TY - JOUR T1 - Ortaçağdan Günümüze Kaman Ve Çevresinde Türkmen Aşiretleri ve Abdallar TT - Turkmen Tribes And Abdals In Kaman And Its Surroundings From Middle Ages To Presents AU - Altaş, Dilara PY - 2026 DA - July Y2 - 2026 JF - Cumhuriyet Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi JO - CUJOSS PB - Sivas Cumhuriyet University WT - DergiPark SN - 1305-5143 SP - 155 EP - 161 VL - 50 IS - 2 LA - tr AB - Kaman ve genel olarak Kırşehir Eretna, Karamanoğlu ve Dulkadiroğlu beylikleri döneminde pek çok Türk boy ve oymağının yerleşim alanlarından biri olmuştur. Yöreye farklı Türkmen aşiretlerinin yerleşmesinde kırılma noktası diyebileceğimiz en önemli iki olay Babai İsyanı ve Ankara Savaşı’ndan sonra Anadolu’da beyliklerin yeniden canlanma sürecidir. 11. Yüzyıldan itibaren Anadolu’nun Türkleşmesinin devam ettiği 14. ve 15. Yüzyıllarda özellikle Oğuz’un Karkın ve Bayındır boyundan olan Türkmenlerin Kaman’ı yurt edindiklerini biliyoruz. Kırşehir’de Bilhassa Dulkadiroğulları döneminde Kaman, Kırşehir, Mucur yörelerine yerleşen Yörükan, Kamanlu, Boynuincelü, Çağırkanlı, Bozulus, Kabahabalı gibi pek çok Türkmen taifelerinin Kaman’ın ahalisini oluşturdurduğuna dair malumatlar bulunmaktadır. Yine Maraş eyaletinde Kamanbeğdik adlı aşiretin adı Dulkadirli Türkmenlerinin Kaman ile bağlantısını gösterir niteliktedir. Ayrıca Danişmendli Türkmenlerinden Savcılu ve Savcılu Büyükoba aşiretleri bu bölgedeki konargöçer Türkmen aşiretlerindendir. Yine Kaman ve çevresinde meskun bulunan Türkmen aşiretlerinden biri de halk arasında “abdallar” olarak bilinen Teber aşiretidir. Yaşam tarzları ve yöredeki dağılımları itibariyle konargöçer olup sonradan yerleşik hayata geçen bu taife Kırşehir, Yozgat, Keskin gibi yörelere yayılmıştır. KW - Türkmen KW - abdal KW - Kaman KW - Kırşehir N2 - Kaman and generally Kirsehir became one of the settlement areas of many Turkish tribes and clans during the Eretna, Karamanoglu and Dulkadiroglu principalities. The two most important events that we can call turning points in the settlement of different Turkmen tribes in the region are the Babai Rebellion and the revival of the principalities in Anatolia after the Battle of Ankara. We know that especially in the 14th and 15th centuries, when the Turkification of Anatolia continued from the 11th century onwards, Turkmens from the Karkin and Bayindir clans of Oghuz made Kaman their homeland. There is information that many Turkmen clans such as Yorukan, Kamanlu, Boynuincelu, Cagirkanli, Bozulus, Kabahabali, who settled in the Kaman, Kirsehir and Mucur regions, especially during the Dulkadiroğulları period, constituted the population of Kaman. Again, the name of the tribe called Kamanbegdik in the province of Maraş shows the connection of the Dulkadirli Turkmens with Kaman. In addition, the Savcılu and Savcılu Buyukoba tribes of the Danishmend Turkmens are nomadic Turkmen tribes in this region. Again, one of the Turkmen tribes settled in Kaman and its surroundings is the Teber tribe, known among the people as "abdals". This tribe, which was nomadic in terms of their lifestyle and distribution in the region, later became settled and spread to regions such as Kirsehir, Yozgat, Keskin. CR - 998 Numaralı Muhâsebe-i Vilâyet-i Diyâr-i Bekr ve ‘Arab ve Zü'l-Kâdiriyye Defteri (937/1530 ), (1999), T.C. Başbakanlık Devlet Arşivleri Genel Müdürlüğü Osmanlı Arşivi Daire Başkanlığı, Ankara. CR - BOA, TD. 438/395 CR - BOA, TD. 166/400 CR - BOA, TD. 166/453 CR - Anadolu, Karaman, Rum, Diyarbakır, Arap ve Zülkadriye Eyaletleri (1530-1556) (2013), T.C. Başbakanlık Devlet Arşivleri Genel Müdürlüğü Osmanlı Arşivi Daire Başkanlığı, Ankara. CR - B. Ana Kaynaklar ve İkincil Kaynaklar CR - Anonim, Târihi Kızılbaşân (Kızılbaşlar Tarihi) (2016), çev. Tufan Gündüz, Yeditepe Yayınevi, İstanbul. CR - Elvan Çelebi (2014), Menâkibü’l-Kudsiyye Fî Menâsıbü’l-Ünsiyye: Baba İlyas Horasani ve Sülalesinin Menkıbevî Tarihi (haz. İsmail E. Erünsal, Ahmet Yaşar Ocak), TTK Basımevi, Ankara. CR - İbrahim b. Ahmed el-Âmâsi, (2021), Tercüme-i Şakâik-i Nu’mâniyye, (haz. Gökhan Alp), Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı, İstanbul. CR - Sıbt İbnü’l-Cevzî (2007), Mi’ratü’z-Zamân fî-Târihi’l-Âyan’da Selçuklular (çev. Ali Sevim), TTK Basımevi, Ankara. Şihâbeddin Fazlullah el- Ömerî (2014), Mesâliku’l-Ebsâr – Türkler Hakkında Gördüklerim ve Duyduklarım, Selenge Yayınları, İstanbul. CR - Şikârî (2005), Karamanname (Karamanoğulları Tarihi), Karaman Valiliği - Karaman Belediyesi Yayını, İstanbul. CR - C. Araştırma ve Tetkik Eserler CR - ALP, Ruhat ve HAZIRBULAN, Tahsin (2018), “Kösedağ Savaşı’nın Türk-İslam Tarihine Olumlu Etkileri Üzerine Bir Değerlendirme”, Türk’ün Anadolu Tarihinde Bir Dönüm Noktası 1243 Kösedağ Savaşı ve Anadolu’nun Moğollar Tarafından İşgali, Sivas, ss. 517-540. CR - AYATA, Saim (2013), “Kırşehir Abdallarında İbadetler”, İlahiyat Fakültesi Dergisi 13, ss. 105-122. CR - AYGÜN, Necmettin, “Nüfus Defterlerine Göre Boynuincelü Aşireti (1830-1845)”, Belleten 82 (295), ss. 899-956. CR - CEVANŞİR, Babek (2007), İran'daki Türk Boyları ve Boy Mensubu Kişiler (Safevî Dönemi I. Şah Tahmasb Hâkimiyetinin Sonuna Kadar/1576), Mimar Sinan Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü (Yayımlanmamış Doktora Tezi), İstanbul. CR - ÇETİN, Yusuf ve BİNGÖL, Evren (2020), “Erciş Tekler Mahallesi Mezarlığı’nda Bulunan Karakoyunlu Dönemi Mezar Taşları”, Iğdır Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi (23), ss. 219-245. CR - GÖKHAN, İlyas, “Dulkadir Beyliği Coğrafyasında Bektaşilik ve Alevilik”, Nevşehir Hacı Bektaş-ı Veli Üniversitesi SBE Dergisi, Cilt: 11, ss. 37-48. TARİH YOK CR - GÜNDÜZ, Ahmet (2011), Kırşehir-Aksaray Arasında Bir Bekdik Köyü(Tarihi, Gelenek, Görenek, Örf ve Adetleri), History Studies 3/2, ss. 247-259. CR - GÜNDÜZ, Ahmet (2006), Türkmen Yurdu Kırşehir (Tarihi, Aşiretleri, Cemaatleri, Boyları), Karam Yayınevi, Çorum. CR - GÜNDÜZ, Ahmet (2012), “XIX. Yüzyılda Kırşehir’e Yerleştirilen Nogay Muhacirleri (1861-1863)”, Turkish Studies (7/1), ss. 1217-1229. CR - GÜNŞEN, Ahmet (2004), “Teberce: Kırşehir, Hacıbektaş, Kaman ve Keskin Yöresi Abdallarının Gizli Dilleri”, V. Uluslararası Türk Dili Kurultayı Bildirileri I, 20-26 Eylül 2004, Ankara, ss. 1315-1344. CR - GÜRSOY, Şahin (2006), Sosyal ve Dini Yaşam Açısından Orta Anadolu Abdalları (Kırşehir Örneği), Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü (Yayımlanmamış Doktora Tezi), Ankara. CR - KÖPRÜLÜ, Orhan F., “Abdal”, TDVİA I, İstanbul 1988, ss. 61-62. CR - METİN, Rafet (2007), XVI. Yüzyılda Orta Anadolu’da Nüfus ve Yerleşme (Bozok, Kırşehir, Niğde, Nevşehir Örneği), (Yayımlanmamış Doktora Tezi), Ankara. CR - SARI, Arif (2019), “Safevi Şeyhlerinin Dulkadirli Müritleri”, Türk Kültürü ve Hacı Bektaş Veli Araştırma Dergisi (89), ss. 83-95. CR - SEVİM, Ali (2005), “Bizans’ın Durduramadığı Büyük Türk Komutanı Bekçioğlu Afşin”, Makaleler, Ankara. CR - SÜMER, Faruk (1972), Oğuzlar (Türkmenler), Tarihleri, Boy Teşkilatı, Destanları, Ankara Üniversitesi DTCF Yayınları, Ankara. CR - ŞAHİN, Seyhun (2015), “Kapadokya Bölgesi’nin Selçuklular Tarafından Fethi ve Kapadokya Hâkimi Hasan Bey (Ebu’l-Gazi)”, Nevşehir’in Tarihî Yolculuğu, Kahramanmaraş, ss. 90-110. CR - ŞİMŞEK, Ahmet (2006), Cacabey ve Medresesi, Kırşehir Valiliği Yayın No: 7, Kırşehir. CR - TARIM, Cevat Hakkı (1948), Tarihte Kırşehir-Gülşehri ve Babâiler-Ahiler-Bektaşiler, Yeniçağ Matbaası, İstanbul. CR - TONKA, Bünyamin Nami (2001),, “Arşiv Belgelerine Göre Kayseri’ye Yerleşen Oymak, Aşiret ve Cemaatler”, Kayseri Yöresi Kültür, Sanat ve Edebiyat Bilgi Şöleni II, (Bildiriler), Kayseri, ss. 727-747. CR - YILMAZ, Adnan (2008), Kırşehir Örneklemesiyle Anadolu Abdalları, Kırşehir Belediyesi Kültür-Tarih Yayınları, Kırşehir. CR - YİNANÇ, Refet (1989), Dulkadiroğlu Beyliği, Türk Tarih Kurumu Basımevi, Ankara. UR - https://dergipark.org.tr/en/pub/cumusosbil/article/1612852 L1 - https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/4490691 ER -