TY  - JOUR
T1  - TÜRKİYE’DE GÖÇ DİNAMİKLERİNİN YÖNETİLMESİ: BİR BAKANLIK KURULMASININ GEREKLİLİKLERİ VE DİĞER KURUMSAL SEÇENEK ÖNERİLERİ HAKKINDA BİR DEĞERLENDİRME
TT  - MANAGING MIGRATION DYNAMICS IN TÜRKİYE: AN ASSESSMENT OF THE NECESSITY OF ESTABLISHING A MINISTRY AND OTHER INSTITUTIONAL OPTIONS
AU  - Hatipoğlu, Osman Gökhan
AU  - Aksu, Duygu
PY  - 2026
DA  - April
Y2  - 2026
DO  - 10.37880/cumuiibf.1811561
JF  - Cumhuriyet Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi
PB  - Sivas Cumhuriyet University
WT  - DergiPark
SN  - 1303-1279
SP  - 673
EP  - 698
VL  - 27
IS  - 2
LA  - tr
AB  - Bu çalışma Türkiye’nin göç yönetimi yapısındaki çok aktörlü işleyiş doğrultusunda, göç dinamiklerinin nasıl yönetilmesi gerektiğini ve olası bir Göç veya Göç ve Entegrasyon bakanlığının gerekliliğini tartışmaktadır.  Çalışmanın birincil amacı, Türkiye’nin göç yönetimindeki mevcut idari örgütlenmesini analiz ederek, Göç İdaresi Başkanlığı odaklı ancak çok aktörlü olarak işleyen yapılanmanın alternatiflerini ortaya koymak ve yeni bir bakanlık kurulmasının gerekliliğini incelemektir. İkincil olarak ise dünyadaki örnekler üzerinden karşılaştırmalı bir analiz yapılması ve böyle bir bakanlığın kurulması için yapılabilecek çalışmalar için bir referans noktası oluşturulması hedeflenmiştir. Araştırmada ilk olarak Türkiye’de göç yönetiminde yer alan aktörler, mevcut kurumsal yapılar ve olası idari/yapısal seçenekler ulusal ve uluslararası literatür de göz önüne alınarak karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Bu doğrultuda AB ülkelerinde ve dünyada göç yönetimi hakkında kurumsal farklı deneyimleri olan ülkelerde göç ve/veya entegrasyon dinamiklerinin idari olarak hangi yapılar aracılığı ile yönetildiği analiz edilmiştir. Daha sonra Türkiye’nin mevcut göç yönetimi ve politikaları ile ilgili olarak, literatür taraması ve bibliyometrik analiz yöntemleri kullanılarak, göç yönetimine dair Türkiye’de yapılan akademik çalışmaların genel bir analizi yapılmıştır. Bu analiz sonucunda göç konulu çalışmaların daha çok göçün betimlenmesine ve etkilerine odaklandığı ve göç yönetimi ile ilgili çalışmaların ise sınırlı olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Çalışma sonucunda Göç İdaresi Başkanlığı odaklı mevcut işleyiş için yapısal revizyon seçenekleri olduğu da not edilerek, bir Göç veya Göç ve Entegrasyon Bakanlığı kurulabileceği sonucuna varılmıştır.  Türkiye’de bir Göç ve Entegrasyon bakanlığının ihdas edilmesi göç yönetimi için potansiyel olarak etkin bir alternatiftir ve ülkenin önceki bakanlık kurulması deneyimlerinden yararlanarak kapsamlı ve rasyonel bir planlama dahilinde gerekli fizibilite çalışmalarının yapılarak karar vericilere bu seçeneğin sunulması önemlidir.
