Year 2018, Volume 2018, Issue 36, Pages 313 - 350 2018-10-31

Kur’ân-ı Kerim Tarafından Belirlenen Suç ve Cezalar Bağlamında İslam’ın Suça Bakışı

Mehmet Kılıçarslan [1]

79 528

Kur’an, ibâdât, muamelât ve ahkâma dair hükümleri barındıran kutsal bir kitap olup, bu yönüyle Zebur ve İncil’den ayrılır. Ancak Kur’an, bunların detaylarına kendi bünyesinde yer vermemiş, sadece evrensel ilkeler belirleyip, temelleri atmıştır. Bu temellerin üzerine detayları inşa etme görevini ise öncelikle Hz. Peygamber’e, sonra da onun izinden giden İslam âlimlerine tevdi etmiştir. Hz. Peygamber, bu görevi, anlaşılmayan ayetleri doğrudan açıklama, sahabeye sorular sorarak cevabı kendisi verme, sahabenin sorduğu sorulara cevap verme gibi farklı yöntemlerle yerine getirmiştir. İslâm âlimleri de Kur’an ve sünnetten hareketle, bu iki kaynakta bulunmayan detayları belirleme noktasında gayret sarf etmiş, içtihat ve kıyas ameliyeleri vasıtasıyla sonuca ulaşmıştır.

                İslam’ın suç ve ceza kavramlarına yaklaşım tarzını ortaya koymak için hangi eylemleri suç olarak gördüğünü ve onlara ne tür cezalar belirlediğini incelemek gerekir. Ancak İslam hukukunun ceza hukuku bölümünü tamamıyla incelemek herkesin yapabileceği bir iş değildir. Bu çalışmada, sadece Kur’an tarafından suç olarak görülen ve kendilerine cezalar takdir edilen eylemler ele alınacak, bu eylemlere nasıl yaklaşıldığı detaylarıyla ortaya konacaktır. Tabi bu yapılırken, zorunlu olarak sünnete de başvurulacak, cezaların uygulanma ayrıntıları sünnet ışığında açıklanacaktır. Bu sayede, Kur’an’ın belirlediği beş suç ve bir kabahat bağlamında İslam’ın iki temel kaynağının hangi eylemleri, neden dolayı suç olarak kabul ettiği, bunları engellemeye çalışırken önceliklerinin neler olduğu belirlenecektir. Yapılacak çalışma Kur’an merkezli, sünnet destekli bir çalışma olacaktır.

