TY  - JOUR
T1  - Otizmli Çocuğu Olan Anne-Babaların Evlilik Uyumu ve Duygu Düzenleme Güçlükleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi
TT  - Examining the Relationship between the Marriage Adjustment and Emotion Regulation Difficulties of Parents with Autism
AU  - Naz, Nurhan
PY  - 2026
DA  - May
Y2  - 2025
DO  - 10.17336/igusbd.1650740
JF  - Istanbul Gelisim University Journal of Social Sciences
JO  - İGÜSBD
PB  - İstanbul Gelisim University
WT  - DergiPark
SN  - 2148-4287
SP  - 143
EP  - 153
VL  - 13
IS  - 1
LA  - tr
AB  - Amaç: Otizm spektrum bozukluğu tanılı çocukların sayısındaki artış, bu ailelerin karşılaştığı psikososyal zorlukları daha yakından incelemeyi gerekli kılmaktadır. OSB tanılı çocukların yoğun bakım ihtiyacı, ebeveynlerin hem bireysel ruh sağlığını hem de evlilik ilişkilerini etkileyebilmektedir. Bu bağlamda, ebeveynlerin duygu düzenleme becerilerinin evlilik uyumu üzerindeki etkisini inceleyen çalışmalar, literatürde sınırlıdır. Mevcut çalışma bu boşluğu doldurmayı ve hem bilimsel hem de uygulamalı müdahale çalışmalarına katkı sunmayı amaçlamaktadır. Bu çalışma, ebeveynlerin bireysel düzeydeki duygu düzenleme becerileri ile evlilik ilişkilerindeki uyum düzeylerini inceleyerek hem psikopatolojik hem de ilişkisel bir bağlamda yeni veriler sunmayı amaçlamaktadır. Literatürde sınırlı sayıda çalışma bu iki değişkeni birlikte incelemiştir. Bu araştırma, klinik psikoloji alanında müdahale çalışmalarına temel oluşturabilecek bulgular sunması açısından önem taşımaktadır.Yöntem: Araştırma, İstanbul’da ikamet eden ve rastgele seçilen ebeveynlerle yürütülmüştür. Örneklem grubunu, OSB tanılı 40 çocuğun ebeveynleri ve OSB tanısı bulunmayan 40 çocuğun ebeveynleri oluşturmuştur. Katılımcılara Duygu Düzenleme Güçlüğü Ölçeği ve Evlilik Uyumu Ölçeği uygulanmıştır. Nicel veriler karşılaştırmalı ve korelasyon analizleriyle değerlendirilmiştir.Bulgular: OSB tanılı çocuğa sahip ebeveynlerin duygu düzenlemede anlamlı düzeyde daha fazla güçlük yaşadığı bulunmuştur. Ayrıca, bu grubun evlilik uyumu düzeylerinin, OSB tanısı olmayan çocukların ebeveynlerine göre daha düşük olduğu tespit edilmiştir. Duygu düzenleme güçlüğü ile ilişki tarzı arasında anlamlı ve negatif yönlü bir ilişki gözlemlenmiştir; duygu düzenleme güçlüğü arttıkça daha az uyumlu ilişki tarzları sergilendiği belirlenmiştir. Öte yandan, farkındalık düzeyindeki artış, evlilik ve genel uyum düzeylerinin yükselmesiyle ilişkili bulunmuştur. Bireylerin kişisel hedeflere yönelik baskı hissetmeleri ise evlilik uyumunu olumsuz yönde etkilemiştir.Sonuç: Elde edilen bulgular, OSB tanılı çocuğa sahip ebeveynlerin hem bireysel hem de ilişkisel düzeyde daha fazla psikolojik desteğe ihtiyaç duyduğunu göstermektedir. Duygu düzenleme becerileri ve farkındalık düzeyi, evlilik uyumu üzerinde belirleyici bir rol oynamaktadır.
KW  - Duygu Düzenleme
KW  - Evlilik Uyumu
KW  - Otizm
KW  - OSB
KW  - Duygu Düzenleme Güçlüğü
N2  - Aim: The increase in the number of people diagnosed with autism spectrum disorder, the psychosocial problems faced by these families necessitate a more detailed examination. ASD, known children's intensive care needs, both individual and individual mental health and a wide range of their marriages. In this way, studies examining the distribution of changes in the emotional regulation of relationships on marriages are available in the literature. It provides to fill the existing study pieces and contribute to the amount of both recorded and applied interventions. This study provides new data on both psychopathological and relational flexibility by examining the emotional regulation of individuals at the individual level and the levels of adjustment in marriages. A limited number of studies in the literature have examined these two variables together. This research is important in terms of presenting findings that can form the basis of the number of interventions in the field of clinical psychology.Method: The study was carried out with randomly selected parents residing in Istanbul. The sample consisted of 40 parents of children diagnosed with ASD and 40 parents of children without such a diagnosis. Participants completed the Difficulties in Emotion Regulation Scale and the Marital Adjustment Scale. Quantitative data were analyzed using comparative and correlational statistical methods.Results: Findings revealed that parents of children with ASD experienced significantly greater difficulties in emotion regulation. In addition, their marital adjustment levels were found to be lower than those of parents without children diagnosed with ASD. A significant negative correlation was observed between difficulties in emotion regulation and relationship style, indicating that higher levels of emotional dysregulation were associated with less adaptive relationship styles. Furthermore, increased mindfulness was associated with higher levels of marital and overall adjustment. Conversely, experiencing pressure related to personal goals was found to negatively impact marital adjustment.Conclusion: The results suggest that parents of children with ASD have a greater need for psychological support at both individual and relational levels. Emotion regulation abilities and mindfulness levels play a critical role in enhancing marital adjustment.
