Year 2017, Volume 6, Issue 4, Pages 426 - 440 2018-01-11

Akıllı Telefon Bağımlılığı Ölçeği-Kısa Versiyonunun Ergenler İçin Türk Kültürüne Uyarlanması
Turkish Culture Adaptation of Smartphone Addiction Scale-Short Version for Adolescents

Mehmet Şata [1] , Fatih Karip [2]

387 528

Bu çalışmanın amacı, ”akıllı telefon bağımlılık ölçeği-kısa versiyonu”nun ergenler için Türk kültürüne uyarlamasını yapmak ve psikometrik özelliklerini incelemektir. Araştırmanın örneklemini seçkisiz olmayan örnekleme yöntemlerinden uygun örnekleme yöntemi ile seçilen 138 kız ve 106 erkek olmak üzere toplam 244 katılımcı oluşturmaktadır. Veri analizinde; doğrulayıcı faktör analizi, madde-toplam test korelasyon katsayıları, Cronbach α ile McDonald ω katsayıları ve iki aşamalı kümeleme analizi kullanılarak ölçme aracına ilişkin güvenirlik ve geçerlik kanıtlarının toplanması ve kesme puanının belirlenmesi sağlanmıştır. Doğrulayıcı faktör analizi sonucunda; GFI = 0,93, AGFI = 0,88, CFI = 0,99, NNFI = 0,98, RMSEA (%90GA) = 0,064 (0,041-0,086) ve SRMR = 0,046 olarak bulunmuş ve yapı geçerliğine ilişkin kanıtlar elde edilmiştir. Ölçeğin kapsam geçerliğe ilişkin kanıt olarak değerlendirilen madde-toplam puan korelasyon katsayıları incelenmiş ve bu katsayıların 0,64 ile 0,82 aralığında değiştiği görülmüştür. Ölçeğin güvenirlik düzeyi için Cronbach α, McDonald ω değerleri hesaplanmıştır. Hesaplamalar sonucunda, α =0,90 ve ω =0,94 olarak bulunmuştur. Ölçeğin güvenirlik ve geçerliğine ilişkin kanıtlar sağlandıktan sonra ölçek uyarlama çalışmalarında yapılması gereken standart belirleme çalışması yapılmıştır. Bunun için iki aşamalı kümeleme analizi kullanılmıştır. İki aşamalı kümeleme analizi kullanılarak belirlenen kesme puanları hem kızlar hem de erkekler için 29,5 olarak bulunmuştur.  Yapılan analizler sonucunda uyarlaması yapılan ”akıllı telefon bağımlılık ölçeği-kısa versiyonu” Türkçe formunun geçerli ve güvenilir ölçümler sağladığına yönelik kanıtlar toplanmıştır. Bu bağlamda ilgili ölçme aracı klinik tanı çalışmalarında kullanılabilir. Ayrıca akıllı telefon bağımlılığının depresyon, kaygı, dikkat bozukluğu gibi psikolojik yapılarla ilişkisi incelenebilir.

The aim of this study is to make the cultural adaptation of "Smartphone Addiction Scale-Short Version" for adult individuals in Turkey and evidences of validity and reliability regarding the measurement tool was collected in this direction. The research was carried out with a total of 244 participants, consisting of 138 girls and 106 boys selected by appropriate sampling method that is one of the unselected sampling methods. In the data analysis, it was ensured that the reliability and validity evidence of the measuring instrument and the cut-off score were determined by using confirmatory factor analysis, item-total test correlation coefficients, Cronbach α and McDonald ω coefficients and two-step clustering analysis. In order to study the factor structure of the smartphone dependency scale-short version, the factor structure which was identified at original version of the scale was tested by confirmatory factor analysis. As a result of confirmatory factor analysis, it was found that GFI = 0.93, AGFI = 0.88, CFI = 0.99, NNFI = 0.98, RMSEA (90% CI) = 0.064 (0.041-0.086) and SRMR = 0.046, and the evidences regarding the validity of structure was obtained. As a result of the analyses made, evidence providing valid and reliable measurements was found regarding the adapted Turkish version of the "Smartphone Addiction Scale-Short Version". In this context, the relevant measuring instrument can be used in clinical diagnosis studies.

