Year 2019, Volume 3, Issue 1, Pages 1 - 14 2019-03-27

KLASİK TÜRK EDEBİYATI’NDA ŞAHİN GİRAY ÜSLUBU

Mustafa Uğurlu ARSLAN [1]

45 139

  • KLASİK TÜRK EDEBİYATI’NDA ŞAHİN GİRAY ÜSLUBU

                                                                           ÖZET

                                                              

                Edebî metinlerde; dil, ifade ve üslup birbiriyle yakından ilintili terimler olarak karşımıza çıkmaktadır. Bir metnin edebî dilinin özelliklerini bilmek aynı zamanda onun üslup özelliklerini de tespit etmemize yardımcı olur. Bununla birlikte şairlerin seçtiği kelimelerin kendi muhayyilelerinde nasıl şekillendiğini tespit etmek oldukça güçtür. Klasik şiirimizde şairler kendi üsluplarını oluştururken zaman zaman şiirlerine “müdevver”, “müşeccer” gibi görselliği de katmışlar ve kendilerine has bir üslup oluşturma temayülü içerisine girmişlerdir. Klasik Türk şiirinde Nedîmâne tarz ya da Levendâne tarz şiirler kaleme alındığı gibi “Şahin Giray Üslubu” olarak adlandırılan ve bu üslubu hususiyle şekilsel olarak taklid etmek suretiyle oluşturulan şiirlerin yazıldığı da görülmektedir. Bu çalışmada “Şahin Giray Üslubu”nun nasıl oluştuğu ve klasik edebiyatımızda hangi şairlerin bu üslubu benimsediği örnekleri ile birlikte ele alınmıştır.

     

    Anahtar Sözcükler: Üslup, tarz, biçem, Şahin Giray Üslubu, dîvân şiiri, Klasik Türk Edebiyatı.

     

    ŞAHİN GİRAY STYLE IN CLASSICAL TURKISH LITERATURE

                                                                           ABSTRACT

                In literary texts; language, expression and style appear as closely related terms. Knowing the features of the literary language of a text also helps us to determine the features of the style. Nevertheless, it is very difficult to determine how the words chosen by the poets are shaped in their imagination. In our classical poetry, the poets occasionally added visuality as well as "müdevver," "müşeccer" in their poetry while establishing their styles and had the inclination to create an idiosyncratic form of style. In classical Turkish poetry, it is seen that the poems named as "Şahin Giray Style," which were written in Nedîmâne or Levendâne style and formed by imitating this style formally in particular, were written as well. In this study, how the "Şahin Giray Style" was formed and which poets adopted this style in our classical literature are discussed along with examples.

     

    Keywords: Style, form, ŞahinGiray Style, Ottoman Poetry, Classical Turkish Literature.

     

Üslup, tarz, biçem, Şahin Giray Üslubu, dîvân şiiri
  • KAYNAKÇAArslan, Mustafa Uğurlu (2018), Diyarbekirli Kâmî ve Dîvânı, DBY Yayınları, İstanbul.
  • Babacan, İsrafil (2012), Klasik Türk Şiirinin Son Baharı Sebk-i Hindi, Ankara.
  • Çavuşoğlu, Ali (2010), Kırım Hanı Şahin Giray (Ö. 1787) Ve “Gazel-İ Müdevver”i, Turan Stratejik Araştırmaları Merkezi Dergisi, C.II, S.8, Sonbahar.Emecen, Feridun (2010) Şahin Giray, DİA, C.XXXVIII, İstanbul.
  • Elmalı, Naci (2015), Ketencizâde Ahmed Rüşdi Efendi, Atatürk Üniversitesi Yayınları, Erzurum.
  • İsmail Beliğ (1985), Nuhbetü’l-âsâr li-Zübdeti’l-eş’âr, Hazırlayan: Abdulkerim Abdulkadiroğlu, Gazi Üniversitesi Yayınları, Ankara.Kurnaz, Cemal - Çeltik, Halil (2000), Osmanlı Dönemi Kırım Edebiyatı, Kültür Bakanlığı Yayınları, Ankara.
  • Mermer, Ahmet (2006), Türkî-i Basît ve Aydınlı Visâlî’nin Şiirleri, Akçağ Yayınları, Ankara.
  • Mehmet Süreyya (1996), Sicill-i Osmânî, Sebil Yayınları, C. III, İstanbul.
  • Öztürk, Sevgi (2012) Kırımlı Rahmi Ve Divanı, Trakya Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi Haziran C. XIV, S.1, s. 237-268.
  • Şemsettin Sâmi (1996), Kâmûsü’l-A‘lâm C. IV, s.1740, Kaşgar Neşriyat. Ankara.
  • Şenödeyici, Özer (2009), Osmanlının Görsel Şiirleri III, Trajedi’nin Gölgesinde Hüner Gösterisi, Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, The Journal of International Social Research, Volume 2/6 Winter 2009, s. 586-592.
  • Tökel, Dursun Ali (2000), Deneysel Edebiyat Yönüyle Dîvân Şiiri, Hece Yayınları, Ankara.
Primary Language tr
Subjects Literature
Journal Section MAKALELER
Authors