KW  - göç
KW  - göç yönetimi
KW  - stratejik yönetim
KW  - göç idaresi başkanlığı
KW  - göç bakanlığı
N2  - In line with the multi-actor functioning of Türkiye's migration management structure, this study discusses how migration dynamics should be managed and the necessity of a possible Ministry of Migration or Ministry of Migration and Integration.  The primary aim of the study is to analyze Türkiye's current administrative organization in migration management, to present alternatives to the current multi-actor structure centered on the Directorate of Migration Management, and to examine the necessity of establishing a new ministry. Secondly, it aims to make a comparative analysis based on examples from around the world and to establish a reference point for the studies that can be carried out for the establishment of such a ministry. Firstly, the actors involved in migration management in Türkiye, existing institutional structures, and possible administrative/structural options are analyzed comparatively by considering the national and international literature. In this direction, the structures through which migration and/or integration dynamics are administratively managed in EU countries and countries with different institutional experiences on migration management have been analyzed. Then, a general analysis of the academic studies on migration management in Türkiye has been made by using a literature review and bibliometric analysis methods about Türkiye's current migration management and policies. As a result of this analysis, it has been concluded that studies on migration are mostly focused on the description and effects of migration, and studies on migration management are limited. The study concluded that a Ministry of Migration or a Ministry of Migration and Integration could be established, noting that there are structural revision options for the current functioning centered on the Directorate of Migration Management.  The establishment of a Ministry of Migration and Integration is a potentially effective alternative for migration management in Türkiye and it is important to present this option to decision-makers by conducting the necessary feasibility studies within a comprehensive and rational planning by utilizing the country's previous experiences of establishing ministries.
CR  - Akarca, A. (2023). Türkiye’de Yerel Yönetim Reformları: Belediye Yönetimi̇. ODÜ Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi (Odüsobiad). https://doi.Org/10.48146/Odusobiad.1137782
CR  - Aker, D. Y., & Ayas, M. Ö. (2025). Bütüncül Göç Politikaları ve Türkiye. Göç Dergisi, 12(1), 67-80.
CR  - Akın, S., & Adıgüzel, Ş. (2025). Göç ve Çevre Yönetiminin Kamu Politikaları ve Bütçesine Etkileri: Avrupa Birliği ve Üye Ülke Sayıştay Raporlarından Kanıtlar. Sayıştay Dergisi, 36(138), 427-458.
CR  - Aktaş, M. (2018). Türkiye’deki Suriyeliler: Sorunlar ve Çözüm Önerileri, Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. Sayı: 42, s. 129 – 154.
CR  - Alkalay, G., Kıral, B., & Erdem, A. R. (2021). İlkokul Yönetici ve Sınıf Öğretmenlerine Göre Suriyeli Sığınmacı Öğrencilerin Yaşadıkları Sorunlar ve Çözüm Önerileri. Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 8(1), 231-249.
CR  - Altan, H. N., & Budak, M. M. (2023). İkinci Dünya Savaşı Sonrasında Almanya Göç Politikalarının Dönüşümü. Gaziantep University Journal of Social Sciences, 22(4), 1409-1423.
CR  - Araz, E. (2019). Kamu Politikası Bağlamında Türkiye’nin Uluslararası Göç Politikaları (Yayımlanmamış Yüksek Lisans, Adnan Menderes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü).
CR  - Arslan, A. ve Öztürk, S. & Yağlı, Ş. (2023). Türkiye’de Uluslararası Göçlerin İdari Yapıya Etkileri ve Bakanlıkların Göç Yönetim Süreçlerindeki Rolleri, Erciyes Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 65, 7-14, doi: 10.18070/Erciyesiibd.1253523
CR  - Australian Government: Department of Home Affairs (2017) Our History, https://www.homeaffairs.gov.au/about-us-subsite/files/immigration-history.pdf (Erişim Tarihi: 24.03.2024)
CR  - Awinia, C. (2020). The Sociology of Intra-African Pastoralist Migration: The Case of Tanzania. Frontiers in Sociology, 5. https://doi.Org/10.3389/Fsoc.2020.518797
CR  - Bayraktar, R. (2013). Zorunlu Göç’ten Ulus-Ötesi Yurttaşlığa. Hitit Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 12(24), 109-126.
