TY  - JOUR
T1  - Spor ve Yoga Yapan Bireylerde Depresyon Düzeylerinin Beck Depresyon Ölçeği İle Değerlendirilmesi
TT  - Evaluation of Depression Levels in Individuals Practicing Sports and Yoga with Beck Depression Scale
AU  - Polatcanlı, Funda
AU  - Demir, Yıldırım
AU  - İşleyen, Şakir
PY  - 2026
DA  - May
Y2  - 2025
DO  - 10.17336/igusbd.1645895
JF  - Istanbul Gelisim University Journal of Social Sciences
JO  - İGÜSBD
PB  - İstanbul Gelisim University
WT  - DergiPark
SN  - 2148-4287
SP  - 154
EP  - 166
VL  - 13
IS  - 1
LA  - tr
AB  - Amaç: Spor ve yoga yapan bireylerde depresyon düzeylerini Beck Depresyon Ölçeği ile değerlendirmektir.. Depresyonun biyolojik, psikolojik ve sosyal etkenlerle ortaya çıkan yaygın bir ruhsal bozukluk olduğu belirtilmektedir. Fiziksel aktivitelerin, özellikle yoga ve sporun, depresyon üzerindeki etkileri bilimsel olarak incelenmiştir.Materyal ve Yöntem: Araştırma kapsamında, Türkiye’de yoga veya düzenli spor yapan 372 bireyin depresyon düzeyleri Kategorik Temel Bileşenler Analizi (CATPCA) ile değerlendirilmiştir.Bulgular: Yapılan değerlendirmelerde, depresyonun cinsiyet ve düzenli aktivite türünden çok, medeni durum, gelir seviyesi, yaş ve eğitim düzeyi gibi faktörlerle daha fazla ilişkili olduğu bulunmuştur. Sonuçlara göre, düşük gelirli, genç ve bekâr bireylerin depresyon düzeylerinin daha yüksek olduğu saptanmıştır. Ayrıca, yoga ve spor yapan bireylerde genel olarak depresyon seviyelerinin düşük olduğu görülse de, yapılan aktivitenin depresyonu belirleyen ana faktör olmadığı anlaşılmıştır.Sonuç: Yoga ve sporun depresyon belirtilerini hafifletmede destekleyici bir rol oynadığı vurgulanırken, depresyonun önlenmesi ve tedavisinde sosyal ve ekonomik faktörlerin de göz önünde bulundurulması gerektiği sonucuna varılmıştır. Çalışma, depresyonun azaltılması için fiziksel aktivitelerin teşvik edilmesi gerektiğini, ancak bunun yanı sıra bireylerin yaşam koşullarının da iyileştirilmesinin önemli olduğunu ortaya koymaktadır.
KW  - Beck Depresyon Envanteri
KW  - CATPCA
KW  - Depresyon
KW  - Spor
KW  - Yoga
N2  - Aim: To evaluate depression levels in individuals practicing sports and yoga with the Beck Depression Scale. Depression is a common mental disorder caused by biological, psychological and social factors. The effects of physical activities, especially yoga and sports, on depression have been scientifically investigated.Material and Method: Within the scope of the study, the depression levels of 372 individuals practicing yoga or regular sports in Turkey were evaluated with Categorical Principal Component Analysis (CATPCA).Results: It was found that depression was more related to factors such as marital status, income level, age and education level than gender and type of regular activity. According to the results, low-income, young and single individuals were found to have higher levels of depression. In addition, although yoga and sports practitioners generally had lower levels of depression, it was found that the type of activity was not the main determinant of depression.Conclusion: It was concluded that yoga and sports play a supportive role in alleviating the symptoms of depression, while social and economic factors should also be considered in the prevention and treatment of depression. The study suggests that physical activities should be encouraged to reduce depression, but it is also important to improve the living conditions of individuals.
CR  - AKDENİZ, F. (2017). Aile Hekimleri İçin Psikiyatri. Ankara: TPD Yayınları.
CR  - APA. (2013). Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders (5th ed.). Washington: American Psychiatric Association Publishing.
CR  - ATILGAN, E.,, TARAKÇI, D., POLAT, B., ALGÜN, Z.C. (2015). Sağlıklı Kadınlarda Yoga Temelli Egzersizlerin Esneklik, Yaşam Kalitesi, Fiziksel Aktivite ve Depresyon Üzerine Etkilerinin Araştırılması. Journal of Exercise Therapy and Rehabilitation, 2(2), 41-46
CR  - BABYAK, M., BLUMENTHAL, J. A., HERMAN, S., KHATRİ, P., DORAİSWAMY, M., MOORE, K., ..., KRİSHNAN, K. R. (2000). Exercise treatment for major depression: maintenance of therapeutic benefit at 10 months. Psychosomatic medicine, 62(5), 633-638.
