Year 1990, Volume 111, Issue 111, Pages 1 - 20 1990-04-01

KARABURUN YARIMADASININ STRATİGRAFİSİ
Stratigraphy of Karaburun Peninsula

Burhan Erdoğan [1] , Demir ALTINER [2] , Talip GÜNGÖR [3] , Sacit ÖZER [4]

132 600

Karaburun yarımadasında kalın bir Mesozoyik istifinin bulunduğu bir tektonik kuşak yüzeyler ve bu kuşak Izmir-Ankara zonunu batısından çevreler. Karaburun kuşağının stratigrafik dikmesinde, en yaşlı birim, baskın olarak fosilli kireçtaşlarından oluşan, Alt-Orta Karbonifer Alandere formasyonudur. Alt Triyas bu birimin üzerine doğrudan gelir ve arada Ost Karbonifer ve Permiyen bölümleri bulunmamaktadır. Alt Triyas kısa mesafelerde yanal ve düşey yönde fasiyes değişimi sunan kayalarla temsil edilmiştir. Alt Triyas içerisinde Karareis ve Gerence formasyonları adlan altında iki birim ayırtlanmış ve bu birimler Denizgiren grubu adı altında toplanmıştır. Karareis formasyonu kumtaşları, tabakalı siyah çörtler, pelajik kireçtaşlan ve mafik volkaniklerden oluşmuştur. Gerence formasyonu ise baskın olarak ammonitli kırmızı kireçtaşları, ince tabakab gri kireçtaşlan ve çörtlü kireçtaşlarından meydana gelmiştir. Karareis ve Gerence formasyonları yanal yönde birbirleriyle giriktir ve yaşlar Skitiyenden Geç Aniyisene kadar değişir. Camiboğazı formasyonu, bu her iki birimin de üzerine geçişli bir dokanak boyunca gelir ve yer yer resifal fasiyes sunan masif kireçtaşlarından yapılıdır. Bu birimin yaşı Ladiniyen-Karniyen olarak bulunmuştur. Güvercinlik formasyonu uyumlu olarak Camiboğazı formasyonu üzerinde oturmaktadır ve algli stromatolitler, megalodonlu kireçtaşlan ve kuvarsitik kumtaşı katkılarından oluşmuştur. Bu birim Noriyenden Resiyene kadar yaş verir. Nohutalan formasyonu başlıca kalın katmanlı kireçtaşlarından yapılı olup Güvercinlik formasyonunu geçişli bir dokanak boyunca üzerler ve yaşı Liyasdan Albiyene kadar değişmektedir. Bu formasyon sahada litolojik olarak devamlı görülmektedir ve stratigrafik veya yapısal herhangi bir kesiklilik sunmamaktadır. Buna rağmen, birim içinde Dogger yaşı elde edilememiştir ve olasılı bir eksiklik bulunmaktadır. Alt Triyasdan Alt Kretaseye kadar devamlılık sunan bu Mesozoyik istifinin üzerinde uyumsuz olarak Kampaniyen-Mestrihtiyen yaşlı ve karbonat kayalan ile filiş fasiyesinde kumtaşlarından meydana gelen Balıklıova formasyonu bulunmaktadır. Yukarıda stratigrafisi verilen Karaburun kuşağı her tarafından Bornova karmaşığı adı verilen bloklu bir birim tarafından çevrelenir. Bu bloklu birim ileri derecede ezilmiş bir filiş matriksden meydana gelmiştir ve Izmir-Ankara zonu içerisinde Mestrihtiyen ile Daniyen aralığında oluşmuştur. Bornova karmaşığı ile Karaburun kuşağının dokanak ilişkileri, Karaburun platformunun Izmir-Ankara zonu içerisine bu zonun açılımı sırasında tektonik taşınmalarla nap şeklinde ilerlediğini göstermektedir. Bu çalışmamız sonucunda aynca, Karaburun kuşağının stratigrafik özelliklerinin Sakarya kıtası olarak nitelendirilen kuşağın stratigrafisinden tamamen farklı olduğu anlaşılmış ve önceki çalışmalarda ileri sürülen görüşlerin aksine birbirleriyle eşleştirilemeyeceği ortaya konulmuştur.

