Year 2017, Volume 6, Issue 4, Pages 458 - 478 2018-01-11

Investigation of Students with Intellectual Disabilities’ Reinforcement Preference
Zihinsel Yetersizliği Olan Öğrencilerin Pekiştireç Tercihlerinin İncelenmesi

Müzeyyen Eldeniz Çetin [1] , Tuğba Sivrikaya [2] , Gülsüm Sena Şen [3]

220 367

The role of reinforcement in the education of students with intellectual disabilities is quite extensive. General and brief preference assessments are conducted to determine effective reinforcements. The general purpose of this research is to specify whether there is correlation between general preference assessment presented with pair stimulus and brief multiple stimulus preference assessment without replacement applied to students with mild and moderate/severe intellectual disabilities. This research was designed with descriptive research model of quantitative Research method. Nine students with moderate-severe intellectual disability and four students with mild intellectual disability participated in the research. Data was gathered by Pair Stimulus General Preference Assessment Form and Multiple Stimulus Preference Assessment without Replacement Form. Data was gathered by general and brief preference assessment forms in one general and four brief preference assessment sessions in a one-month-period between May 2016 and June 2016 and the percentages of students’ 5 food, 5 beverage and 5 social reinforcement preferences were determined. One week after the general preference assessment, multiple stimulus brief preference assessment without replacement was applied in one session per week consecutively for 4 weeks. As the number of sample group was small, the correlation between obtained data was calculated by Spearman Brown Prophecy Formula. As a result of the general assessment and brief assessment, it was found that while the students with mild intellectual disabilities changed their food-beverage and social reinforcement preferences, the students with moderate-severe intellectual disabilities changed their food-beverage preferences but their social reinforcement preferences did not change.

Zihinsel yetersizliği olan öğrencilerin eğitiminde pekiştireçlerin rolü oldukça fazladır. Etkili pekiştireçleri belirlemek için genel ve özet tercih değerlendirmeleri yapılmaktadır. Farklı düzeyde zihinsel yetersizliği olan öğrencilerin genel ve özet tercih değerlendirme verilerinin zaman bağlamında değişip değişmediğinin incelenmesi bu araştırmanın amacıdır. Bu araştırmada ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmaya 2015-2016 eğitim-öğretim yılında Düzce ve Ankara illerinde ikamet edip ve il Milli Eğitim Müdürlüklerine bağlı okullarda kaynaştırma eğitimi alan, hafif düzeyde zihinsel yetersizliği olan dört öğrenci ile orta-ağır düzeyde zihinsel yetersizliği olan dokuz öğrenci olmak üzere toplam 13 öğrenci katılmıştır. Hafif düzeyde zihinsel yetersizliği olan öğrencilerin 3’ü kız, 1’i erkek, orta-ağır düzeyde zihinsel yetersizliği olan öğrencilerin 2’si kız, 7’si erkektir. Araştırmada tercih değerlendirme yöntemlerinden iki uyaranlı ve tekrar yerleştirmesiz çok uyaranlı tercih değerlendirme yöntemi birlikte kullanılmıştır. Araştırmaya katılan tüm katılımcıların genel tercihleri iki uyaranlı tercih değerlendirmesi yapılarak belirlenmiştir. Genel tercih değerlendirmesinden sonraki dört hafta boyunca haftada birer kez aynı uyaranlar kullanılarak tekrar yerleştirmesiz çok uyaranlı tercih değerlendirmesi yapılmıştır. İki uyaranlı uygulanan tercih değerlendirmesi ve tekrar yerleştirmesiz çok uyaranlı tercih değerlendirme verileri arasındaki ilişki Spearman Brown Korelasyon katsayısı kullanılarak hesaplanmıştır. Sonuçta, hafif düzeyde zihinsel yetersizliği olan öğrencilerin yiyecek, içecek ve sosyal pekiştireç tercihlerinin genel değerlendirme ile özet olarak yapılan değerlendirmelere göre değiştiği, orta-ağır düzeyde zihinsel yetersizliği olan öğrencilerin yiyecek ve içecek tercihlerinin genel ve özet tercih değerlendirme verilerine göre değiştiği fakat sosyal pekiştireç tercihlerinin değişmediği tespit edilmiştir.