CR  - BECK, A. T., WARD, C. H., MENDELSON, M., MOCK, J., ERBAUGH, J. (1961). An inventory for measuring depression. Archives of General Psychiatry, 4(6), 561-571.
CR  - BLUMENTHAL, J. A., BABYAK, M. A., MOORE, K. A., CRAİGHEAD, W. E., HERMAN, S., KHATRİ, P., ..., KRİSHNAN, K. R. (1999). Effects of exercise training on older patients with major depression. Archives of internal medicine, 159(19), 2349-2356.
CR  - BROWN, R. P., GERBARG, P. L. (2005). Sudarshan Kriya Yogic Breathing in the Treatment of Stress, Anxiety, and Depression: Part II. Journal of Alternative and Complementary Medicine, 11(4), 711–717.
CR  - BRYANT, E. F. (2009). The Yoga Sūtras of Patañjali: A New Edition, Translation, and Commentary. North Point Press.
CR  - CRAMER, H., LAUCHE, R., LANGHORST, J., DOBOS, G. (2013). Yoga for depression: A systematic review and meta‐analysis. Depression and anxiety, 30(11), 1068-1083.
CR  - DEMİR, C., KESKİN, S., MİRTAGİOĞLU, H., DEMİR, Y. (2022). Kategorik Temel Bileşenler Analizi ve Depresyon Veri Seti ile Uygulama. Kocaeli Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 8(1), 25-31.
CR  - DEMİR, V. (2014). Bilinçli farkındalık temelli hazırlanan eğitim programının bireylerin depresyon ve stres düzeyleri üzerine etkisi (Master's thesis), İstanbul Arel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
CR  - DEMIR, Y., KESKIN, S., ÇAVUŞOĞLU, Ş. (2021). Doğrusal Olmayan Temel Bileşenler Analizinin Tanıtımı ve Uygulanabilirliği. KSÜ Tarım ve Doğa Derg., 4(2):442-450.
CR  - DOZOİS, D. J. A., DOBSON, K. S., AHNBERG, J. L. (1998). A psychometric evaluation of the Beck Depression Inventory–II. Psychological Assessment, 10(2), 83-89.
CR  - DSO. (2020). Depression fact sheet. Retrieved January 20, 2025, from https://www.who.int/health-topics/depression#tab=tab_1
CR  - DSO. (2025a). World Health Organization. Retrieved January 20, 2025, from https://www.who.int/health-topics/depression#tab=tab_1
CR  - DSO. (2025b). World Health Organization. Retrieved January 20, 2025, from https://www.who.int/health-topics/depression#tab=tab_2
CR  - DSO. (2025c). World Health Organization. Retrieved January 20, 2025, from https://www.who.int/india/health-topics/depression
CR  - ELIADE, M. (1958). Yoga: Immortality and Freedom. Princeton University Press.
CR  - FALSAFI, N., & LEOPARD, L. (2015). Pilot study: use of mindfulness, self-compassion, and yoga practices with low-income and/or uninsured patients with depression and/or anxiety. Journal of Holistic Nursing, 33(4), 289-297.
CR  - FEUERSTEIN, G. (2001). The Yoga Tradition: Its History, Literature, Philosophy and Practice. Hohm Press.
CR  - FORFYLOW, A. L. (2011). Integrating Yoga with psychotherapy: a complementary treatment for anxiety and depression. Canadian Journal of Counselling and Psychotherapy, 45(2), 132-150.
CR  - FRAENKEL, J.R., WALLEN, N.E. (2006). How to desing and evaluate research in education. (6th Edition), New York: McGaw-Hill International Edition.
CR  - GARD, T., BRACH, N., HÖLZEL, B. K., NOGGLE, J. J., CONBOY, L. A., LAZAR, S. W. (2012). Effects of a yoga-based intervention for young adults on quality of life and perceived stress: the potential mediating roles of mindfulness and self-compassion. The Journal of Positive Psychology, 7(3), 165-175.
CR  - GIFI A. (1990). Multivariate Nonlinear Analysis. John Wiley & Sons, Ltd.
CR  - GÜVENKAYA, L. (2019). Yoga yapan ve yapmayan bireylerin algılanan stres ve yaşam memnuniyetlerinin karşılaştırılması, (Yayımlanmış Yüksek Lisans Tezi), Yakın Doğu Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kıbrıs.
CR  - IBM CORP. (2017). IBM SPSS Statistics for Windows, Version 25.0.
CR  - JACKSON, S. W. (1986). Melancholia and Depression: From Hippocratic Times to Modern Times. Yale University Press.
