@article{article_1666340, title={Yaşam Süresi ve Üreme Arasındaki Dengede Fitokimyasal Modülasyon: Cistus creticus Örneği}, journal={Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Tarım ve Doğa Dergisi}, volume={28}, pages={1214–1228}, year={2025}, DOI={10.18016/ksutarimdoga.vi.1666340}, url={https://izlik.org/JA87TW58DH}, author={Fidan, Mehmet}, keywords={Antioxidant, Drosophila melanogaster, Cistus creticus, Lifespan, Egg production}, abstract={Bu çalışma, Cistus creticus L. bitkisi ekstraktının Drosophila melanogaster Meigen’de yaşam süresi ve yumurta verimine etkilerini incelemiştir. Polifenol ve terpenoid açısından zengin ekstraktın, maksimum/ortalama ömür, yumurta verimi, antioksidan enzim aktiviteleri süperoksit dismutaz (SOD) katalaz (CAT), glutatyon (GSH) ve foxo gen ekspresyonu üzerindeki etkileri araştırılmıştır. Oregon-R suşu, kontrollü koşullarda yetiştirilmiş; standart besine 0, 1, 10, 50, 100 mg/mL oranlarında C. creticus ekstraktı eklenmiştir. Her grupta 50 erkek ve 50 dişi sinek kullanılmış; yaşam süresi Kaplan-Meier ve Log-rank testiyle, diğer veriler tek yönlü ANOVA ile analiz edilmiştir. Kontrol grubunda ortalama ömür erkeklerde 62,5±3,1, dişilerde 58,2±2,9 gün; maksimum ömür 67 ve 63 gün olarak ölçülmüştür. 1 mg/mL dozda ortalama ömür erkeklerde %12 (70,0±3,4 gün), dişilerde %10 (64,0±3,0 gün) artmış; maksimum ömür 75 ve 69 güne çıkmış; yumurta verimi 48,5±3,0’dan 55,8±3,3’e yükselmiş; SOD, CAT, GSH ve foxo ekspresyonu erkeklerde 1,8±0,2, dişilerde 1,6±0,2 kat artmıştır (p <0,01). 100 mg/mL dozda ise ortalama ömür erkeklerde %28 (45,0±2,2 gün), dişilerde %33 (39,0±2,0 gün) azalmış; maksimum ömür 49 ve 43 güne düşmüş; yumurta verimi %38 gerileyerek 30,0±2,3 olmuş; antioksidan aktiviteler ve foxo ekspresyonu baskılanmıştır (p <0,001). Yaşam süresi ve yumurta verimi arasında negatif korelasyon (r=-0,58, p <0,05) bulunmuş, bu da üreme-ömür dengesi hipotezini desteklemiştir. Düşük dozlar ömür ve üremeyi artırmış, yüksek dozlar ise toksisiteyle her ikisini baskılamıştır. Gelecek çalışmalarda, C. creticus’un yaşlanma süreçlerini etkileyen aktif bileşenlerinin izolasyonu ve foxo sinyal yolağı üzerindeki etki mekanizmalarının aydınlatılması önerilmektedir.}, number={5}