  • Balcı, A. (2001). Sosyal bilimlerde araştırma. Ankara: Pegem Akademi Yayınları
  • Calenna-Malone, H. I., Sabielny, L. M., Jimenez, E. D., and Miller, M. M. (2013). Pick one! Conducting preference assessment with students with significant disabilities. Teaching Exceptional Children, 45(16). doi: 10.1177/004005991304500602
  • Cannella, H. I., O’Reilly, M. F., and Lancioni, G. E. (2005). Choice and preference assessment research with people with severe to profound developmental disabilities: a review of the literature. Research İn Developmental Disabilities, 26 (1), 1-15. doi: 10.1016/j.ridd.2004.01.006
  • Clark, D. R., Donalson, J. M., and Kahng, S. (2015). Are vıdeo-based preference assessments wıthout access to selected stimuli effective. Journal of Applied Behavior Analysis, 48, 895-900. doi:10.1002/jaba.246
  • DeLeon, I. G.,and Iwata, B. A. (1996). Evaluation of a multiple-stimulus presentation format for assessing reinforcer preferences. Journal of Applied Behavior Analysis, 29, 519-532. doi:10.1901/jaba.1996.29-519
  • Eldeniz Çetin, M. (2013). Ağır ve çoklu yetersizliği olan bireylerin tercihlerinin değerlendirilmesi ve seçim yapma becerisinin öğretimi (Yayımlanmamış doktora tezi) Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
  • Eldeniz Çetin, M. (2017). Özel gereksinimli bireylerin tercihlerinin değerlendirilmesi, Ankara Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Fakültesi Özel Eğitim Dergisi,18(2), 309-328. doi:10.21565/ozelegitimdergisi.293726
  • Groskreutz, M. P.,and Graff, R. B. (2009). Evaluating pictorial preference assessment: The effect of differential outcomes on preference assessment results. Research in Autism Spektrum Disorders, 3, 113-128. doi:10.1016/j.rasd.2008.04.007
  • Hagopian, L. P., Long, E. S., and Rush, K. S. (2004). Preference assessment procedures for ındividuals with developmental disabilities.Behavior Modification, 28, 668. doi: 10.1177/0145445503259836
  • Karasar, N. (2002). Bilimsel araştırma yöntemi. Ankara: Nobel Yayıncılık.
  • Keen, D., and Pennel, D. (2010). Evaluating an engagement-based preference assessment for children with Autism. Research in Autism Spectrum Disorders, 4, 645–652. doi: 10.1016/j.rasd.2009.12.010
  • Kenzer, A. L., Bishop, M. R., Wilke, A. E., and Tarbox, J. R. (2013). Including unfamiliar stimuli in preference assessments for young children with autism. Journal of Applied Behavior Analysis, 46, 689-694. doi: 10.1002/jaba.56
  • Kurtuldu, K. (2010). Dolaylı ve dolaysız pekiştireç kullanımının öğrencilerin piyano çalma tekniği üzerindeki etkileri. Mehmet Akif Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 2,2, 106-114.
  • Lohrmann-O’Rourke, S., Browder, D. B., and Brown, F. (2000). Guidelines for conducting socially valid systematic preference assessments. The Journal of the Association for Persons with Severe Handicaps,25(1), 42-53. doi:10.2511/rpsd.25.1.42
  • Magnum, A., Fredrick, L., Pabico, R., and Roane, H. (2011). The role of context in the evaluation of reinforcer efficacy: Implications fort he preference assessment outcomes. Research in Autism Spectrum Disorders, 6, 158-167. doi: 10.1016/j.rasd.2011.04.001
  • Nuernberger, J. E., Smith, C. A., Czapar, K. N., ve Klatt, K. P. (2012). Assessing preference for social interaction in children diagnosed with autism. Behavioral Interventions,27, 33-44. doi: 10.1002/bin.1336
  • Pence, S.T., St. Peter, C.C.,and Tetreault, A.S. (2012). Increasing accurate preference assessment implementation through pyramidal training. Journal of Applied Behavior Analysis, 45(2), 345-359. doi: 10.1901/jaba.2012.45-345
  • Peterson, R. N. (2014). The effectiveness of a video-based preference assessment in identifying socially reinforcing stimuli. (Unpublished master’s thesis) Utah State Universitesi, Logan.
  • Reed, D. D., Luiselli, J. K., Magnuson, J. D., Fillers, S., Vieira, S., and Rue, H. C. (2009). A comparison between traditional economical and demand curve analyses of relative reinforcer efficacy in the validation of preference assessment predictions. Developmental Neurorehabilitation, 12(3), 164–169. doi.org/10.1080/17518420902858983
  • Roane, H. S., Vollmer, T.R., Ringdahl, J.E., and Marcus B. A.(1998). Evaluation of a brief stimulus preference assessment.Journal of Applied Behavior Analysis. 31, 4.605–620. doi: 10.1901/jaba.1998.31-605
  • Russo, S. R., Tincani M., and Axelrod, S., (2014). Evaluating open-ended parent reports and direct preference assessment to identify reinforcers for young children with autism. Child & Family Behavior Therapy,36, 107–120. doi.org/10.1080/07317107.2014.910732
  • Shapiro, M., Kazemi, E., Pogosjana, M., Rios, D., and Mendoza , M. (2016). Preference assessment training via self-instruction: A replication and extension. Journal of Applied Behavior Analysis, 49, 1-15. doi: 10.1002/jaba.339
Subjects Social
Published Date December 2017
Journal Section Research Article
Authors

