Year 2018, Volume 9, Issue 18, Pages 99 - 116 2018-12-26

Öğretmenlerin İnsan Hakları Eğitimine Yönelik Tutumları

Zihni Merey [1] , Mehmet İşler [2]

21 47

 İnsan hakları konusunda farklı görüş ve uygulamalar olsa da bu hakların uygulanabilirliğinin sağlanması adına bireysel ve toplumsal, ulusal ve uluslararası alanda tüm insanların eğitilmesi insani bir sorumluluktur. Çocukların okul sürecinde gelişen insan hakları kavramı, toplumun şekillenmesinde önemli bir etkendir. Çocuklar gün içerisindeki zamanlarının çoğunu okul ve sınıf ortamında geçirirler. Bu zaman içerisinde ister dersine girmiş olsun, ister girmemiş olsun okulda gördükleri öğretmenleri kendilerine model edinirler ve onlar gibi davranmaya çalışırlar. Bu sebeple çocuklarımızı yetiştirecek olan öğretmenlerin demokratik değerleri benimsemiş, insan hakları kavramına ve eğitimine yönelik olumlu tutumlara sahip olmaları beklenmektedir. Bu çalışmanın amacı; Van ilinde görevli, farklı türdeki okul ve kademelerde görev yapan öğretmenlerin insan hakları eğitimine dönük tutumlarını, çeşitli değişkenler açısından araştırmak ve öğretmenlerin bu konudaki tutum düzeylerini ortaya çıkartmaktır. Çalışma grubunu, 2015-2016 eğitim öğretim yılında Van ilinin merkez ilçelerinde görev yapan 431 öğretmen oluşturmaktadır. Araştırma tarama modelindedir. Verilerin toplanmasında Karaman-Kepenekçi (1999) tarafından geliştirilmiş olan İnsan Hakları Eğitimi Tutum Ölçeği kullanılmıştır. Veriler betimleyici istatistiklerle (frekans, yüzde, aritmetik ortalama, standart sapma) ve parametrik fark testleriyle analiz edilmiştir. Bu çalışma sonucunda branş, cinsiyet, yaş, öğretmenlik mesleğini severek veya sevmeyerek seçme, mezun olunan öğrenim türü değişkenlerine göre anlamlı farklılık bulunmamıştır. Fakat öğretmenlerin tutumları görev yapılan okul türüne göre farklılık göstermiştir. Sonuçlar genel olarak incelendiğinde ise öğretmenlerin insan hakları eğitimine ilişkin tutumlarının olumlu yönde olduğu tespit edilmiştir. 

öğretmen, insan hakları, insan hakları eğitimi, tutum.
  • Aras, H. (2000). Vatandaşlık ve insan hakları eğitimi dersinde öğrencilere insan hakları ile ilgili tutumların kazandırılması (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). Ankara: Hacettepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
  • Başaran, T. (2007). İlköğretim okullarında vatandaşlık ve insan hakları eğitimi programının uygulanışına ilişkin sosyal bilgiler öğretmenlerinin görüşleri (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi), Trakya Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Edirne.
  • Bloom, B. S. (1995). İnsan nitelikleri ve okulda öğrenme. (çeviri: Özçelik, D.A.). Ankara: Millî Eğitim Basımevi.
  • Bulandere, V. (2014). Öğrencilerin vatandaşlık ve demokrasi eğitimi dersi kazanımlarını elde etme düzeyleri ve derse yönelik görüşleri (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). Erzurum: Atatürk Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü.
  • Çarıkçı, S., ve Er, K.O. (2010). Balıkesir Üniversitesi Necatibey Eğitim Fakültesi’nde öğrenim gören öğretmen adaylarının insan hakları eğitimine yönelik tutumları. Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 13(24), 54-69.
  • Çiftçi, A. (2006). Vatandaşlık bilgisi, demokrasi ve insan hakları. Ankara: Gündüz Eğitim ve Yayıncılık.
  • Gülmez, M. (1994). İnsan hakları ve demokrasi eğitimi: Uluslararası belgeler ve Türkiye. Ankara: Türkiye ve Orta Doğu ve Amme İdaresi Enstitüsü. Yayın No: 256
  • Gülmez, M. (2000). İnsan haklarının tarihsel gelişimi ve bugünkü ulaştığı nokta. Farklı Bakış Tarzlarıyla İnsan Hakları Uygulamaları. Ankara: APK Yayınları.
  • Gülmez, M.(2001). İnsan hakları ve demokrasi. Ankara: TODAİE Yayınları.
  • Gündoğdu, K. (2011). Türkiye’de öğretmen adaylarının insan hakları eğitimine yönelik tutumları. Eğitim ve Bilim, 36(162). 182-195.
  • Hess, R. D. ve Torney, J. V. (2005). Development of Political Attitudes in Children. Edison, NJ: AldineTransaction.
  • Karasar, N. (2004). Bilimsel araştırma yöntemi. Ankara: Nobel Yayın Dağıtım.
  • Karatekin, K.,Merey, Z., Sönmez, Ö. F., & Kuş, Z. (2012). Sosyal bilgiler öğretmen adaylarının insan hakları eğitimine yönelik tutumları. Turkish Studies, 7(4), 2193-2207.
  • Kepenekçi, Y.K. (1999). Türkiye’de genel ortaöğretim kurumlarında insan hakları eğitimi (Yayınlanmamış doktora tezi). Ankara: Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
  • Kepenekçi, Y. K. (1999). İnsan hakları eğitiminde okul ve sınıf havasının rolü. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi Dergisi, 5(3), 353-361.
  • Kepenekçi, Y. K. (2008). Eğitimcilerin insan haklarına yönelik tutumları. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi. 32(1–2), 213–227
  • Oğuşgil, A. (2008). İnsan hakları eğitiminde rol oynayan ana unsurlar. Anadolu Bil Meslek Yüksekokulu Dergisi. 3 (12), 1-14.
  • Tibbits, F. ve Kirchslaeger, G. (2010). Perspectives of Research on Human Rights Education. Journal of Human Rights Education 2(1), 8-29.
  • Ünal, Ş. (1997). Temel hak ve özgürlükler ve insan hakları hukuku. Ankara: Yetkin Yayınlar.
  • Yeşil, R. (2002). Okul ve ailede insan hakları ve demokrasi eğitimi. Ankara: Nobel Yayıncılık.
Primary Language tr
Subjects Education, Scientific Disciplines
Journal Section Articles
Authors