In the Karaburun peninsula, a tectonic bell with a thick Mesozoic succession is located bordering the Izmir-Ankara zone on its western side. In the stratigraphic column of the Karaburun belt, the oldest unit is the Lower and Middle Carboniferous Alandere formation consisting dominantly of fossiliferous limestones. Lower Triassic rocks rest directly above this unit and Upper Carboniferous and Permian sections are missing. The Lower Triassic is represented by rock units showing facies changes in short distances along vertical and horizontal directions. In this part of the section, the Karareis and Gerence formations are differentiated which are collectively named as the Denizgiren group. The Karareis formation is composed of intercalations of sandstones, bedded-black cherts, pelagic limestones and mafic volcanics, whereas the Gerence formation composed dominantly of ammonitic red limestones, thinly-bedded gray limestones, and cherty limestones. The Karareis and Gerence formations grade laterally into each other and range in age from Scythian to Late Anisian. The Camiboğazı formation resting with a gradational contact on each of these units consists of massive limestones with reefal facies in places and yields an age of Ladinian-Camian. The Güvercinlik formation lies conformably above the Camiboğazı formation and consists of algal stromatolites, megalodon-bearing limestones, and quartzitic sandstone intervals. This unit ranges in age from Norian-Rheatian. The Nohutalan formation which is dominantly represented by thick-bedded neritic limestones overlies the Güvercinlik formation gradationally and yields an age ranging from Liassic to Albian. This unit appears to be lithologically continuous in the field without any indications of a break in the stratigraphic or structural record, however, the Dogger age has not been determined which may probably indicate a presence of a hiatus. Above this Mesozoic comprehensive succession with an age spanning from Early Triassic to Early Cretaceous, The Balıklıova formation of Campanian-Maastrichtian age rests unconformably, which consists of carbonate rocks and sandstones of flysch facies. The Karaburun belt with the stratigraphy outlined above is surrounded from all sides by a blocky unit which is called the Bomova melange. This blocky unit with highly sheared flysch matrix was formed in the Izmir-Ankara zone during a Maastrichtian-Danian interval. The boundary relations between the Karaburun belt and the Bomova melange indicate that the Karaburun platform was transported tectonically as a nap into the İzmir-Ankara zone during its opening. In this study, we have also found that the stratigraphy of the Karaburun belt is completely different from that of the so-called Sakarya continent, and they cannot be correlated with each other as suggested by the earlier workers.

  • Besenecker, H.; Dürr, S.; Herget, G.; Jacobshogen, V.; Kaufmann, G.; Lüdtke, G.; Rath. W. and Werner Tietze. K.. 1968, Geologie van Chios (Agais): Geol. et Palaeont, 2, 121-190.
  • Boray, A.; Akat, U.; Akdeniz, N.; Akçören. Z; Çağlayan. A; Günay. E.; Korkmazer. B; Öztürk. E.M. and Sav, H.. 1973. Menderes Masifinin güney kenan boyunca bazı önemli sorunlar ve bunların muhtemel çözümleri : Cumhuriyetin 50 nci yılı Yerbilimleri Kongresi Tebliğleri. MTA Publ.. 11-20. Ankara.
  • Brinkmann. R.. 1966, Geotektonische Gliedrung von Westanatolien: Neues Jahrb. Geol. Palaeontel, Mennish..10,603-618.
  • Brinkmann. R.. ;Flügel, E.; Jacobshagen, V.; Lechner, H.; Rendel, B. and Trick. P.. 1972. Trias. Jura und Unterkreide der Halbinsel Karabunm (WestAnatolian): Geol. et Palaeont. 6. 139-190.
  • Brinkmann. R.. ; Gümüş., H.; Plumhoff, F. and Salah. A.A., 1977, Höhere Oberkreide in Nordwest-Anatolien und Thrakien: N. Jb. Palaont Abh., 154, 1. 1-20.
  • Çağlayan. M.A.; Öztürk, E.M.; Öztürk, Z.; Sav, H. and Akat, U.. 1980, Menderes Masifi güneyine ait bulgular ve yapısal yorum: Jeoloji Mühendisliği Bull.. 9-17.20
  • Erdoğan, B., 1985, Bornova karmaşığının bazı stratigrafik ve yapısal özellikleri;Türkiye Jeoloji Kurultayı 1985, Bildiri Özetleri, TJMO. 14, Ankara.
  • Erdoğan, B., 1990. İzmir-Ankara zonu ile Karaburun Kuşağının tektonik ilişkisi: MTA Bull., 110, 1-15, Ankara.
  • Gümüş., H., 1971, Karaburun Yarımadası'nın orta kısmının jeoloji: Ege Univ. Fen Fakültesi İlmi Raporlar Serisi 100, 1-16.
  • Höll, R., 1966, Genese und Altersslellung von Vorkommen der Sb-W-Hg-Formation in der Turkei und auf Chios/Griechenland: Bayer. Akad. Wiss.,math. naturw. Kl.. Abh. 127, 118 s.
  • Kalafatçıoğlu, A., 1961, Karaburun Yarımadası'nın Jeolojisi: MTA Bull., 56,40-49, Ankara.
  • Konak, N.; Akdeniz, N. and Öztürk, E.M., 1987, Geology of the south of Menderes Massif; Guidebook for the field excursion along Western Anatolia Turkey Mineral Research and Explor. Turkey (MTA), Ankara, s. 42-53.
  • Konuk, Y.T., 1979, Karaburun Yarımadası'nın Kuzeybatı kesiminin stratigrafi ve tektonik özelliği: Ege Universitesi, Yerbilimler Fakültesi Deniz Bilimleri ve Teknolojisi Enst. Doçentlik Tezi, 85 p. (unpublished).
  • Ktenas, K., 1925, Contribution a l'etude geologique de la Presque ile d'Erythree (Asie Mineure): Ann. Sc. Fac. Sc. A., 1 -57, Athens.
  • Lehnert-Thiel, K., 1968, Die Zirmoberlagerstatte Kalecik auf der Halbinsel Karaburun (Westl. Turkei) und ihr geologischer Rahmen: Ph. D. thess, 118 p. (unpublished) Leoben.
  • Philippson, A., 1911, Reisen und Forschungen im westhchen Kleinasien: Peterm. Mitt., Erg.-Heft 172, 100 p. Gotha.
  • Şengör, A.M.C. and Yılmaz, Y., 1983, Türkiye ile Tetis'in evrimi: Levha tektoniği açısından bir yaklaşım; Türkiye Jeoloji Kurumu, Yerbilimleri Özel Dizisi 1., 75 p.
Primary Language en
Subjects Engineering
Journal Section Articles
Authors