Orcid: orcid.org/0000-0001-9231-7344
Author: Müzeyyen Eldeniz Çetin
Institution: ABANT İZZET BAYSAL ÜNİVERSİTESİ
Country: Turkey


Orcid: orcid.org/0000-0003-0707-1023
Author: Tuğba Sivrikaya
Institution: Milli Eğitim Bakanlığı, Düzce/Türkiye
Country: Turkey


Orcid: orcid.org/0000-0003-4387-2370
Author: Gülsüm Sena Şen
Institution: Milli Eğitim Bakanlığı, Ankara, Türkiye
Country: Turkey


Bibtex @research article { cije334258, journal = {Cumhuriyet Uluslararası Eğitim Dergisi}, issn = {}, eissn = {2147-1606}, address = {Cumhuriyet University}, year = {2018}, volume = {6}, pages = {458 - 478}, doi = {10.30703/cije.334258}, title = {Zihinsel Yetersizliği Olan Öğrencilerin Pekiştireç Tercihlerinin İncelenmesi}, key = {cite}, author = {Eldeniz Çetin, Müzeyyen and Sivrikaya, Tuğba and Şen, Gülsüm Sena} }
APA Eldeniz Çetin, M , Sivrikaya, T , Şen, G . (2018). Zihinsel Yetersizliği Olan Öğrencilerin Pekiştireç Tercihlerinin İncelenmesi. Cumhuriyet Uluslararası Eğitim Dergisi, 6 (4), 458-478. DOI: 10.30703/cije.334258
MLA Eldeniz Çetin, M , Sivrikaya, T , Şen, G . "Zihinsel Yetersizliği Olan Öğrencilerin Pekiştireç Tercihlerinin İncelenmesi". Cumhuriyet Uluslararası Eğitim Dergisi 6 (2018): 458-478 <http://dergipark.org.tr/cije/issue/34086/334258>
Chicago Eldeniz Çetin, M , Sivrikaya, T , Şen, G . "Zihinsel Yetersizliği Olan Öğrencilerin Pekiştireç Tercihlerinin İncelenmesi". Cumhuriyet Uluslararası Eğitim Dergisi 6 (2018): 458-478
RIS TY - JOUR T1 - Zihinsel Yetersizliği Olan Öğrencilerin Pekiştireç Tercihlerinin İncelenmesi AU - Müzeyyen Eldeniz Çetin , Tuğba Sivrikaya , Gülsüm Sena Şen Y1 - 2018 PY - 2018 N1 - doi: 10.30703/cije.334258 DO - 10.30703/cije.334258 T2 - Cumhuriyet Uluslararası Eğitim Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 458 EP - 478 VL - 6 IS - 4 SN - -2147-1606 M3 - doi: 10.30703/cije.334258 UR - https://doi.org/10.30703/cije.334258 Y2 - 2018 ER -
EndNote %0 Cumhuriyet International Journal of Education Zihinsel Yetersizliği Olan Öğrencilerin Pekiştireç Tercihlerinin İncelenmesi %A Müzeyyen Eldeniz Çetin , Tuğba Sivrikaya , Gülsüm Sena Şen %T Zihinsel Yetersizliği Olan Öğrencilerin Pekiştireç Tercihlerinin İncelenmesi %D 2018 %J Cumhuriyet Uluslararası Eğitim Dergisi %P -2147-1606 %V 6 %N 4 %R doi: 10.30703/cije.334258 %U 10.30703/cije.334258
ISNAD Eldeniz Çetin, Müzeyyen , Sivrikaya, Tuğba , Şen, Gülsüm Sena . "Zihinsel Yetersizliği Olan Öğrencilerin Pekiştireç Tercihlerinin İncelenmesi". Cumhuriyet Uluslararası Eğitim Dergisi 6 / 4 (January 2018): 458-478. https://doi.org/10.30703/cije.334258