CR  - Bozkaya, H. (2021). Göç ve Göçmenlerin Eğitimi ile İlgili Türkiye’deki Doktora Tezlerinin İncelenmesi: Bir İçerik Analizi Çalışması. Milli Eğitim Dergisi, 50(1), 1013-1030.
CR  - Chen, C. (2014). The Effect of Migration on the Mean Age of Population. Journal of Family History, 40(1), 92-110. https://doi.Org/10.1177/0363199014562711
CR  - Çakı, A. (2018). Geçmişten Bugüne Türkiye’nin Göç Politikası ve Suriyeli Göçmenler Bağlamında Göç Yönetişimi (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi).
CR  - Çakır, S. (2011). Geleneksel Türk Kültüründe Göç ve Toplumsal Değişme. Süleyman Demirel Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, 2011(24), 129-142.
CR  - Çelik, D. & Şemşit, S. (2020). Türkiye – Avrupa Birliği Geri Kabul Anlaşmasının Uygulanmasında Suriyelilerin Etkisi ve Rolü. Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 66-84. https://doi.Org/10.18026/Cbayarsos.522869
CR  - Çelik, N., & Murat, G. (2014). Türkiye'de İç Göç Sorununa Yeni Bir Yaklaşım: Stratejik İç Göç Yönetimi. İstanbul Üniversitesi İşletme Fakültesi İşletme İktisadı Enstitüsü Yönetim Dergisi, 25(76).
CR  - Demir, E. (2023). Uluslararası Göç Teorileri Üzerine Sosyoekonomik Bir Değerlendirme. Turkish Academic Research Review, 8(4), 1407-1428.
CR  - Dere, İ. & Demirci, E. (2021). Integration of Immigrants Into Country And Education: Comparing The Policies Of Germany And Canada. Milli Eğitim Dergisi, 50(1), 1055-1080. Https://Doi.Org/10.37669/Milliegitim.960198
CR  - Durrant, T., & Tetlow, G. (2019). Creating and Dismantling Government Departments. Institute For Government, 1-26.
CR  - Dücan, E. (2016). Türkiye’de İç Göçün Sosyo-Ekonomik Nedenlerinin Bölgesel Analizi. Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 12(2), 167-183.
CR  - Eminoglu, N. (2025). Türkiye’deki Sosyal Uyum Politikalarının Türkiye’deki Suriyelilerin Ekonomik Entegrasyonuna Etkisi. Yönetim Bilimleri Dergisi, 23(55), 476-501.
CR  - Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı (2024) 2023 Yılı Faaliyet Raporu, https://enerji.gov.tr//Media/Dizin/SGB/tr/Faaliyet_Raporlari/2023/ETKB2023FR.pdf
CR  - Eroğlu, Y., & Kaya, Ş. (2023). Toplumsal Değişimde Göç Olgusunun Kültürel Güvenliğe Yansıması. Akademik İncelemeler Dergisi, 18(1), 20-45.
CR  - Ertan, K. A., & Ertan, B. (2017). Türkiye’nin Göç Politikası. Contemporary Research in Economics and Social Sciences, 1(2), 7-39.
CR  - European Commission (2023) European Website on Integration: Governance of migrant integration in Greece, https://migrant-integration.ec.europa.eu/country-governance/governance-migrant-integration-greece_en (Erişim Tarihi:19.06.2023).
CR  - Fayol, H. (1930). Industrial and General Administration (J. A. Coubrough, Trans.). London: Sir IsaacPitman & Sons. https://ia804707.us.archive.org/22/items/in.ernet.dli.2015.13518/2015.13518.General-And-Industrial-Management.pdf, (Erişim Tarihi:19.06.2023).
CR  - Gencer, T. E. (2017). Göç ve Eğitim İlişkis4i Üzerine Bir Değerlendirme: Suriyeli Çocukların Eğitim Gereksinimi ve Okullaşma Süreçlerinde Karşılaştıkları Güçlükler. Journal of International Social Research, 10(54).