Author: Burhan Erdoğan

Author: Demir ALTINER

Author: Talip GÜNGÖR

Author: Sacit ÖZER

Bibtex @research article { bulletinofmre52277, journal = {Bulletin of the Mineral Research and Exploration}, issn = {0026-4563}, eissn = {2651-3048}, address = {Maden Tetkik Arama Genel Müdürlüğü}, year = {1990}, volume = {111}, pages = {1 - 20}, doi = {}, title = {Stratigraphy of Karaburun Peninsula}, key = {cite}, author = {Erdoğan, Burhan and ALTINER, Demir and GÜNGÖR, Talip and ÖZER, Sacit} }
APA Erdoğan, B , ALTINER, D , GÜNGÖR, T , ÖZER, S . (1990). Stratigraphy of Karaburun Peninsula. Bulletin of the Mineral Research and Exploration, 111 (111), 1-20. Retrieved from http://dergipark.org.tr/bulletinofmre/issue/3930/52277?publisher=mta
MLA Erdoğan, B , ALTINER, D , GÜNGÖR, T , ÖZER, S . "Stratigraphy of Karaburun Peninsula". Bulletin of the Mineral Research and Exploration 111 (1990): 1-20 <http://dergipark.org.tr/bulletinofmre/issue/3930/52277?publisher=mta>
Chicago Erdoğan, B , ALTINER, D , GÜNGÖR, T , ÖZER, S . "Stratigraphy of Karaburun Peninsula". Bulletin of the Mineral Research and Exploration 111 (1990): 1-20
RIS TY - JOUR T1 - Stratigraphy of Karaburun Peninsula AU - Burhan Erdoğan , Demir ALTINER , Talip GÜNGÖR , Sacit ÖZER Y1 - 1990 PY - 1990 N1 - DO - T2 - Bulletin of the Mineral Research and Exploration JF - Journal JO - JOR SP - 1 EP - 20 VL - 111 IS - 111 SN - 0026-4563-2651-3048 M3 - UR - Y2 - 1989 ER -
EndNote %0 Bulletin of the Mineral Research and Exploration Stratigraphy of Karaburun Peninsula %A Burhan Erdoğan , Demir ALTINER , Talip GÜNGÖR , Sacit ÖZER %T Stratigraphy of Karaburun Peninsula %D 1990 %J Bulletin of the Mineral Research and Exploration %P 0026-4563-2651-3048 %V 111 %N 111 %R %U
ISNAD Erdoğan, Burhan , ALTINER, Demir , GÜNGÖR, Talip , ÖZER, Sacit . "Stratigraphy of Karaburun Peninsula". Bulletin of the Mineral Research and Exploration 111 / 111 (April 1990): 1-20.