@article{article_1778403, title={Orhun’dan Kaşgarlı’ya: Türk Kültür Tarihinde Yazılı Mirasın İzleri}, journal={MTÜ Sosyal ve Beşeri Bilimler Dergisi}, volume={5}, pages={298–307}, year={2025}, url={https://izlik.org/JA62MN23HU}, author={Ceran, Abdulsamet}, keywords={Gokturk Inscriptions, Divanu Lugati’t Turk, Turkish language, Cultural heritage, National identity}, abstract={Türk kültür tarihinin anlaşılmasında yazılı kaynakların önemi tartışılmazdır. Bu bağlamda Göktürk Kitâbeleri ve Kâşgarlı Mahmud’un Dîvânü Lugâti’t-Türk’ü, Türk dilinin, kimliğinin ve kültürel birikiminin yüzyıllar boyunca korunarak aktarılmasında iki temel miras olarak öne çıkmaktadır. Bu çalışmanın amacı, söz konusu eserlerin Türk dili, edebiyatı, sosyo-kültürel yapısı ve millî bilinç üzerindeki etkilerini incelemek, tarihsel bağlamda sahip oldukları yeri ortaya koymaktır. Araştırmada literatür taraması yöntemi kullanılarak hem birincil kaynaklar hem de güncel akademik çalışmalar incelenmiştir. Göktürk Kitâbeleri, Türk tarihinin en eski yazılı belgeleri olarak devlet yönetimi, toplum yapısı, inanç sistemi ve millî değerleri yansıtmaktadır. Bu kitâbeler, yalnızca siyasi bir hatırat değil, aynı zamanda Türk milletine öğüt veren edebî ve kültürel bir eserdir. Diğer taraftan, Dîvânü Lugâti’t-Türk, 11. yüzyılda Türkçenin sistemli biçimde kayda geçirilmesini sağlayan ilk kapsamlı sözlük ve dilbilgisi kitabı olmasının yanında; atasözleri, şiir örnekleri, lehçe farklılıkları ve kültüre dair zengin bilgiler içeren ansiklopedik bir eserdir. Her iki kaynak, Türklerin dil ve kültür alanındaki gelişmişliğini kanıtlamanın yanı sıra, tarih boyunca millî kimliğin korunmasına da hizmet etmiştir. Göktürk Kitâbeleri ve Dîvânü Lugâti’t-Türk, geçmişle gelecek arasında köprü kuran, dil, tarih ve edebiyat araştırmaları için iki eşsiz kaynaktır. Bu eserler, Türk milletinin kimliğini oluşturan değerleri anlamada ve kültürel hafızanın canlı kalmasında önemli görevler üstlenmektedir.}, number={2}, organization={No support was received from any institution in the preparation of this article.}