CR  - AKIN, A., & ÇELİK, E. (2015). Psikolojide güncel kavramlar III: Aile-evlilik. Nobel Akademik Yayıncılık.
CR  - American Psychiatric Association. (1996). Diagnostic and statistical manual of mental disorders (4th ed.). American Psychiatric Press.
CR  - American Psychiatric Association. (2013). Diagnostic and statistical manual of mental disorders (5th ed.). American Psychiatric Press.
CR  - ASPERGER, H. (1944). Die “Autistischen Psychopathen” im Kindesalter. Archiv für Psychiatrie und Nervenkrankheiten, 117(1), 76–136.
CR  - AYDIN, M. (2018). Üniversite öğrencilerinde duygu düzenleme güçlüğü ve sosyal kaygı arasındaki ilişkinin araştırılması [Yüksek lisans tezi, Üsküdar Üniversitesi].
CR  - BAIRD, G., SIMONOFF, E., PICKLES, A., CHANDLER, S., LOUCAS, T., MELDRUM, D., & CHARMAN, T. (2006). Prevalence of disorders of the autism spectrum in a population cohort of children in South Thames: The Special Needs and Autism Project (SNAP). The Lancet, 368(9531), 210–215. https://doi.org/10.1016/S0140-6736(06)69041-7
CR  - BALTAŞ, Z., & BALTAŞ, A. (2008). Stres ve başa çıkma yolları. Remzi Kitabevi.
CR  - BARON-COHEN, S. (2004). Autism: Research into causes and intervention. Pediatric Rehabilitation, 7(2), 73–78.
CR  - BENSON, P. R. (2010). Coping, distress, and well-being in mothers of children with autism. Research in Autism Spectrum Disorders, 4(2), 217-228.
CR  - BOWLBY, J. (1980). Attachment and loss: Vol. 3. Loss, sadness and depression. Basic Books.
CR  - COATS, A. H., & BLANCHARD-FIELDS, F. (2008). Emotion regulation in interpersonal problems: The role of cognitive-emotional complexity, emotion regulation goals, and expressivity. Psychology and Aging, 23(1), 39–51.
CR  - COLEMAN, M. (2005). The neurology of autism. Oxford University Press.
CR  - DABROWSKA, A., & PISULA, E. (2010). Parenting stress and coping styles in mothers and fathers of pre‐school children with autism and Down syndrome. Journal of intellectual disability research, 54(3), 266-280.
CR  - EKAS, N. V., LICKENBROCK, D. M., & WHITMAN, T. L. (2010). Optimism, social support, and well-being in mothers of children with autism spectrum disorder. Journal of autism and developmental disorders, 40(10), 1274-1284.
CR  - FLORIAN, V., & FINDLER, L. (2001). Mental health and marital adaptation among mothers of children with cerebral palsy. American Journal of Orthopsychiatry, 71(3), 358–367.
CR  - GROSS, J. J. (2013). Handbook of emotion regulation (2nd ed.). Guilford Press.
CR  - GROSS, J. J., & THOMPSON, R. A. (2007). Emotion regulation: Conceptual foundations. In J. J. Gross (Ed.), Handbook of emotion regulation (pp. 3–24). Guilford Press.
CR  - HARTLEY, S. L., BARKER, E. T., SELTZER, M. M., GREENBERG, J. S., & FLOYD, F. J. (2011). Marital satisfaction and parenting experiences of mothers and fathers of adolescents and adults with autism. American Journal of Intellectual and Developmental Disabilities, 116(1), 81-95.
CR  - HAYES, S. A., & WATSON, S. L. (2013). The impact of parenting stress: A meta-analysis of studies comparing the experience of parenting stress in parents of children with and without autism spectrum disorder. Journal of autism and developmental disorders, 43(3), 629-642.
CR  - HAZAN, C., & SHAVER, P. (1987). Romantic love conceptualized as an attachment process. Journal of Personality and Social Psychology, 52(3), 511–524.
CR  - İNCİ, Z. E., & TÜFEKÇİ, F. G. (2015). Engelli çocuğu olan ebeveynlerde evlilik uyumu ve yaşam doyumunun değerlendirilmesi ve etkileyen faktörlerin belirlenmesi. Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 4(1), 102–112.