CR  - Göç İdaresi Başkanlığı (2024) 2023 Faaliyet Raporu, https://www.goc.gov.tr/kurumlar/goc.gov.tr/Mali-Tablolar/FAALIYET-RAPORU/2023/2023-Yili-I%CC%87dare-Faaliyet-Raporu.pdf (Erişim Tarihi:01.08.2024)
CR  - Göç İdaresi Başkanlığı (2024) 2023 yılı Faaliyet Raporu https://www.goc.gov.tr/kurumlar/goc.gov.tr/Mali-Tablolar/FAALIYET-RAPORU/2023/2023-Yili-I%CC%87dare-Faaliyet-Raporu.pdf (Erişim Tarihi 25.10.2024).
CR  - Göç İdaresi Başkanlığı (2025), İstatistikler- Geçici Koruma, https://www.goc.gov.tr/gecici-koruma5638, (Erişim Tarihi:19.06.2023).
CR  - Gözel, Kadir Akın (2017) İçişleri Bakanlığı’nda Reform İhtiyacı, İdarecinin Sesi, Temmuz-Ağustos, 58-61.
CR  - Güleç, Cansu, Avrupa Birliği’nin Göç Politikaları ve Türkiye’ye Yansımaları, Tesam Akademi Dergisi- Turkish Journal of TESAM Academy Temmuz- July 2015. 2 (2). 81- 100
CR  - Gülmez, M. (1975) Weber ve İdeal Tip Bürokrasi Anlayışı, Amme İdaresi Dergisi, s.8, s. 47-73)
CR  - Günay, E., Atılgan, D., & Serin, E. (2017). Dünya’da ve Türkiye’de Göç Yönetimi. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 7(2), 37-60.
CR  - Güney, G. & Cengiz, S. (2023). Migration, Immigration Policies And Precarization İn Labor Markets İn Türkiye. İktisadi İdari ve Siyasal Araştırmalar Dergisi, 8(20), 236-249. Https://Doi.Org/10.25204/İktisad.1219544
CR  - https://ec.europa.eu/eurostat/databrowser/view/MIGR_IMM5PRV/default/table?lang=en&category=migr.migr_cit.migr_immi (Erişim Tarihi:05.08.2024)
CR  - ICMPD (Uluslararası Göç Politikaları Geliştirme Merkezi) (2019) Göç Politika Döngüsü ve Göç Krizi Yönetimi Almanya, İtalya, Rusya, İsveç ve Birleşik Krallık’ı Kapsayan Karşılaştırmalı Rapor, Viyana.
CR  - IRB (The Immigration and Refugee Board of Canada) (2024), About The Board, https://www.irb-cisr.gc.ca/en/board/Pages/index.aspx, (Erişim Tarihi:19.06.2023)
CR  - Jordan Syrian Refugees Directorate (2024) About Us, https://psd.gov.jo/en-us/psd-department-s/syrian-refugees-affairs-directorate/ (Erişim Tarihi 25.03.2024)
CR  - Kandemir, M. (2018). Türkiye ve Kanada mülteci politikalarının karşılaştırmalı olarak incelenmesi (Yüksek lisans tezi). İstanbul Ticaret Üniversitesi, İstanbul.
CR  - Kaya, G. & Çolakoğlu K. (2020). Geçici Koruma Kapsamındaki Suriyeli Sığınmacıların Türkiye’deki Onuncu Yılına İlişkin Sosyolojik Bir Analiz, Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 13(73), 595-609.
CR  - Keskinel, B., & Doğan, C. (2020). Göç, Çokkültürlülük ve Toplumsal Uyum. Balkan & Near Eastern Journal Of Social Sciences (BNEJSS), 6(2).
