDK. (2016, 8 Aralık). Türk Dil Kurumu Sözlüğü. Erişim tarihi: 08.12.2016, URL: http://tdk.gov.tr/index.php?option=com_bts&arama=kelime&guid=TDK.GTS.586a615d509569.29138229.
  • Thornberg, R., & Oğuz, E. (2013). Teachers' views on values education: A qualitative study in Sweden and Turkey. International Journal of Educational Research, 59(1), 49-56.
  • Ürey, M. & Aydın, M. (2014). İlköğretim fen ve teknoloji dersi programında yer alan çevre konularına yönelik bir program analizi. e–Kafkas Eğitim Araştırmaları Dergisi, 1(1), 37-50.
  • Yaşar, Ş. & Çengelci, T. (2012). Sosyal bilgiler dersinde değerler eğitimine ilişkin bir durum çalışması. Uluslararası Avrasya Sosyal Bilimler Dergisi, 3(9), 1-23.
  • Yavuzer, Y., Demir, Z., & Çalışkan, M. (2000). Gelişim ve Öğrenme Psikolojisi. Konya: Mikro Yayınevi.
  • Yel, S., & Aladağ, S. (2012). Sosyal Bilgilerde Değerlerin Öğretimi, Sosyal Bilgiler Öğretimi. Ankara: Pegem.
  • Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2013). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Ankara: Seçkin.
  • Yost, D. S. (1997). The moral dimensions of teaching and preservice teachers: can moral dispositions be influenced?. Journal of Teacher Education, 48(4): 281–292.
Subjects Social
Journal Section Articles
Authors

Author: Sercan BURSA
Institution: ANADOLU ÜNİVERSİTESİ
Country: Turkey


Author: Tuba ÇENGELCİ KÖSE
Institution: ANADOLU ÜNİVERSİTESİ
Country: Turkey


Bibtex @research article { ajesi333738, journal = {Anadolu Journal Of Educational Sciences International}, issn = {2146-4014}, address = {Anadolu University}, year = {2017}, volume = {7}, pages = {338 - 372}, doi = {10.18039/ajesi.333738}, title = {Comparison of Turkish and Canadian Social Studies Curricula in terms of Values Education}, key = {cite}, author = {BURSA, Sercan and ÇENGELCİ KÖSE, Tuba} }
APA BURSA, S , ÇENGELCİ KÖSE, T . (2017). Comparison of Turkish and Canadian Social Studies Curricula in terms of Values Education. Anadolu Journal Of Educational Sciences International, 7 (2), 338-372. DOI: 10.18039/ajesi.333738
MLA BURSA, S , ÇENGELCİ KÖSE, T . "Comparison of Turkish and Canadian Social Studies Curricula in terms of Values Education". Anadolu Journal Of Educational Sciences International 7 (2017): 338-372 <http://dergipark.org.tr/ajesi/issue/30837/333738>
Chicago BURSA, S , ÇENGELCİ KÖSE, T . "Comparison of Turkish and Canadian Social Studies Curricula in terms of Values Education". Anadolu Journal Of Educational Sciences International 7 (2017): 338-372
RIS TY - JOUR T1 - Comparison of Turkish and Canadian Social Studies Curricula in terms of Values Education AU - Sercan BURSA , Tuba ÇENGELCİ KÖSE Y1 - 2017 PY - 2017 N1 - doi: 10.18039/ajesi.333738 DO - 10.18039/ajesi.333738 T2 - Anadolu Journal Of Educational Sciences International JF - Journal JO - JOR SP - 338 EP - 372 VL - 7 IS - 2 SN - 2146-4014- M3 - doi: 10.18039/ajesi.333738 UR - https://doi.org/10.18039/ajesi.333738 Y2 - 2017 ER -
EndNote %0 Anadolu Journal Of Educational Sciences International Comparison of Turkish and Canadian Social Studies Curricula in terms of Values Education %A Sercan BURSA , Tuba ÇENGELCİ KÖSE %T Comparison of Turkish and Canadian Social Studies Curricula in terms of Values Education %D 2017 %J Anadolu Journal Of Educational Sciences International %P 2146-4014- %V 7 %N 2 %R doi: 10.18039/ajesi.333738 %U 10.18039/ajesi.333738
ISNAD BURSA, Sercan , ÇENGELCİ KÖSE, Tuba . "Comparison of Turkish and Canadian Social Studies Curricula in terms of Values Education". Anadolu Journal Of Educational Sciences International 7 / 2 (August 2017): 338-372. https://doi.org/10.18039/ajesi.333738