Tefsir, Kur’an, suç, ceza
  • AFŞ, Muhammed Ali. Muînu’t-tullâb fî kavâidi’n-nahvi ve’l-i’râb, Beyrut: Dâru’ş-şarki’l-arabî, 1996.
  • AKTAN, Hamza. “Akile” Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi, 2: 248-249. İstanbul: TDV Yay., 1989.
  • AYDIN, Melikşah. “İslâm Hukukuna Göre İsyan (Bağy) Suçu ve Cezası”, Selçuk Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 23, sy. 2, (2015): 49-77.
  • AYNÎ, Ebu Muhammed b. Ahmed Bedruddin. el-Binâye şerhu’l-hidâye, Beyrut: Dâru’l-kutubi’l-ilmiyye, 2000.
  • BAŞOĞLU, Tuncay. “Ta’zir”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi, 25: 199, 201. İstanbul: TDV Yay., 2011.
  • BEĞAVÎ, Ebu Muhammed el-Huseyn. Şerhu’s-sünne, thk. Züheyr eş-Şâvîş, Beyrut: el-Mektebu’l-islâmî, 1983.
  • BİLMEN, Ömer Nasuhi. Büyük İslam İlmihali, İstanbul: İpek Yayınları, ty.
  • Hukukı İslamiyye ve Istılahatı Fıkhiyye Kâmusu, İstanbul: Bilmen Yayınevi, ty.
  • CASSÂS, Ebubekr Ahmed b. Ali er-Râzî. Ahkâmu’l-Kur’ân, thk. Muhammed es-Sâdık Kamhâvî, Beyrut: Dâru ihyâi’t-turâsi’l-arabî, 1992.
  • CEZÎRÎ, Abdurrahman. Kitâbu’l-fıkhi ale’l-mezâhibi’l-erbea. Beyrut: Dâru’l-kutubi’l-ilmiyye, 2003.
  • ÇALIŞKAN, İbrahim. “İslâm Hukukunda Ceza Kavramı ve Hadd Cezaları”, AÜİFD 31, sy. 1, 1990.
  • EBU BEKR b. Ebî Şeybe, el-Kitâbu’l-musannef fi’l-ehâdisi ve’l-âsâr, Kemâl Yusûf el-Hût, Riyad: Mektebetu’r-ruşd, 1409.
  • EBU ZEHRA, Muhammed. Usûlu’l-fıkh, Kahire: Dâru’l-fikri’l-arabî, ty.
  • el-Cerîmetu ve’l-ukûbetu fî fıkhi’l-İslâmî: el-ukûbe. Kahire: Dâru’l-fikri’l-arabî, ty.
  • ENDELUSÎ, Ebu Muhammed Abdulmun‘im. Ahkâmu’l-Kur’ân, thk. Taha b. Ali Busrîh. Beyrut: Dâru İbn Hazm, 2006.
  • EFENDİ, Ebu’s-Suûd. İrşadu akli’s-selim ilâ mezâya’l-Kitâbi’l-Kerîm, thk. Abdulkadir Ahmed Ata, Riyad: Mektebetu’r-riyâdi’l-hadîse, ty.
  • FERĞÂNÎ, Burhanuddin Ebu’l-Hasen Ali b. Ebî Bekr. el-Hidâyetu şerhu bidâyeti’l-müçtehid, thk. Muhammed İrfan Verviş, Beyrut: Şeriketu dâri’l-erkâm, ty.
  • GÜNENÇ, Halil. Büyük Şafii İlmihali, İstanbul: Metin Yayın – Dağıtım, 1984.
  • HANEFÎ, Abdullah b. Mahmûd b. Mevdûd el-Mûsulî. el-İhtiyâr li-ta’lîli’l-muhtâr. İstanbul: Çağrı Yayınları, 1996.
  • HORASANÎ, Ebu Osman Saîd b. Mansûr. et-Tefsîru min suneni Saîd b. Mansûr, yy, Dâru’s-Semiî li’n-Neşr ve’t-Tevzi‘, 1997.
  • HUDARÎ, Muhammed. Usulü’l-fıkh. Mısır: el-Mektebetu’t-ticâriyyetu’l-kübrâ, 1969.
  • İBN KESÎR, İmâdu’d-Din Ebu’l-Fida İsmâil. Tefsîru’l-Kur’âni’l-Azîm, thk. Komisyon, Kahire: Mektebetu evlâdu’ş-şeyh li’t-turâs, 2000.
  • İBN MANZUR, Cemaluddîn Muhammed b. Mukrim. Lisânu’l-arab. Beyrut: Dâru sadr, 1956.
  • İBN NUCEYM, Zeynuddîn b. İbrâhîm b. Muhammed, el-Bahru’r-râik şerhu kenzi’d-dekâik, yy. Dâru’l-kitâbi’l-islâmî, ty.
  • İBN RÜŞD, Ebu’l-Velîd Muhammed b. Ahmed. Bidâyetü’l-müctehid ve nihâyetu’l-muktesid, Kahire: Dâru’l-hadîs, 2004.
  • İBNU’L-ARABÎ, Ebu Bekr Muhammed b. Abdillah. Ahkâmu’l-Kur’ân, thk. Muhammed Abdulkadir Ata. Beyrut: Dâru’l-kutubi’l-ilmiyye, 2003.