CR  - Kılınç, A. (2018). Sınır Aşan Göçler: Mülteci Sorunu ve Göç Yönetimi. Ombudsman Akademik, (8), 75-102.
CR  - Köroğlu, Ş. (2023). Suriyeli Mültecilerin Türk İş Dünyasına Uyumu. Premium E-Journal Of Social Sciences (PEJOSS), 7(27), 140-148.
CR  - Mackreath, H., & Sağnıç, Ş. G. (2017). Türkiye’de Sivil Toplum ve Suriyeli Mülteciler. İstanbul: Yurttaşlık Derneği.
CR  - MAPEG, 2023 Faaliyet Raporu, https://www.mapeg.gov.tr/Sayfa/Genel/faaliyet-raporlari https://www.mta.gov.tr/v3.0/sayfalar/kurumsal/belgeler/faaliyet_raporu_2023.pdf, (Erişim Tarihi:19.06.2023)
CR  - MTA, 2023 faaliyet Raporu, https://www.mta.gov.tr/v3.0/sayfalar/kurumsal/belgeler/faaliyet_raporu_2023.pdf, (Erişim Tarihi:19.06.2023).
CR  - Niedomysl, T. & Fransson, U. (2014). On Distance and The Spatial Dimension in The Definition of Internal Migration. Annals of the Association of American Geographers, 104(2), 357-372. https://doi.Org/10.1080/00045608.2013.875809
CR  - Nyamnjoh, H. (2021). Ambitions of Bushfalling Through Further Education: Insights From Students in Cameroonian Universities. Social Inclusion, 9(1), 196-206. https://doi.Org/10.17645/Si.V9i1.3718
CR  - Örselli, Erhan & Veysel Babahanoğlu (2016) Türkiye’nin Göç Yönetimi ve Göç Politikalarının Gelişimi: Bir Kamu Politikası Analizi, Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 9(43), 2063-2072.
CR  - Özgüler, V. C. (2018). Göç ve Uyum Politikaları. Gsı Journals Serie B: Advancements in Business and Economics, 1(1), 1-10.
CR  - Özgür, E. M. (2020). Göç, İkametgâh Ayrışması ve Entegrasyon: Türk Kentleri İçin Bir Değerlendirme. Coğrafya Dergisi, (41), 221-240.
CR  - Polat, Yeliz (2021) Türkiye’nin Uluslararası Göç Politikasına Tarihsel Bir Bakış, Journal of Awareness, c:6, s:2, s. 145-160.
CR  - Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı (2024) 2023 yılı Faaliyet Raporu https://www.sanayi.gov.tr/plan-program-raporlar-ve-yayinlar/faaliyet-raporlari/mu2802011618, (Erişim Tarihi 24.10.2024).
CR  - Sayın, S. Usanmaz, A. & Aslangil, F. (2016). Uluslararası Göç Olgusu ve Yol Açtığı Etkiler: Suriye Göçü Örneği, Kmü Sosyal ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 18 (31): 1-13.
CR  - Simon, Patrick (2012) French National Identity and Integration: Who Belongs to the National Community? Migration Policy Institute, Washington. https://www.migrationpolicy.org/pubs/FrenchIdentity.pdf, (Erişim Tarihi 25.03.2024).
CR  - Sözer, A. (2019). Göç, Toplumsal Uyum ve Aidiyet. Bayburt Eğitim Fakültesi Dergisi, 14(28), 418-431.
CR  - Sözer, A. (2019). Göç, Toplumsal Uyum ve Aidiyet. Bayburt Eğitim Fakültesi Dergisi, 14(28), 418-431.
CR  - Şakar, C. (2023). Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sisteminde Bağlı, İlgili ve İlişkili Kuruluşlar, Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 27(3), 463-498. https://doi.org/10.34246/ahbvuhfd.1253535
CR  - Şimşek, D. (2018). Mülteci Entegrasyonu, Göç Politikaları ve Sosyal Sınıf: Türkiye’deki Suriyeli Mülteciler Örneği. Sosyal Politika Çalışmaları Dergisi, 367-392.