Orcid: 0000-0003-2542-5040
Author: Mustafa Uğurlu ARSLAN
Institution: DİCLE ÜNİVERSİTESİ
Country: Turkey


Bibtex @research article { eeder534550, journal = {Edebi Eleştiri Dergisi}, issn = {2602-4616}, address = {Abdulhakim TUĞLUK}, year = {2019}, volume = {3}, pages = {1 - 14}, doi = {10.31465/eeder.534550}, title = {KLASİK TÜRK EDEBİYATI’NDA ŞAHİN GİRAY ÜSLUBU}, key = {cite}, author = {ARSLAN, Mustafa Uğurlu} }
APA ARSLAN, M . (2019). KLASİK TÜRK EDEBİYATI’NDA ŞAHİN GİRAY ÜSLUBU. Edebi Eleştiri Dergisi, 3 (1), 1-14. DOI: 10.31465/eeder.534550
MLA ARSLAN, M . "KLASİK TÜRK EDEBİYATI’NDA ŞAHİN GİRAY ÜSLUBU". Edebi Eleştiri Dergisi 3 (2019): 1-14 <http://dergipark.org.tr/eeder/issue/44173/534550>
Chicago ARSLAN, M . "KLASİK TÜRK EDEBİYATI’NDA ŞAHİN GİRAY ÜSLUBU". Edebi Eleştiri Dergisi 3 (2019): 1-14
RIS TY - JOUR T1 - KLASİK TÜRK EDEBİYATI’NDA ŞAHİN GİRAY ÜSLUBU AU - Mustafa Uğurlu ARSLAN Y1 - 2019 PY - 2019 N1 - doi: 10.31465/eeder.534550 DO - 10.31465/eeder.534550 T2 - Edebi Eleştiri Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 1 EP - 14 VL - 3 IS - 1 SN - 2602-4616- M3 - doi: 10.31465/eeder.534550 UR - https://doi.org/10.31465/eeder.534550 Y2 - 2019 ER -
EndNote %0 Edebi Eleştiri Dergisi KLASİK TÜRK EDEBİYATI’NDA ŞAHİN GİRAY ÜSLUBU %A Mustafa Uğurlu ARSLAN %T KLASİK TÜRK EDEBİYATI’NDA ŞAHİN GİRAY ÜSLUBU %D 2019 %J Edebi Eleştiri Dergisi %P 2602-4616- %V 3 %N 1 %R doi: 10.31465/eeder.534550 %U 10.31465/eeder.534550
ISNAD ARSLAN, Mustafa Uğurlu . "KLASİK TÜRK EDEBİYATI’NDA ŞAHİN GİRAY ÜSLUBU". Edebi Eleştiri Dergisi 3 / 1 (March 2019): 1-14. https://doi.org/10.31465/eeder.534550