  • Aktaş, H. ve Yılmaz, N. (2017). Üniversite gençlerinin yalnızlık ve utangaçlık unsurları açısından akıllı telefon bağımlılığı. International Journal of Social Sciences and Education Research, 3(1), 85-100. https://doi.org/10.24289/ijsser.283590
  • Brown, T. A. (2006). Confirmatory factor analysis for applied research. New York: The Guilford. https://doi.org/10.1080/00036810600603377
  • Bulduklu, Y. ve Özer, N.P. (2016). Gençlerin akıllı telefon kullanım motivasyonları. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 5(8), 2963-2986. https://doi.org/10.15869/itobiad.265374
  • Büyüköztürk, Ş. (2013). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı. Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık
  • Cheever, N.A., Rosen, L.D., Carrier, L.M. ve Chavez, A. (2014). Out of sight is not out of mind: The impact of restricting wireless mobile mobile device use on anxiety levels among low, moderate and high users, Computers in Human Behavior, 37, 290-297. https://doi.org/10.1016/j.chb.2014.05.002
  • Demirci, K., Orhan, H., Demirdas, A., Akpınar, A. ve Sert, H. (2014). Akıllı telefon bağımlılığı ölçeği’nin Türkçe formunun gençlerde geçerlik ve güvenirliği, Klinik Psikofarmakoloji Bülteni, 24(3), 226-234. https://doi.org/10.5455/bcp.20140710040824
  • Dirik, K. (2016). Ergenlerde akıllı telefon bağımlılığı ile özgüven arasındaki ilişkinin incelenmesi. (Yüksek Lisans Tezi). https://tez.yok.gov.tr sayfasından erişilmiştir.
  • Doğan, U. ve Tosun, H. İ. (2016). Lise öğrencilerinde problemli akıllı telefon kullanımının sosyal kaygı ve sosyal ağların kullanımına aracılık etkisi. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 8(22), 99-128. https://doi.org/10.14520/adyusbd.66762
  • Erkuş, A., Sanlı, N., Bağlı, M. T. ve Güven, K. (2000). Öğretmenliğe ilişkin tutum ölçeği geliştirilmesi. Eğitim ve Bilim, 25(116), 27-33.
  • Gül, S.K. ve Güneş, İ. D. (2009). Ergenlik dönemi sorunları ve şiddet. Sosyal Bilimler Dergisi, 11(1), 80-101.
  • Gününç, S. ve Kayri, M. (2010). Türkiyede internet bağımlılık profili ve internet bağımlılık ölçeğinin geliştirilmesi: geçerlik güvenirlik çalışması, Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 39, 220-232.
  • Hjalager, A.M. (2002), Repairing innovation defectiveness in tourism. Tourism Management, 23, 465-474. https://doi.org/10.1016/S0261-5177(02)00013-4
  • Hu, L.T., ve Bentler, P.M.(1999). Cut off criteria for fit indexes in covariance structure analysis: Conventional criteria versus new alternatives. Structural Equation Modeling, 6(1), 1-55. https://doi.org/10.1080/10705519909540118
  • Kim, D. I., Lee, Y. H., Lee, J. Y., Kim, M. C., Keum, C. M., Nam, J. E., ... ve Chung, Y. (2012). New patterns in media addiction: is smartphone a substitute or a complement to the internet. The Korean Journal of Youth Counseling, 20(1), 71-88.
  • Kline, P. (2000). An easy guide to factor analysis. London and New York: Routledge.
  • Kwon, M., Kim, D. J., Cho, H., and Yang, S. (2013). The smartphone addiction scale: development and validation of a short version for adolescents. Plos One, 8(12), 1-7. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0083558
  • Kwon, M., Lee, J.Y., Won, W.Y., Park, J.W., and Min, J.A. (2013). Development and validation of a smartphone addiction scale (SAS). Plos One, 8(2), 1-7. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0056936
  • Liu, Y. (2003). Developing a scale to measure the interactivity of websites. Journal of advertising research, 43(2), 207–216. https://doi.org/10.2501/JAR-43-2-207-216