CR  - JABEEN, F., & ANIL-UL-HAQUE. (2013). Parenting styles as predictors of emotion regulation among adolescents. Pakistan Journal of Psychological Research, 28(1), 85–105.
CR  - KANNER, L. (1943). Autistic disturbances of affective contact. Nervous Child, 2, 217–250.
CR  - KANTARCI, D. (2009). Evli bireylerin bağlanma stillerine göre çatışma yönetim biçimlerinin incelenmesi [Yüksek lisans tezi, İstanbul Üniversitesi].
CR  - KARST, J. S., & VAN HECKE, A. V. (2012). Parent and family impact of autism spectrum disorders: A review and proposed model for intervention evaluation. Clinical child and family psychology review, 15(3), 247-277.
CR  - KELTNER, D., & GROSS, J. J. (1999). Functional accounts of emotions. Cognition & Emotion, 13(5), 467–480.
CR  - KIM, H. (2012). The relationship between marital satisfaction and depressive symptoms: A cross-cultural perspective. Journal of Family Psychology, 26(3), 376–384.
CR  - KRING, A. M., & SLOAN, D. M. (2009). Emotion regulation and psychopathology: A transdiagnostic approach to etiology and treatment. Guilford Press.
CR  - LARSON, J. H. (2002). The great marriage tune-up book. Jossey-Bass.
CR  - LARSON, J. H., & HOLMAN, T. B. (1994). Premarital predictors of marital quality and stability. Family Relations, 43(2), 228–237.
CR  - LEVENSON, R. W. (1994). Human emotion: A functional view. In P. Ekman & R. J. Davidson (Eds.), The nature of emotion: Fundamental questions (pp. 123–126). Oxford University Press.
CR  - ÖZGÜVEN, İ. E. (2000). Evlilik ve aile terapisi. PDREM Yayınları.
CR  - RANDALL, A. K., & BODENMANN, G. (2009). The role of stress on close relationships and marital satisfaction. Clinical psychology review, 29(2), 105-115.
CR  - ROEMER, L., LEE, J. K., SALTERS-PEDNEAULT, K., ERISMAN, S. M., ORSILLO, S. M., & MENNIN, D. S. (2009). Mindfulness and emotion regulation difficulties in generalized anxiety disorder: Preliminary evidence for independent and overlapping contributions. Behavior Therapy, 40(2), 142–154.
CR  - SARUHAN, M. (2019). Sosyal ve duygusal yalnızlık ile duygu düzenleme güçlüğü arasındaki ilişki [Yüksek lisans tezi, Hacettepe Üniversitesi].
CR  - SOYKAN, A. (2019). Sınır kişilik özelliği deneyimleyen bireylerin bağlanma stilleri ile duygu farkındalığı ve duygu düzenleme güçlüğü düzeylerinin incelenmesi [Yüksek lisans tezi, Başkent Üniversitesi].
CR  - SPANIER, G. B., & LEWIS, R. A. (1979). Marital quality: A review of the seventies. Journal of Marriage and the Family, 41(2), 13–30.
CR  - STANLEY, S. M., MARKMAN, H. J., & WHITTON, S. W. (2002). Communication, conflict, and commitment: Insights on the foundations of relationship success from a national survey. Family Process, 41(4), 659–675.
CR  - THOMPSON, R. A. (1994). Emotion regulation: A theme in search of definition. Monographs of the Society for Research in Child Development, 59(2–3), 25–52.
CR  - VUJANOVIC, A. A., BONN-MILLER, M. O., BERNSTEIN, A., MCKEE, L. G., & ZVOLENSKY, M. J. (2010). Incremental validity of mindfulness skills in relation to emotional dysregulation among a young adult community sample. Cognitive Behaviour Therapy, 39(3), 203–213.
CR  - WHISMAN, M. A., UEBELACKER, L. A., & WEINSTOCK, L. M. (2004). Psychopathology and marital satisfaction: The importance of evaluating both partners. Journal of Consulting and Clinical Psychology, 72(5), 830–838.
CR  - WILLIAMS, D. G. (1988). Gender, marriage, and psychosocial well-being. Journal of Family Issues, 9(4), 452–468.
CR  - WING, L. (2005). Otizm el rehberi. Tohum Türkiye Otizm Erken Tanı ve Eğitim Vakfı.
CR  - WING, L., & GOULD, J. (1979). Severe impairments of social interaction and associated abnormalities in children: Epidemiology and classification. Journal of Autism and Developmental Disorders, 9(1), 11–29.
CR  - WING, L., GOULD, J., & GILLBERG, C. (2011). Autism spectrum disorders in the DSM-V: Better or worse than the DSM-IV? Research in Developmental Disabilities, 32(2), 768–773. https://doi.org/10.1016/j.ridd.2010.11.003
CR  - YAMAN, B. (2018). Ebeveyn tutumlarının çocukların mizaç özellikleri ve duygu düzenleme becerileri üzerindeki rolü [Yüksek lisans tezi, Işık Üniversitesi].
UR  - https://doi.org/10.17336/igusbd.1650740
L1  - https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/4658418
ER  -