Author: Zihni Merey

Author: Mehmet İşler

Bibtex @research article { eibd540869, journal = {Eğitim Ve İnsani Bilimler Dergisi: Teori Ve Uygulama}, issn = {1309-8659}, eissn = {2667-4645}, address = {Eğitim-Bir-Sen}, year = {2018}, volume = {9}, pages = {99 - 116}, doi = {}, title = {Öğretmenlerin İnsan Hakları Eğitimine Yönelik Tutumları}, key = {cite}, author = {Merey, Zihni and İşler, Mehmet} }
APA Merey, Z , İşler, M . (2018). Öğretmenlerin İnsan Hakları Eğitimine Yönelik Tutumları. Eğitim Ve İnsani Bilimler Dergisi: Teori Ve Uygulama, 9 (18), 99-116. Retrieved from http://dergipark.org.tr/eibd/issue/43929/540869
MLA Merey, Z , İşler, M . "Öğretmenlerin İnsan Hakları Eğitimine Yönelik Tutumları". Eğitim Ve İnsani Bilimler Dergisi: Teori Ve Uygulama 9 (2018): 99-116 <http://dergipark.org.tr/eibd/issue/43929/540869>
Chicago Merey, Z , İşler, M . "Öğretmenlerin İnsan Hakları Eğitimine Yönelik Tutumları". Eğitim Ve İnsani Bilimler Dergisi: Teori Ve Uygulama 9 (2018): 99-116
RIS TY - JOUR T1 - Öğretmenlerin İnsan Hakları Eğitimine Yönelik Tutumları AU - Zihni Merey , Mehmet İşler Y1 - 2018 PY - 2018 N1 - DO - T2 - Eğitim Ve İnsani Bilimler Dergisi: Teori Ve Uygulama JF - Journal JO - JOR SP - 99 EP - 116 VL - 9 IS - 18 SN - 1309-8659-2667-4645 M3 - UR - Y2 - 2019 ER -
EndNote %0 Journal of Education and Humanities: Theory and Practice Öğretmenlerin İnsan Hakları Eğitimine Yönelik Tutumları %A Zihni Merey , Mehmet İşler %T Öğretmenlerin İnsan Hakları Eğitimine Yönelik Tutumları %D 2018 %J Eğitim Ve İnsani Bilimler Dergisi: Teori Ve Uygulama %P 1309-8659-2667-4645 %V 9 %N 18 %R %U
ISNAD Merey, Zihni , İşler, Mehmet . "Öğretmenlerin İnsan Hakları Eğitimine Yönelik Tutumları". Eğitim Ve İnsani Bilimler Dergisi: Teori Ve Uygulama 9 / 18 (December 2018): 99-116.