TY  - JOUR
T1  - Bir Eleştirel Düşünme Engeli Olarak İç-Grup ve Dış-Grup Önyargıları
TT  - As an Obstacle to Critical Thinking, In-group and Out-group Prejudices
AU  - Yeşil, Mustafa
AU  - Akbay, Yunus Emre
PY  - 2025
DA  - December
Y2  - 2025
DO  - 10.30523/mutefekkir.1783045
JF  - Mütefekkir
JO  - Mütefekkir
PB  - Aksaray University
WT  - DergiPark
SN  - 2148-5631
SP  - 513
EP  - 526
VL  - 12
IS  - 24
LA  - tr
AB  - Bir gruba dahil olmanın yalnız hissetmemek, yardımlaşmak ve ortak amaçlar için birlikte çalışmak gibi faydaları bulunmaktadır. Bireylerin üyesi oldukları grup ile diğer gruplar arasında “biz ve onlar ayrımı” yapmalarının temel gerekçesi budur. Bu ayrımın etkisiyle bireyler pek çok durumda, doğru olup olmadıklarını sorgulamaksızın, kendi gruplarının tutumlarını, düşüncelerini ve davranışlarını destekleme, diğer gruplarınkileri ise reddetme eğilimindedirler. Eleştirel düşünmeksizin ötekileştirmeyi olağanlaştıran bu eğilim sadece üyelerin grup içerisinde bireyliklerini kaybetmelerine değil aynı zamanda gruplar arası gerilimlere ve çatışmalara da kapı aralamaktadır. Metodolojik olarak literatür taraması ile gerçekleştirilen bu araştırmanın giriş aşamasında hem eleştirel düşünmenin ne olduğu ve nasıl işlediği hem de grup olarak adlandırılabilmesi için bir toplulukta hangi niteliklerin arandığı konu edilmektedir. Araştırmanın tartışma aşamasında öncelikle, bireylerin aidiyet hissedip üyesi oldukları topluluk yapıları iç-grup, aidiyet hissetmeyip öteki olarak gördükleri topluluk yapıları ise dış-grup olarak tanımlanmakta ve ardından, bir eleştirel düşünme engeli olarak iç-grup ve dış-grup önyargılarına odaklanarak “gizil sosyal-benlik varsayımı”, “sosyal-benliği yüceltme yanlılığı”, “atıf yanlılığı”, “dış grubun aynılığı varsayımı” ve “grupdüşünümü” hem teorik hem de pratik yönleriyle konu edilmektedir. Bireylerin kendi gruplarının başarılarını kararlılık ve çalışkanlık gibi içsel atıflarla, diğer grupların başarılarını ise çevresel koşullar ve şans gibi dışsal atıflarla açıklama eğiliminde olmaları bu içeriğin ön plana çıkan örnekleridir. Bu araştırmanın ana bulgusu, iç-grup ve dış-grup önyargılarından kaynaklanan yargılama yanlılıklarının toplumdaki ayrımcılığı ve kutuplaşmayı artıracağına ilişkin varsayımdır. Haliyle bu araştırmada, iç-grup ve dış-grup önyargıları önermesel birer yapı olarak sunulmakla hem ilgili literatür ile farklılaşan özgün bir yön ön plana çıkarılmakta hem de bahse konu önyargılara ilişkin eleştirel sorgulama farkındalığının artırılmasıyla toplumsal gerilimlerin ortadan kaldırılması veya en azından azaltılması amaçlanmaktadır. Bu araştırmaya konu edilen önyargılar hem felsefe ve ilahiyat alanlarının hem de psikoloji, sosyoloji, din psikolojisi ve din sosyolojisi gibi diğer sosyal disiplinlerin içerikleri ile doğrudan ilişkilidir. Bahse konu önyargılarla yüzleşilmediği durumda sadece sağlıklı bir bireysel benliğin değil aynı zamanda sağlıklı bir sosyal benliğin oluşturulması da pek olanaklı görünmemektedir.
