Year 2019, Volume 8, Issue 1, Pages 62 - 84 2019-06-14

Türkçenin Yabancı Dil Olarak Öğretiminde Kullanılan Ders Kitaplarındaki Görsellerde Toplumsal Cinsiyet

Yusuf AYDIN [1]

37 30

Yabancı dil öğretiminde, geçmişten günümüze en çok kullanılan materyallerin başında yazılı metinler gelmektedir. Bugün de dil öğretiminde ağırlıklı olarak yazılı metinler, bu yazılı metinlerden seçilmiş örnekleri bir araya getiren ve çeşitli görsellerle desteklenmiş ders kitapları kullanılmaktadır. Yabancı dil olarak Türkçe öğretimi için de çeşitli ders kitapları hazırlanmıştır. Bu kitaplar aracılığıyla Türkçe öğrenenler okudukları metinler ve görseller aracılığıyla sadece dil öğrenmekle kalmazlar, aynı zamanda Türk toplumuna ait kültürel kodları da çözerler. Çünkü yazılı metinler ve görseller içinde üretildikleri toplumun yaşayışına ve kültürüne ait izler taşır.

Bir toplumun kültürünü tanımada kadın önemli yere sahiptir. Toplumun işleyişinin ve yaşayışının tam olarak ortaya konulabilmesi için kadının da bilinmesi gerekir. Kadının günlük hayattaki konumu, sosyal yaşantısı, giyimi, toplumun ona yüklediği roller, aile içerisindeki ilişkileri vb. yazılı metinlere ve görsellere yansır. Bu yansıma ile Türkçeyi yabancı dil olarak öğrenenlerin zihinlerinde kadın imgesi oluşur, oluşturulmaya çalışılır. Bu çalışmada, Gazi Üniversitesi TÖMER Yabancılar İçin Türkçe Öğretim Seti’nde yer alan metin ve görsellerde kadın imgesi toplumsal cinsiyet rolleri üzerinden incelenmiştir. Araştırma nitel paradigmaya dayalı olarak yürütülmüş ve veri toplama tekniği olarak doküman incelemesi kullanılmıştır. Ders kitaplarında yer alan görseller belirlenen kategoriler çerçevesinde çözümlenmiş, bulgular yüzde ve frekans verilerek gösterilmiştir.

Elde edilen verilere göre kitaplarda erkek görsellerin sayısı kadın görsellerin sayısından fazladır. Görsellerin icra ettikleri meslekler toplumsal cinsiyet kalıp yargılarına uygun olduğu noktalar vardır. Ev işleri çok büyük oranda kadın görsellerin ile verilmektedir ve kadınlar ev içinde daha fazla gösterilmektedir. Sonuç olarak toplumsal cinsiyete ilişkin bir takım kalıp yargıların, örneğin ev işleri ile daha çok kadınların ilgilenmesi gerektiği, kadınların belli mesleklerde daha başarısız oldukları gibi, görseller aracılığıyla da sunulduğu ortaya çıkmıştır. 

 

Yabancı dil olarak Türkçe öğretimi, Kadın imgesi, Gazi Tömer
  • Arslan, Ş. A. (2000). Ders kitaplarında cinsiyetçilik. T.C. başbakanlık kadın statüsü ve sorunları genel müdürlüğü.
  • Asan, H. T. (2006). Ders kitaplarında cinsiyetçilik ve öğretmenlerin cinsiyetçilik algılarının saptanması. Yüksek Lisans Tezi, Kocaeli Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kocaeli.
  • Best, John W. ve Kahn, James V. (2006). Research in education. Pearson Education Inc.
  • Brown, Donald E. (1991). Human Universals. New York City.
  • Somersan-Gemalmazoğlu, B., Kılıç, B., Tubin R., (2004). Türkiye’de kadının toplumsal cinsiyet rollerine ilişkin üniversite öğrencilerinin tutumu. Ayşegül Güçhan (Ed.) Kadın çalışmalarında disiplinlerarası buluşma III. cilt içinde (ss. 349-359), Yeditepe Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi.
  • Çaha, H., Aydın, E. S. ve Çaha, Ö. (2014). Değişen Türkiye’de kadın: Türkiye’de kadının sosyo-kültürel, ekonomik ve siyasi durumu. İstanbul: KADEM.
  • Çınar, E. K., (2010). Ortaokul ders kitaplarında toplumsal cinsiyet. Yüksek Lisans Tezi. Pamukkale Üniversitesi Eğitim bilimleri enstitüsü, Denizli.
  • Dörnyei, Z. (1997). Research methods in applied linguistics. Oxford University Press.
  • Dökmen, Z. Y. (2004). Toplumsal cinsiyet sosyal psikolojik açıklamalar. İstanbul: Sistem Yayıncılık.
  • Giddens, A. (2012). Sosyoloji, İstanbul: Kırmızı Yayınları.
  • Gündüz, H. Ç., & Tarhan, S. (2017). İlkokul Öğrencilerinin Meslek Seçimlerine Yönelik Tutumlarında Toplumsal Cinsiyetin Etkisi. İlköğretim Online, 16(3).
  • Helvacıoğlu, F. (1996). Ders kitaplarında cinsiyetçilik. İstanbul: Kaynak yayınları.
  • İşeri, K. (2011). Türkçe ders kitaplarında resimler. Hakan Ülper (Ed.), Türkçe ders kitabı çözümlemeleri içinde (ss. 81-90), Ankara: Pegem Akademi.
  • Jaffe, S. ve Hyde, J. S. (2000). Gender differences in moral orientation: a meta-analysis. Psychological Bulletin, 126 (5), 703-726.
  • Karabekmez, S., Yıldırım, G., Akamca, G. Ö., Ellez, A. M., & Üner, A. N. B. (2018). Okul Öncesi Dönem Çocuklarının Mesleklere Yönelik Toplumsal Cinsiyet Algılarının İncelenmesi. Bilim, Eğitim, Sanat ve Teknoloji Dergisi, 2(1), 52-70.
  • Karakuş, E., Mutlu, E., & Coşkun, Y. D. (2018). Toplumsal cinsiyet eşitliği açisindan öğretim programlarinin incelenmesi. Kadın Araştırmaları Dergisi, (17), 30-53.
  • Landis, J. R., & Koch, G. G. (1977). The Measurement of Observer Agreement for Categorical Data. Biometrics, 33(1), 159–174.
  • Özünel, E. Ö. (2006). Masal mekânında kadın olmak: masallarda toplumsal cinsiyet ve mekân ilişkisi. Ankara: Geleneksel Yayınları.
  • Pinker, S. (2013). Boş sayfa: İnsan doğasının modern inkârı. İstanbul: Boğaziçi Üniversitesi Yayınları.
  • Söylemez, A. S. (2010). Sexism in language coursebooks: a study on gender representations in the visuals of the primary and secondary education english coursebooks. Doktora Tezi, Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
  • Severge, Y. E. (1998). Ders kitaplarında cinsiyetçilik: ilköğretim ders kitapları üzerinde yapılmış bir içerik çözümlemesi, Yüksek Lisans Tezi, Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
  • TÜİK (2014). http://www.tuik.gov.tr/Kitap.do?metod=KitapDetay&KT_ID=11&KITAP_ID=294 adresinden 30.01.2017 tarihinde erişilmiştir.
  • Yalınkılıç, K. (2011) Bir Öğretim aracı olarak ders kitabı. Hakan Ülper (Ed.), Türkçe ders kitabı çözümlemeleri içinde ( ss. 1-20), Ankara: Pegem Akademi.
  • Yaylı, D. ve Kitiş Çinar, E. (2014). Ortaokul Türkçe ders kitapları görsellerinde toplumsal cinsiyet. Turkish Studies, 9(5), 2075-2096.
  • Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2011). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Ankara: Seçkin Yayıncılık.
Primary Language tr
Subjects Education, Scientific Disciplines
Journal Section Makaleler
Authors

