@article{article_1662275, title={Neo-Ludist Hareket Perspektifinden Yapay Zekâya Yönelik Aktivist ve Düzenleyici Reform Hareketlerinin Analizi}, journal={Ankara Üniversitesi İlef Dergisi}, volume={12}, pages={342–372}, year={2025}, DOI={10.24955/ilef.1662275}, url={https://izlik.org/JA74PT23RF}, author={Barman, Tolga and Çakın, İrem}, keywords={Communication studies, artificial intelligence, neo-luddite, technology, activism}, abstract={Bu çalışma yapay zekâ teknolojisine yönelik olarak ortaya çıkan aktivist ve düzenleyici reform hareketlerinin neo-ludist hareket ile ilişkisini incelemektedir. Bu amaçla çevrim içi ortamlarda “artificial intelligence activism”, “no AI movements” ve “anti artificial intelligence activism” anahtar kelimeleri ile yapılan taramalar sonucunda sekiz aktivist ve düzenleyici reform hareketine ulaşılmış; bu hareketlerin söylem ve tutumlarının neo-ludist hareket ile ne ölçüde örtüştüğü tematik analiz yöntemi kullanılarak değerlendirilmiştir. Çalışma, sekiz hareketin resmi internet sitelerinde yer alan; toplulukların açık mektupları, eylem planları ve blog yazıları ile sınırlandırılmıştır. Elde edilen bulgular dahilinde, yapay zekâya yönelik endişe ile hesap verebilirlik ve süreç yönetimi adlı iki farklı tema ortaya çıkarılmıştır. Endişe temasının altında bilgi güvenliği, teknolojik işsizlik, can güvenliği alt temaları saptanmıştır. Bu alt temalarda güvenlik ve istikrar perspektifi çerçevesinde; toplumsal, hukuki, etik ve politik boyutlar üzerinden çok katmanlı bir yorum söz konusudur. Hesap verebilirlik ve süreç yönetimi teması altında hareketlerin sorun yaratan ve bu soruna çözüm üretebilecek olan aktörün kim olabileceğine dair görüşler derlenerek ilgili bulgular sunulmuştur. Görüşlerde yedi hareketin özel şirketleri, bir hareketin ise hem özel şirketler hem de devlet otoritesini sorun yaratan aktör olarak yorumladığı görülmüştür. Sorunu yedi hareket devletin, bir hareket ise özel şirketlerin çözebileceği görüşünü benimsemiştir. Bu durum, hareketlerin şirketlerin tek başına çözüm üretebilme kapasitesine değil devletin bu konudaki yaptırım gücüne güvendiğini göstermektedir. Çözüm planlarında dört hareketin radikal, dört hareketin ise ılımlı tutum sergilediği saptanmıştır. Çalışma sonucunda yapay zekâya yönelik aktivist ve düzenleyici reform hareketlerinin söylemlerinin neo-ludist ilkeler ile uyumlu oldukları sonucuna ulaşılmıştır. Çalışma alanyazına yapay zekâ, aktivizm ve yapay zekâ etiği bağlamında katkı sağlaması açısından önem taşımaktadır.}, number={2}