@article{article_1493459, title={Hâkimlerin Hakemlik Yaptığı Zaman Taraflara Karşı Adil Olmaları Gerektiğine Dair Hadislerin Değerlendirilmesi}, journal={Turkish Research Journal of Academic Social Science}, volume={7}, pages={1–11}, year={2024}, DOI={10.59372/turajas.1493459}, author={Yüksek, Hayyire and Gültekin, Ayşe}, keywords={Hadith, Justice, Judge, Court, Party}, abstract={Adalet, evrensel bir hukuk kuralıdır. Tüm insanlık tarihi boyunca düzen ve nizamın sürekliliği açısından aranılan yegâne ölçü olmuştur. İslâmiyet’in adalete verdiği önem göz önünde bulundurulduğunda Kurân-ı Kerîm ve hadis-i şeriflerde defaatle adalete vurgu yapılmıştır. Zira adaletle haklı ile haksızın farkı ortaya çıkmaktadır. Hemen hemen hayatın her safhasında etkisi çok büyük olan adalet sisteminin işleyişini gerçekleştirecek olan en önemli otorite ise şüphesiz hâkimlerdir. İslâm hukuku, hukuk, tarih gibi birçok alanda hâkimlik müessesesi ve yargılama sistemine dair çalışmalar yapılmışken hadis alanında hâkimlerin hüküm verirken adaletli olmaları gerektiğine dair hadisleri inceleyen herhangi bir çalışmaya tesadüf edilememektedir. Hadis alanındaki bu boşluğa katkıda bulunmak üzere hâkimlerin adaletli olmasına dair hadisler incelenmiştir. Kütübü Sitte başta olmak üzere hâkimlerin adaletli hüküm vermesine dair ilgili hadis kaynakları taranmıştır. Mana itibari ile müşkil, garib ve kapalı lafızların geçtiği kelimelerin izahatında Arap dili sözlüklerine başvurulmuştur. Bu çalışmada hâkimlerin hakemlik yaptığı zaman mahkeme esnasında her iki tarafa da adalet ilkesi gereğince yaklaşmaları gerektiği ile ilgili altı hadis incelenerek değerlendirmeleri yapılmıştır. Bu incelenen hadislerin dördü doğrudan hâkim, hüküm kelimelerinin lafız olarak yer aldığı hadislerdir. Diğer iki hadis ise hâkimlerin mahkeme esnasında dikkat etmeleri gereken hususlarla ilgili örnek mahiyetinde aktarılan hadislerdir. Söz konusu hadislerin bulunabildiği ölçüde meri hukuk ile mukayeseleri yapılmaya çalışılmıştır. İncelenen bu hadislerin meri hukuktaki karşılığı incelenmiştir. Sened tahlilinde hadislerin müntehâsından üç dört râvinin incelemesi yapılmıştır. Hadislerin değerlendirmeleri yapılırken muhaddislerin, şârihlerin ve İslam hukuku âlimlerinin değerlendirmelerinden istifade edilmiştir.}, number={1}, publisher={Hüdaverdi BİRCAN}