Orcid: 0000-0003-0898-9020
Author: Yusuf AYDIN (Primary Author)
Institution: AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ
Country: Turkey


Dates

Publication Date: June 14, 2019

Bibtex @research article { amauefd498401, journal = {Amasya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi}, issn = {2146-7811}, eissn = {2146-7811}, address = {Amasya University}, year = {2019}, volume = {8}, pages = {62 - 84}, doi = {}, title = {Türkçenin Yabancı Dil Olarak Öğretiminde Kullanılan Ders Kitaplarındaki Görsellerde Toplumsal Cinsiyet}, key = {cite}, author = {AYDIN, Yusuf} }
APA AYDIN, Y . (2019). Türkçenin Yabancı Dil Olarak Öğretiminde Kullanılan Ders Kitaplarındaki Görsellerde Toplumsal Cinsiyet. Amasya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 8 (1), 62-84. Retrieved from http://dergipark.org.tr/amauefd/issue/45794/498401
MLA AYDIN, Y . "Türkçenin Yabancı Dil Olarak Öğretiminde Kullanılan Ders Kitaplarındaki Görsellerde Toplumsal Cinsiyet". Amasya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 8 (2019): 62-84 <http://dergipark.org.tr/amauefd/issue/45794/498401>
Chicago AYDIN, Y . "Türkçenin Yabancı Dil Olarak Öğretiminde Kullanılan Ders Kitaplarındaki Görsellerde Toplumsal Cinsiyet". Amasya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 8 (2019): 62-84
RIS TY - JOUR T1 - Türkçenin Yabancı Dil Olarak Öğretiminde Kullanılan Ders Kitaplarındaki Görsellerde Toplumsal Cinsiyet AU - Yusuf AYDIN Y1 - 2019 PY - 2019 N1 - DO - T2 - Amasya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 62 EP - 84 VL - 8 IS - 1 SN - 2146-7811-2146-7811 M3 - UR - Y2 - 2019 ER -
EndNote %0 Amasya Education Journal Türkçenin Yabancı Dil Olarak Öğretiminde Kullanılan Ders Kitaplarındaki Görsellerde Toplumsal Cinsiyet %A Yusuf AYDIN %T Türkçenin Yabancı Dil Olarak Öğretiminde Kullanılan Ders Kitaplarındaki Görsellerde Toplumsal Cinsiyet %D 2019 %J Amasya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi %P 2146-7811-2146-7811 %V 8 %N 1 %R %U
ISNAD AYDIN, Yusuf . "Türkçenin Yabancı Dil Olarak Öğretiminde Kullanılan Ders Kitaplarındaki Görsellerde Toplumsal Cinsiyet". Amasya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 8 / 1 (June 2019): 62-84.
AMA AYDIN Y . Türkçenin Yabancı Dil Olarak Öğretiminde Kullanılan Ders Kitaplarındaki Görsellerde Toplumsal Cinsiyet. Amasya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi. 2019; 8(1): 62-84.
Vancouver AYDIN Y . Türkçenin Yabancı Dil Olarak Öğretiminde Kullanılan Ders Kitaplarındaki Görsellerde Toplumsal Cinsiyet. Amasya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi. 2019; 8(1): 84-62.