KW  - Mantık
KW  - Eleştirel Düşünme
KW  - İç-Grup
KW  - Dış-Grup
KW  - Ötekileştirme
KW  - Kutuplaşma
KW  - Çok-yönlü Argüman Analizi
N2  - Being member of a group has benefits such as not feeling alone, helping each other and working together for common goals. This is the main reason why individuals make “us and them distinction” between the group they are member of and other groups. Under the influence of this distinction, individuals tend to support the attitudes, thoughts and behaviors of their own groups, and to reject other groups’, without questioning whether they are correct or not. This tendency, which normalizes othering without critical thinking, opens the door to intergroup tensions and conflicts. In the introductory stage of this research which is carried out methodologically with a literature review, not only what critical thinking is and how it works but also what qualities are sought in a community in order to be called a group are discussed. In the discussion phase of the research, firstly, the community structures to which individuals feel belonging and become members are defined as in-groups, and the community structures to which they do not feel belonging but see as other are defined as out-groups, and then, by focusing on in-group and out-group biases as a critical thinking obstacle, "latent social-self assumption", "glorification of social-self bias", "attribution bias", "outgroup sameness assumption" and "groupthinking" are discussed both theoretically and practically. The prominent examples of this content are that individuals tend to explain the success of their group in terms of internal attributions, such as determination and diligence, and the achievements of other groups, in terms of external attributions, such as environmental conditions and luck. The main finding of the research is the assumption that judgment biases arising from in-group and out-group prejudices will increase discrimination and polarization in society. As a matter of fact, in this research, by presenting in-group and out-group prejudices as propositional structures, both its unique aspect that differs from the relevant literature is highlighted and elimination or at least reduction of social tensions is aimed in terms of increasing the awareness of critical questioning regarding the prejudices in question. The prejudices that are the subject of this research are directly related to the contents of both the fields of philosophy and theology, and other social disciplines such as psychology, sociology, psychology of religion and sociology of religion. If the prejudices in question are not confronted, it does not seem possible to create not only a healthy individual self but also a healthy social self.
CR  - Billig, Michael. Ideology And Opinions – Studies in Rhetorical Psychology. Sage Publications, 1991.
CR  - Billig, Michael. “Discursive Psychology, Rhetoric and The Issue of Agency”. Semen (27, 2009), 1-54.
CR  - Cottam, Martha et al.. Introduction To Political Psychology. Lawrence Erlbaum Associates, 2004.
CR  - Erdoğan, Emre & Uyan Semerci, Pınar. Fanusta Diyaloglar – Türkiye’de Kutuplaşmanın Boyutları. İstanbul: İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları, 2018.
CR  - Etzioni, Amitai. Happiness is The Wrong Metric – A Liberal Communitarian Response to Populism. Springer, 2018.
CR  - Fortune, Alan. Polarization – Rhetorical Strategies in the Tea Party Network. In New Rhetoric, Edited by Joachim Knape, Olaf Kramer, Dietmar Till. De Gruyter, 2019.
CR  - Ilgaroğlu, Muhammet Caner. Değer Duygusundan Duygunun Değerine, Ahlak Felsefesi Açısından Duygu-Değer İlişkisi. İstanbul: Hiperyayın, 2019.
CR  - Kağıtçıbaşı, Çiğdem – Cemalcılar, Zeynep. Dünden Bugüne İnsanlar ve İnsanlar – Sosyal Psikolojiye Giriş. İstanbul: Evrim Yayınevi, 2014.
CR  - Maisonneuve, Jean. Sosyal Psikoloji. Çev. Evin Aktar. Ankara: Dost Kitabevi Yayınları, 2005.
CR  - Martikainen, Jari & Sakki, Inari. “Visual (De)humanization: Construction of Otherness in Newspaper 
Photographs of the Refugee Crisis”. Ethnic and Racial Studies (44:16, 2021), 236-266. DOI: 10.1080/01419870.2021.1965178)
CR  - Mouffe, Chantal. Sol Popülizm. Çev. Aybars Yanık. İstanbul: İletişim Yayınları, 2019.
CR  - Novak, Marko. “Rooting Gilbert’s Multi-modal Argumentation in Jung, and its Extension to Law”. Informal Logic (Vol. 40, No. 3, 2020), 383-421.
CR  - Rovamo, Helena. “Aren’t They Accusing the Finns Party of Being Populist? - Dialogical Construction of Social Categories - Finnish Voter’s Discourse”. Publications of The University of Eastern Finland (No: 354. PhD Dissertation), 2015
CR  - Saramago, Jose. Körlük. Çev. Aykut Derman. İstanbul: Can Yayınları, 2014.
CR  - Sherif, Muzafer. The Psychology of Social Norms. Harper & Brothers Publishers, 2018.
CR  - Tileaga˘, Cristian. Political Psychology: Critical Perspectives. Cambridge University Press, 2013.
CR  - Tilly, Charles. Why? – What Happens When People Give Reasons. Princeton University Press, 2006.
CR  - Yeşil, Mustafa. Eleştirel Düşünme ve Akıl Yürütme. Konya: NEU Press, 2024.
UR  - https://doi.org/10.30523/mutefekkir.1783045
L1  - https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/5237484
ER  -