CR  - Şimşek, D. (2019). Türkiye’de Suriyeli Mülteci Entegrasyonu: Zorlukları ve Olanakları. Ekonomi Politika ve Finans Araştırmaları Dergisi, 4(2), 172-187.
CR  - Tonbalak, K., & Tekindal, M. (2021). Nitel Araştırmalarda Meta-Sentezin Kapsamı ve Yaşlılık Alanında Meta-Sentez Örnekleri. Ufkun Ötesi Bilim Dergisi, 21(2), 235-268. https://doi.Org/10.54961/Uobild.1036670
CR  - Tekir, S. (2019). The Issue of Civilian and Military Refugees in Türkiye in The World War İi Years. Kafkas Universitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. https://doi.Org/10.9775/Kausbed.2019.014
CR  - Tepealtı, Fahrettin (2019) Avrupa Birliği’ne Yönelik Türkiye Geçişli (Transit) Göç Hareketleri ve Türkiye’nin Düzensiz Göçle Mücadelesi, Doğu Coğrafya Dergisi, C. 24:41, s. 125-140.
CR  - Tepealtı, Fahrettin (2020) Avrupa Birliği’nin Göç Politikaları ve Türkiye, İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yayınlanmamış Doktora Tezi.
CR  - Tümtaş, M. S., & Ergun, C. (2016). Göçün Toplumsal ve Mekânsal Yapı Üzerindeki Etkileri. Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 21(4), 1347-1359.
CR  - Uçman, H., & Özmen, l. A. (2017). Türk Kamu Yönetimi’nde Göç Sorununa Kurumsal Çözüm Denemesi: Göç ve Vatandaşlık İşleri Başkanlığı. Göç ve Kamu yönetimi içinde (ss. 209-219). Uluslararası 11. Kamu Yönetimi Sempozyumu Elazığ.
CR  - Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı (2023) 2022 Yılı Faaliyet Raporu https://www.uab.gov.tr/uploads/announcements/2022-yili-ulastirma-ve-altyapi-bakanligi-faaliyet/2022-yili-uab-faaliyet-raporu.pdf, (Erişim Tarihi 25.10.2024).
CR  - USCIS (United States Citizenship and İmmigration Services) (2024), History, https://www.uscis.gov/about-us/our-history), (Erişim Tarihi 25.10.2024).
CR  - Uzun, E. M., & Bütün, E. (2016). Okul Öncesi Eğitim Kurumlarındaki Suriyeli Sığınmacı Çocukların Karşılaştıkları Sorunlar Hakkında Öğretmen Görüşleri. Uluslararası Erken Çocukluk Eğitimi Çalışmaları Dergisi, 1(1), 72-83.
CR  - Uzunparmak, M. (2023). Türkiye Cumhuriyet'inin Yüzüncü Yılında Türkiye’nin Göç Politikalarını Kalkınma Planları Üzerinden Okuma, Türk İdare Dergisi, 497(Özel Sayı), 571-602.
CR  - Üst Kademe Kamu Yöneticileri ile Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Atama Usûllerine Dair Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin Sayısı: 3 Yayımlandığı Resmî Gazetenin Tarihi – Sayısı: 10/7/2018 – 30474 EKLEME YAPAN KARARNAME 85 29/10/2021 31643.
CR  - Vardarlı, B., Khatib, A., Uygur, S., & Gönültaş, M. (2019). Rights and Experienced Problems That Offered To Syrian Refugees in Türkiye and in Germany. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 18(70), 654-673. https://doi.Org/10.17755/Esosder.431273
CR  - Yıldız, A. (2017). Göç ve Entegrasyon Politikalarında Vatandaşlık. Göç Araştırmaları Dergisi, 3(1), 36-67.
UR  - https://doi.org/10.37880/cumuiibf.1811561
L1  - https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/5365780
ER  -