  • İBNU’L-CEVZÎ, Abdurrahman. Zâdu’l-mesîr, thk. Zuheyr eş-Şaviş, Riyad: el-Mektebu’l-islamî, ty.
  • İBNU’L-HUMÂM, Kemaluddin Muhammed b. Abdilvahid. Şerhu fethi’l-kadîr. Beyrut: Dâru’l-kutubi’l-ilmiyye, 1998.
  • KADRÎ, Hüseyin Kâzım. Türk Lügati. İstanbul: Devlet Matbaası, 1928.
  • KARAMAN, Hayrettin. Mukayeseli İslam Hukuku, İstanbul: İz Yayıncılık, 1999.
  • KÂSÂNÎ, Ebubekr b. Mes’ûd. Bedâiu’s-sanaî fî tertîbi’ş-şerâi’, Beyrut: Dâru’l-kutubi’l-ilmiyye, 1986.
  • KUDÛRÎ, Ebu’l-Hasen Ahmed b. Muhammed el-Hanefî el-Bağdâdî. Muhtasaru’l-kudûrî fi’l-fıkhi’l-hanefî, thk. Kâmil Muhammed Uveyda. Beyrut: Dâru’l-kutubi’l-ilmiyye, 1997.
  • MÂLİKÎ, Abdurrahman. İslam Hukukunda Ceza, İstanbul: Köklü Değişim Yayınları, 2002.
  • MÂVERDÎ, Ebu’l-Hasen Ali b. Muhammed b. Habîb. el-Ahkâmu’s-sultâniyye ve’l-vilâyâti’d-dîniyye. thk. Ahmed Mübârek el-Bağdâdî, Kuveyt: Mektebetu dâri İbn Kuteybe, 1989.
  • NESEFÎ, Ebu’l-Berekât Abdullah b. Ahmed. Medâriku’t-tenzîl ve hakâiku’t-te’vîl. Beyrut: Dâru İbn Kesîr, 1998.
  • ÖZÇELİK, Harun. “Hadislere Göre Günahların Bağışlanma Yolları”, Atatürk Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, sy. 35, (2011): 81-101.
  • ÖZDEŞ, Talip. Kur’an ve Nesh Problemi, Ankara: Fecr Yayınları, 2005.
  • REÇBER, Ahmet. “Kur’an’da Cezaların Affı, Sulh ve Tevbe”, Harran Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, sy. 38, (2017): 59-78.
  • SÂBÛNÎ, Muhammed Ali. Revâiu’l-beyân tefsîru âyâti’l-ahkâm, Dımeşk: Mektebetu’l-Ğazzâlî, 1980.
  • SEMERKANDÎ, Muhammed b. Ahmed Tuhfetu’l-fukahâ, Beyrut: Dâru’l-kutubi’l-ilmiyye, 1994.
  • SERAHSÎ, Muhammed b. Ahmed. el-Mebsût, Beyrut: Dâru’l-ma‘rife, 1993.
  • SİRÂC, Abbûd. et-Teşrîu’l-cinâiyyu’l-mukârinu fi’l-fıkhi’l-islâmiyyi ve’l-kânûni’s-Sûriyyi. Şam: Câmiatu Dımeşk Yayınları, 1976.
  • SUĞDÎ, Ebu’l-Hasen Ali b. el-Huseyn b. Muhammed. en-Nutefu fi’l-fetâvâ, thk. Selahattin en-Nâhî, Beyrut: Dâru’l-furkân, 1984.
  • TABERÎ, Muhammed b. Cerîr. Câmiu’l-beyân fî te’vîli’l-Kur’ân, thk. Ahmed Muhammed Şâkir, Beyrut: Müessesetü’r-risâle, 2000.
  • ÛDE, Abdulkadir. et-Teşrîi’l-cinâi’l-islâmî, Kahire: Mektebetu dâri’t-turâs, 2005.
  • ZECCÂC, Ebu İshâk b. es-Serî. Meâni’l-Kur’ân ve i’râbuhu, thk. Abdulcelîl Abduh, Beyrut: Âlemu’l-kutub, 1988.
  • ZEMAHŞERÎ, Ebu’l-Kasım Cârullah. el-Keşşâf an hakâiki’t-tenzîl, thk. Halil Me’mûn, Beyrut: Dâru’l-ma‘rife, 2009.
  • ZEYDAN, Abdulkerim. Fıkıh Usulü. çev. Ruhi Özcan, İstanbul: İFAV Yayınları, 1993.
  • ZEYLÂÎ, Abdullah b. Yûsuf b. Muhammed. Nasbu’r-râyeti li-ehâdîsi’l-hidâye. Beyrut: Müessesetu’r-reyyân li’t-tebâati ve’n-neşr, 1997.
  • ZEYLÂÎ, Osman b. Ali b. Mihcen. Tebyînu’l-hakâik şerhu kenzi’d-dekâik ve hâşiyetu’ş-Şiblî. Kahire: el-Matbaatu’l-kübra’l-emîriyye, 1313.
  • ZUHAYLÎ, Vehbe. el-Fıkhu’l-İslâmiyyu ve edilletuhu, Dımeşk: Dâru’l-fikr, 1985.
  • ZUHAYLÎ, Vehbe et-Tefsîru’l-münîr fi’l-akîdeti ve’ş-şerîati ve’l-menhec, Beyrut: Dâru’l-fikr, 1991.
Primary Language tr
Subjects Social
Journal Section Articles
Authors