  • Mazzoni, C., Castaldi, L., and Addeo, F. (2007). Consumer behavior in the Italian mobil telecomunication market, Telecomminications Policy, 31, 632–647. https://doi.org/10.1016/j.telpol.2007.07.009
  • Noyan, C.A., Darçın, A.E., Nurmedov, S., Yılmaz, O. ve Dilbaz, N. (2015). Akıllı telefon bağımlılığı ölçeğinin kısa formunun üniversite öğrencilerinde Türkçe geçerlik ve güvenirlik çalışması, Anadolu Psikiyatri Dergisi, 16(Özel sayı. 1), 73-81.
  • Özcan, Y.Z., and Koçak, A. (2003). Research note: a need or a status symbol? use of cellular telephones in Turkey. European Journal of Communication, 18(2), 241–254. https://doi.org/10.1177/0267323103018002004
  • Polit, D.F., and Beck, C.T. (2006). The content validity index: Are you sure you know what’s being reported? Critique and recommendations. Research in Nursing & Health, 29(5), 489–497. https://doi.org/10.1002/nur.20147
  • Shine, O., and Beak, S. (2013). The Influence of adolescents smart phone addiction on aggression. Korean Review of Crisis and Emergency Manegement, 9(11), 345-362.
  • Süler, M. (2016). Akıllı telefon bağımlılığının öznel mutluluk düzeyine etkisinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. (Yüksel Lisans Tezi). https://tez.yok.gov.tr sayfasından erişilmiştir.
  • Şar, A.H. ve Işıklar, A. (2012). Problemli mobil telefon kullanımı ölçeğinin Türkçeye uyarlanması, International Journal of Human Sciences, 9(2), 264-275.
  • Şar, A.H., Ayas, T. ve Horzum, M. B. (2015). Akıllı telefon bağımlılığı ölçeği geliştirme; geçerlik ve güvenirlik çalışması, Online Journal of Technology Addiction & Cyberbullying, 2(1), 1-17.
  • Şata, M., Çelik, İ., Ertürk, Z. ve Taş, U. E. (2016). Akıllı telefon bağımlılığı ölçeğinin (ATBÖ) Türk lise öğrencileri için uyarlama çalışması. Eğitimde ve Psikolojide Ölçme ve Değerlendirme Dergisi, 7(1), 156-169. https://doi.org/10.21031/epod.95432
  • Şimşek, Ö.F. (2007). Yapısal eşitlik modellemesine giriş: Temel ilkeler ve lisrel uygulamaları. Ankara: Ekinoks Yayınları.
  • Tabachnick, B. G., and Fidell, L. S. (2013). Using multivariate statistics. New Jersey: Pearson Education.
  • Tsai, C. C., and Lin, S. S. J. (2003). Internet addiction of adolescents in Taiwan: An Interview study. CyberPsychology & Behavior, 6(6), 649-652. https://doi.org/10.1089/109493103322725432
  • Türkiye İstatistik Kurumu (2017). Hanehalkı bilişim teknolojileri kullanım araştırması. http://www.tuik.gov.tr/PreTablo.do?alt_id=1028 sayfasından erişilmiştir.
  • Turgut, E. (2016). Çocukların mobil internet deneyimleri: kullanım, risk faktörleri ve risklerle başa çıkma stratejilerinin incelenmesi. (Doktora Tezi). https://tez.yok.gov.tr sayfasından erişilmiştir.
  • Ünal, M.H. (2015). Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi tıp fakültesi öğrencilerinin akıllı telefon bağımlılık düzeylerinin belirlenmesi. (Uzmanlık Tezi). https://tez.yok.gov.tr sayfasından erişilmiştir.
  • Wang, D., Xiang, Z., and Fesenmaier, D.R. (2014). Smartphone use in everyday life and travel. Journal of Travel Research, 1(12), 52-63.
  • Yılmaz, G., Şar, A.H. ve Civan, S. (2015). Ergenlerde mobil telefon bağımlılığı ile kaygı arasındaki ilişkinin incelenmesi, Online Journal of Techhology Addiction and Cyberbullying, 2(2), 20-37.
  • Yurdakul, I.K., Dönmez, O., Yaman, F. ve Odabaşı, H.F. (2013). Dijital ebeveynlik ve değişen roller. Gaziantep Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 12(4), 883-896.
Primary Language tr
Subjects Social
Published Date December 2017
Journal Section Research Article
Authors