CR  - JAVNBAKHT, M., HEJAZI KENARI, R., GHASEMI, M. (2009). Effects of yoga on depression and anxiety of women. Complementary Therapies in Clinical Practice, 15(2), 102-104.
CR  - JOLLİFFE, I. T. (1986). Prıncıpal Component Analysıs: Wıth 26 Illustratıons. Springer.
CR  - KABAT-ZINN, J. (2003). Mindfulness-Based Interventions in Context: Past, Present, and Future. Clinical Psychology: Science and Practice, 10(2), 144–156.
CR  - KARASAR, N. (2012). Bilimsel araştırma yöntemleri. (24. Basım), Ankara: Nobel Yayınevi
CR  - KAYA, M., GENÇ, M., KAYA, B., PEHLİVAN, E. (2007). Tıp Fakültesi ve Sağlık Yüksekokulu Öğrencilerinde Depresif Belirti Yaygınlığı, Stresle Başaçıkma Tarzları ve Etkileyen Faktörler. Türk Psikiyatri Dergisi, 18(2), 137-146.
CR  - KHALSA, S. B. S. (2013). Yoga for mental health: Current research and future directions. The International Journal of Yoga Therapy, 23(1), 11-18.
CR  - KIRKWOOD, G., RAMPES, H., TUFFREY, V., RICHARDSON, J., PILKINGTON, K. (2005). Yoga for anxiety: a systematic review of the research evidence. British Journal of Sports Medicine, 39(12), 884–891.
CR  - KÖYÜSTÜ, S., KIRIK, M. A. (2021). Yogaya genel bir bakış ve yoga-sağlık ilişkisi. 21. Yüzyılda Eğitim ve Toplum 10(28), 123-139.
CR  - KRAMER, M. A. (1991). Nonlinear principal component analysis using autoassociative neural networks. AIChE Journal, 37(2), 233-243.
CR  - KÜÇÜKELÇİ, D. T. (2022). Kişilik tipleri ile anksiyete/depresyon arasındaki ilişkide yoganın aracılık rolü. Türk Spor ve Egzersiz Dergisi, 24(2), 193-207.
CR  - Lİ, A. W., GOLDSMITH, C. A. W. (2012). The effects of yoga on anxiety and stress. Alternative Medicine Review, 17(1), 21-35.
CR  - MAMMEN, G., FAULKNER, G. (2013). Physical activity and the prevention of depression: a systematic review of prospective studies. American journal of preventive medicine, 45(5), 649-657.
CR  - ORON, G., ALLNUTT, E., LACKMAN, T., SOKAL-ARNON, T., HOLZER, H., TAKEFMAN, J. (2015). A prospective study using hatha yoga for stress reduction among women waiting for IVF treatment. Reproductive Biomedicine Online, 30(5), 542-548
CR  - POLATCANLI, F., AKIN, S. (2024). Yoga uygulamalarının stresle başa çıkma düzeyi üzerine etkisinin incelenmesi. Education Science and Sports, 6(1), 39-51.
CR  - RADDEN, J. (2000). The nature of melancholy: From Aristotle to Kristeva. Oxford University Press, USA.
CR  - ROSS, A., THOMAS, S. (2010). The health benefits of yoga and exercise: A review of comparison studies. The Journal of Alternative and Complementary Medicine, 16(1), 3-12.
CR  - SHORTER, E. (1997). A history of psychiatry: From the era of the asylum to the age of Prozac. Wiley.
CR  - STREETER, C. C., GERBARG, P. L., SAPER, R. B., CIRAULO, D. A., BROWN, R. P. (2012). Effects of yoga on the autonomic nervous system, gamma-aminobutyric-acid, and allostasis in epilepsy, depression, and post-traumatic stress disorder. Medical Hypotheses, 78(5), 571-579.
CR  - TOLAHUNASE, M. R., GAUTAM, S., SAGAR, R., KUMAR, M., DADA, R. (2021). Yoga in major depressive disorder: molecular mechanisms and clinical utility. Frontiers in Bioscience-Scholar, 13(1), 56-81.
CR  - UEBELACKER, L. A., BROUGHTON, M. K., MAROOF, M. (2016). Yoga for depression and anxiety: A review of published research and implications for healthcare providers. Rhode Island Medical Journal, 99(3), 20-22.
CR  - WHITE, D. G. (2014). The Yoga Sutra of Patanjali: A Biography. Princeton University Press.
CR  - WOOLERY, A., MYERS, H., STERNLIEB, B., ZELTZER, L. (2004). A yoga intervention for young adults with elevated symptoms of depression. Alternative Therapies in Health and Medicine, 10(2), 36-42.
UR  - https://doi.org/10.17336/igusbd.1645895
L1  - https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/4636485
ER  -