Year 2019, Volume 17, Issue 1, Pages 27 - 40 2019-03-26

AHISKA TÜRKLERİNİN DÜĞÜN TERMİNOLOJİSİ

Esmina DURSUN [1]

73 169

Ahıska bugün Gürcistan sınırları içerisinde kalmış olan eski bir Türk yurdudur. Bugün Türkiye’nin Kars, Erzurum ve Ardahan ili sınırının hemen doğusunda bulunmaktadır.  Adıgön, Ahıska, Ahılkelek, Aspinza ve Bogdanovka adlarıyla bilinen beş ilçeden ve toplamda 248 köyden oluşan bu eski coğrafyada yaşayan Türkler 1944 yılında, İkinci Dünya Savaşının sürdüğü yıllarda, Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliğinin kararıyla sürgün edilir. Sürgünle birlikte Kazakistan, Özbekistan ve Kırgızistan’daki köylere dağıtılırlar. Yerleştirildikleri bu ülkelerden, zorunlu ya da gönüllü olarak başka ülkelere doğru yaptıkları göçlerle Ahıska Türkleri bugün pek çok ülkeye dağılmış durumdadırlar. Ancak bu dağılma onları kültürel yapısını bozamamıştır. Geleneksel aile yapısını ve kültürünü sıkı bir şekilde korumuşlardır.

Yoğun olarak düğün adetlerinde kendini gösteren gelenek ve görenekler bugün Ahıska Türkleri tarafından canlı bir şekilde yaşatılmaya devam etmektedir. Bu yüzden makalede, düğünlere ait terminolojinin henüz kaybolmamışken kayıt altına alınması amaçlanmıştır.

Literatürde Ahıska düğünleri ile ilgili pek çok çalışma bulunmaktadır. Ancak bu çalışmalarda odak noktası düğün geleneklerini veya kültürler arası etkileşimlerle ortaya çıkan değişimleri incelemek olduğundan, konuya bizim ele aldığımız açıdan yaklaşılmamıştır. Bu sebeple de her bir eserde farklı bir terminolojik eksiklik dikkati çekmektedir. Bu eksikliğin kapatılması ihtiyacıyla ortaya çıkan makale, alanında özgün bir nitelik taşımaktadır.  Bu amaçla hem literatürdeki konuyla ilgili kaynaklar taranmış, hem de bizzat Ahıska düğünlerine katılarak gözlemler yapılmıştır. Elde edilen veriler, alfabetik sıra ile dizilmiş, terimlerin fonetik transkripsiyon kullanılmadan yöresel ağızla verilmesine özen gösterilmiştir. Bu terminoloji, makalenin sonuna konan fotoğraflarla da desteklenmiştir. Sonuçta 72 adet madde başı tespit edilmiştir.