Orcid: 0000-0001-6935-1878
Author: Mehmet Kılıçarslan (Primary Author)
Institution: Nevşehir University, Nevşehir Vocational School, Nevşehir, Türkiye
Country: Turkey


Dates

Publication Date: October 31, 2018

Bibtex @research article { bilimname419938, journal = {Bilimname}, issn = {1304-1878}, eissn = {2148-5860}, address = {Erciyes University}, year = {2018}, volume = {2018}, pages = {313 - 350}, doi = {10.28949/bilimname.419938}, title = {Kur’ân-ı Kerim Tarafından Belirlenen Suç ve Cezalar Bağlamında İslam’ın Suça Bakışı}, key = {cite}, author = {Kılıçarslan, Mehmet} }
APA Kılıçarslan, M . (2018). Kur’ân-ı Kerim Tarafından Belirlenen Suç ve Cezalar Bağlamında İslam’ın Suça Bakışı. Bilimname, 2018 (36), 313-350. DOI: 10.28949/bilimname.419938
MLA Kılıçarslan, M . "Kur’ân-ı Kerim Tarafından Belirlenen Suç ve Cezalar Bağlamında İslam’ın Suça Bakışı". Bilimname 2018 (2018): 313-350 <http://dergipark.org.tr/bilimname/issue/39583/419938>
Chicago Kılıçarslan, M . "Kur’ân-ı Kerim Tarafından Belirlenen Suç ve Cezalar Bağlamında İslam’ın Suça Bakışı". Bilimname 2018 (2018): 313-350
RIS TY - JOUR T1 - Kur’ân-ı Kerim Tarafından Belirlenen Suç ve Cezalar Bağlamında İslam’ın Suça Bakışı AU - Mehmet Kılıçarslan Y1 - 2018 PY - 2018 N1 - doi: 10.28949/bilimname.419938 DO - 10.28949/bilimname.419938 T2 - Bilimname JF - Journal JO - JOR SP - 313 EP - 350 VL - 2018 IS - 36 SN - 1304-1878-2148-5860 M3 - doi: 10.28949/bilimname.419938 UR - https://doi.org/10.28949/bilimname.419938 Y2 - 2018 ER -
EndNote %0 Bilimname Kur’ân-ı Kerim Tarafından Belirlenen Suç ve Cezalar Bağlamında İslam’ın Suça Bakışı %A Mehmet Kılıçarslan %T Kur’ân-ı Kerim Tarafından Belirlenen Suç ve Cezalar Bağlamında İslam’ın Suça Bakışı %D 2018 %J Bilimname %P 1304-1878-2148-5860 %V 2018 %N 36 %R doi: 10.28949/bilimname.419938 %U 10.28949/bilimname.419938
ISNAD Kılıçarslan, Mehmet . "Kur’ân-ı Kerim Tarafından Belirlenen Suç ve Cezalar Bağlamında İslam’ın Suça Bakışı". Bilimname 2018 / 36 (October 2018): 313-350. https://doi.org/10.28949/bilimname.419938
AMA Kılıçarslan M . Kur’ân-ı Kerim Tarafından Belirlenen Suç ve Cezalar Bağlamında İslam’ın Suça Bakışı. Bilimname. 2018; 2018(36): 313-350.
Vancouver Kılıçarslan M . Kur’ân-ı Kerim Tarafından Belirlenen Suç ve Cezalar Bağlamında İslam’ın Suça Bakışı. Bilimname. 2018; 2018(36): 350-313.