Orcid: orcid.org/0000-0003-2683-4997
Author: Mehmet Şata (Primary Author)
Institution: Gazi Üniversitesi,Gazi Eğitim Fakültesi, Eğitimde Ölçme ve Değerlendirme ABD
Country: Turkey


Orcid: orcid.org/0000-0002-8957-1568
Author: Fatih Karip
Institution: AĞRI İBRAHİM ÇEÇEN ÜNİVERSİTESİ, EĞİTİM FAKÜLTESİ
Country: Turkey


Bibtex @research article { cije346614, journal = {Cumhuriyet International Journal of Education}, issn = {}, eissn = {2147-1606}, address = {Cumhuriyet University}, year = {2018}, volume = {6}, pages = {426 - 440}, doi = {10.30703/cije.346614}, title = {Akıllı Telefon Bağımlılığı Ölçeği-Kısa Versiyonunun Ergenler İçin Türk Kültürüne Uyarlanması}, key = {cite}, author = {Şata, Mehmet and Karip, Fatih} }
APA Şata, M , Karip, F . (2018). Akıllı Telefon Bağımlılığı Ölçeği-Kısa Versiyonunun Ergenler İçin Türk Kültürüne Uyarlanması. Cumhuriyet International Journal of Education, 6 (4), 426-440. DOI: 10.30703/cije.346614
MLA Şata, M , Karip, F . "Akıllı Telefon Bağımlılığı Ölçeği-Kısa Versiyonunun Ergenler İçin Türk Kültürüne Uyarlanması". Cumhuriyet International Journal of Education 6 (2018): 426-440 <http://dergipark.org.tr/cije/issue/34086/346614>
Chicago Şata, M , Karip, F . "Akıllı Telefon Bağımlılığı Ölçeği-Kısa Versiyonunun Ergenler İçin Türk Kültürüne Uyarlanması". Cumhuriyet International Journal of Education 6 (2018): 426-440
RIS TY - JOUR T1 - Akıllı Telefon Bağımlılığı Ölçeği-Kısa Versiyonunun Ergenler İçin Türk Kültürüne Uyarlanması AU - Mehmet Şata , Fatih Karip Y1 - 2018 PY - 2018 N1 - doi: 10.30703/cije.346614 DO - 10.30703/cije.346614 T2 - Cumhuriyet International Journal of Education JF - Journal JO - JOR SP - 426 EP - 440 VL - 6 IS - 4 SN - -2147-1606 M3 - doi: 10.30703/cije.346614 UR - https://doi.org/10.30703/cije.346614 Y2 - 2018 ER -
EndNote %0 Cumhuriyet International Journal of Education Akıllı Telefon Bağımlılığı Ölçeği-Kısa Versiyonunun Ergenler İçin Türk Kültürüne Uyarlanması %A Mehmet Şata , Fatih Karip %T Akıllı Telefon Bağımlılığı Ölçeği-Kısa Versiyonunun Ergenler İçin Türk Kültürüne Uyarlanması %D 2018 %J Cumhuriyet International Journal of Education %P -2147-1606 %V 6 %N 4 %R doi: 10.30703/cije.346614 %U 10.30703/cije.346614
ISNAD Şata, Mehmet , Karip, Fatih . "Akıllı Telefon Bağımlılığı Ölçeği-Kısa Versiyonunun Ergenler İçin Türk Kültürüne Uyarlanması". Cumhuriyet International Journal of Education 6 / 4 (January 2018): 426-440. https://doi.org/10.30703/cije.346614