Ahıska Türkleri, düğün terminolojisi, Türk dili
  • AYDINGÜN, Ayşegül; Çiğdem Balım HARDİNG; Matthew HOOVER; Igor KUZNETSOZ ve Steve SWERDLOW (2006), Meskhetian Turks, Center of Aplied Linguistich, Washington, ss. 14. BADALOV, Çingiz (2004), Bütün Yönleriyle Ahıska Türkleri, Çimkent. BLACKLOCK, Denika (2005), Finding Durable Solutions For The Meskhetians, Tbilisi, Georgia. BUNTÜRK, Seyfettin (2007), Rus Türk Mücadelesi’nde Ahıska Türkleri, Berikan Yayınevi, Ankara. CAN, Beyza ve Gökçe KAHRİMAN (2014), Ahıska Türklerinin Düğün Merasimi, Bizim Ahıska Dergisi, S. 34, s.30. ÇETİNKAYA, Kenan ve Semanur KODAN (2012), Ahiska Turks in Philedelphia: Keeping Cultural Identity and Religion in a Multicultural Environment, International Journal of Social and human Sciencies 6, ss. 398-403. DEMİRAY, Erdinç (2012), Anavatanlarından Sekiz Ülkeye Dağıtılmış Bir Halk: Ahıska Türkleri, Turkish Studies, Volume 7/3, Summer, s. 877-885. DEVRİŞHEVA, Fatima (2010), Kazakistan’da Ahıska Türklerinin Sosyal-Kültürel Yapılarındaki Değişmeler, Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Basılmamış Yüksek Lisans Tezi, Ankara. DURSUNOVA, Cemile (2015), Ahıska Türklerinin Düğünleri, Lisan-ı Aşk Aylık Kültür Sanat Edebiyat Dergisi, http://lisaniask.com/cemile-dursunova/arastirma/ahiska-turklerinin-dugunleri/ ERSÖZ, Serpil (2013a), Türkiye Ahıskalıları Ağzı, 1.C., Ege Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Basılmamış Doktora Tezi, İzmir. ____________ (2013b), Türkiye Ahıskalıları Ağzı, 2.C., Ege Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Basılmamış Doktora Tezi, İzmir. ____________ (2013c), Türkiye Ahıskalıları Ağzı, 3.C.. Ege Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Basılmamış Doktora Tezi, İzmir. ____________ (2015), Türkiye Cumhuriyeti Sınırları İçerisinde Ahıska Ağzı, Yeni Türkiye, S:78, ss. 360-365. ____________ (2016), Ahıska Türkleri ve Dilleri, Tehlikedeki Türk Dilleri II A (Ed: Ülkü Çelik Şavk – Süer Eker), Ahmet Yesevi Ünivsersitesi Yayınları, Astana-Ankara. HACILI, Asıf ve Hüseyinoğlu İdris HABİB (2008), Ahıska Türklerinin Örf ve Adetleri, Türkiye Araştırma Enstitüsü Dergisi, S:1, s.28-47. HACILI, Asif (1992), Geribem Bu Vetende (Ahısga Türklerinin Etnik Medeniyyeti), Bakı. HACILI, Asif, ve Aydın POLATOĞLU (2001), Ahıska Türk Folkloru, Atatürk Kültür Merkezi Başkanlığı Yayınları, Ankara. KAZIMOV, İsmayıl (2012), Axısqa Türklǝri: Dil, Tarih ve Folklor, Azerbaycan Milli Elmlǝr Akademiyası Nǝsimi Adına Dilçilik İnstitutu, Bakı. KOLUKIRIK, Suat (2011), Sürgün, Toplumsal Hafıza ve Kültürel Göç, ABD’deki Ahıska Türkleri Üzerine Bir Araştırma. Bilig, Sayı 59, s.167-190. KÖKSAL, Abdurraman (2007), Bişkek’te Yaşayan Ahıska Türklerinin Folklorik Değerleri ve Oyun Müzikleri, Kırgızistan Türkiye Manas Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Türkoloji Anabilim Dalı (Basılmamış Yüksek Lisans Tezi), Bişkek. PENTİKAİNEN, Oskari ve Tom TRİER (2004), The Mesketian Turks, Between Integration and Resettlemnt, ECMI Working Poper 21, Felnsburg Germany. PİRİYEVA, Sevil (2005), Ahıska Türkleri Azerbaycan’da, Milli İlimler Akademisi, Bakü. RAGİBOVA, İlmira (2008), Kırgızistan’da Yaşayan Ahıska Türkleri Folklorü, Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, (Yüksek Lisans Tezi), Konya. RAMADANOVA, Sabina (2014), Antalya’da Yaşayan Ahıska Türklerinin Sosyo-Kültürel Yapısı, Akdeniz Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, (Yüksek Lisans Tezi), Antalya. SAKALLI, Erol ve Derya ÖZCAN (2016), Amerika’da Yaşayan Ahıska Türklerinin Evlenme Adetleri, Milli Folklor Dergisi, S: 109, s. 233-240. YÜZBEY, İrade (2008), Ahıskalı Türkler ve Kültürleri, Turkish Studies, Volume 3/7, ss.679-695. ZEYREK, Yunus (2001), Ahıska Bölgesi ve Ahıska Türkleri, Pozitif Matbaacılık, Ankara.
Primary Language tr
Journal Section Beşeri Bilimler Sayısı
Authors

Orcid: 0000-0002-4140-1965
Author: Esmina DURSUN

Dates

Publication Date: March 26, 2019

Bibtex @research article { cbayarsos544738, journal = {Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi}, issn = {1304-4796}, eissn = {2146-2844}, address = {Celal Bayar University}, year = {2019}, volume = {17}, pages = {27 - 40}, doi = {10.18026/cbayarsos.544738}, title = {AHISKA TÜRKLERİNİN DÜĞÜN TERMİNOLOJİSİ}, key = {cite}, author = {DURSUN, Esmina} }
APA DURSUN, E . (2019). AHISKA TÜRKLERİNİN DÜĞÜN TERMİNOLOJİSİ. Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 17 (1), 27-40. DOI: 10.18026/cbayarsos.544738
MLA DURSUN, E . "AHISKA TÜRKLERİNİN DÜĞÜN TERMİNOLOJİSİ". Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 17 (2019): 27-40 <http://dergipark.org.tr/cbayarsos/issue/44164/544738>
Chicago DURSUN, E . "AHISKA TÜRKLERİNİN DÜĞÜN TERMİNOLOJİSİ". Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 17 (2019): 27-40
RIS TY - JOUR T1 - AHISKA TÜRKLERİNİN DÜĞÜN TERMİNOLOJİSİ AU - Esmina DURSUN Y1 - 2019 PY - 2019 N1 - doi: 10.18026/cbayarsos.544738 DO - 10.18026/cbayarsos.544738 T2 - Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 27 EP - 40 VL - 17 IS - 1 SN - 1304-4796-2146-2844 M3 - doi: 10.18026/cbayarsos.544738 UR - https://doi.org/10.18026/cbayarsos.544738 Y2 - 2019 ER -
EndNote %0 Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi AHISKA TÜRKLERİNİN DÜĞÜN TERMİNOLOJİSİ %A Esmina DURSUN %T AHISKA TÜRKLERİNİN DÜĞÜN TERMİNOLOJİSİ %D 2019 %J Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi %P 1304-4796-2146-2844 %V 17 %N 1 %R doi: 10.18026/cbayarsos.544738 %U 10.18026/cbayarsos.544738
ISNAD DURSUN, Esmina . "AHISKA TÜRKLERİNİN DÜĞÜN TERMİNOLOJİSİ". Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 17 / 1 (March 2019): 27-40. https://doi.org/10.18026/cbayarsos.544738
AMA DURSUN E . AHISKA TÜRKLERİNİN DÜĞÜN TERMİNOLOJİSİ. Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2019; 17(1): 27-40.
Vancouver DURSUN E . AHISKA TÜRKLERİNİN DÜĞÜN TERMİNOLOJİSİ. Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2019; 17(1): 40-27.