TY  - JOUR
T1  - CİNSEL İSTİSMAR SONRASI CİNSEL YAŞAM VE TERAPÖTİK MÜDAHALELER
TT  - SEXUAL LIFE AFTER SEXUAL ABUSE AND THERAPEUTIC INTERVENTIONS
AU  - Şimşirli, Simge
AU  - Kocatepe Avcı, Ufuk
PY  - 2026
DA  - March
Y2  - 2025
JF  - Cumhuriyet Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi
JO  - CUJOSS
PB  - Sivas Cumhuriyet University
WT  - DergiPark
SN  - 1305-5143
SP  - 95
EP  - 104
VL  - 50
IS  - 1
LA  - tr
AB  - Bu derleme çalışmasında, kadınların maruz kaldığı istismar olgusu; psikolojik etkileri, cinsel yaşama yansımaları ve iyileşme süreçleri açısından literatürdeki araştırmalar doğrultusunda incelenmiştir. Kadın istismarı, bireyin ruhsal sağlığını derinden etkileyen ve uzun vadeli olumsuz sonuçlar doğurabilen bir olgudur. İstismar sonrası mağdurların sıklıkla Travma Sonrası Stres Bozukluğu (TSSB), depresyon, anksiyete ve beden algısında bozulmalar yaşadığı, ayrıca cinsel işlev bozuklukları geliştirme risklerinin arttığı bilinmektedir. Bu bağlamda, iyileşme sürecini destekleyen psikoterapi yöntemleri, özellikle Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT) ve Göz Hareketleriyle Duyarsızlaştırma ve Yeniden İşleme (EMDR) terapisi, bireyin travmatik anıları işlemleyerek olumsuz bilişsel şemalarını değiştirmesine ve duygu düzenleme becerilerini geliştirmesine yardımcı olmaktadır. Bunun yanı sıra farmakoterapi, destekleyici yöntemler ve çift terapisi gibi yöntemlerin iyileşme sürecinde tamamlayıcı etkileri olduğu belirtilmiştir. Literatürde yer alan çalışmalar, bu tedavi yaklaşımlarının etkili olduğunu belirtmekle birlikte, bazı yöntemlerin kişiye özgü olarak değerlendirilmesi gerektiğini ve her bireyde farklı sonuçlar doğurabileceğini göstermektedir. Sonuç olarak, istismar sonrası iyileşme sürecinin multidisipliner bir yaklaşımla ele alınması gerektiği ve psikoterapi, sosyal destek mekanizmaları ile travma sonrası yaşam kalitesinin artırılabileceği söylenebilir.
KW  - EMDR
KW  - TSSB
KW  - BİLİŞSEL DAVRANIŞÇI TERAPİ
KW  - KADIN İSTİSMARI
KW  - KADIN CİNSEL YAŞAMI
N2  - This review article explores the phenomenon of abuse experienced by women, focusing on its psychological consequences, impacts on sexual functioning, and recovery processes, as documented in the existing literature. Gender-based abuse has been identified as a significant factor contributing to long-term impairments in psychological well-being. Survivors are frequently reported to develop conditions such as Post-Traumatic Stress Disorder (PTSD), depression, anxiety, disturbances in body image, and an increased vulnerability to sexual dysfunctions. Psychotherapeutic interventions—most notably Cognitive Behavioral Therapy (CBT) and Eye Movement Desensitization and Reprocessing (EMDR)—are shown to support trauma processing, modify maladaptive cognitive schemas, and enhance emotional regulation. In addition, pharmacological treatments, yoga practices, and social support systems are recognized as complementary strategies in facilitating psychological recovery. While the literature supports the efficacy of these approaches, it also highlights the importance of individualized interventions, as therapeutic outcomes may vary significantly among survivors. In conclusion, the recovery process following abuse necessitates a multidisciplinary approach that integrates psychological and social interventions to improve post-trauma quality of life.
CR  - Abu-Raya, N. E., & Gewirtz-Meydan, A. (2023). Childhood sexual abuse and relationship satisfaction: The moderating role of PTSD and sexual-related posttraumatic stress symptoms. Journal of Sex & Marital Therapy, 49(8), 996–1012. https://doi.org/10.1080/0092623X.2023.2237510
CR  - Akgün, S. B. (2024). İhmal ve istismar yaşantısı olan ergenlerde EMDR terapisi etkililiğinin incelenmesi (Yüksek lisans tezi, İzmir Katip Çelebi Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü).
CR  - Alıcı, Y. H., Kapucu, B. B., & Kaya, B. (2016). Çocukluk çağında yineleyici tecavüz ve cinsel taciz öyküsü bulunan bir vajinismus olgusunda EMDR’nin etkinliği. Klinik Psikiyatri Dergisi, 19, 97–100. https://doi.org/10.5505/kpd.2016.96268
CR  - Amir, M., Kaplan, Z., Efroni, R., & Kotler, M. (1999). Suicide risk and posttraumatic stress disorder among young combat veterans. Psychiatry Research, 85(3), 263–265. https://doi.org/10.1016/S0165-1781(99)00014-4
CR  - Bartoi, M. G., & Kinder, B. N. (1998). Effects of child and adult sexual abuse on adult sexual functioning. Journal of Sex & Marital Therapy, 24(2), 75–90. https://doi.org/10.1080/00926239808404925
CR  - Bartoi, M. G., Kinder, B. N., & Tomianovic, D. (2000). Contributions of sexual abuse, sexual self-esteem, and psychopathy to the sexual functioning of college women. Journal of Sex Research, 37(4), 321–329. https://doi.org/10.1080/00224490009552055
CR  - Basson, R., Brotto, L. A., & Laan, E. (2018). The impact of psychological disorders on sexual functioning in women. The Journal of Sexual Medicine, 15(3), 317–329.
CR  - Basson, R., Wierman, M. E., van Lankveld, J., & Brotto, L. (2010). Summary of recommendations for the diagnosis and treatment of female sexual dysfunctions. The Journal of Sexual Medicine, 7(1), 314–326. https://doi.org/10.1111/j.1743-6109.2009.01617.x
CR  - Bergmark, K. H., Avall-Lundqvist, E., Dickman, P. W., Henningsohn, L., & Steineck, G. (2005). Vaginal changes and sexuality in women with a history of cervical cancer. New England Journal of Medicine, 353(8), 758–766. https://doi.org/10.1056/NEJMoa043049
CR  - Berner, M., & Günzler, C. (2012). Effectiveness of psychosocial interventions in men and women with sexual dysfunctions—A systematic review of controlled clinical trials. The Journal of Sexual Medicine, 9(12), 3089–3107. https://doi.org/10.1111/j.1743-6109.2012.02970.x
CR  - Bigras, N., Vaillancourt-Morel, M. P., Nolin, M. C., & Bergeron, S. (2021). Associations between childhood sexual abuse and sexual well-being in adulthood: A systematic literature review. Journal of Child Sexual Abuse, 30(3), 332–352. https://doi.org/10.1080/10538712.2020.1825148
CR  - Bitzer, J., & Brandenburg, U. (2009). Psychotherapeutic interventions for female sexual dysfunctions. Maturitas, 63(2), 160–163. https://doi.org/10.1016/j.maturitas.2009.02.012
CR  - Blanco, C., Xu, Y., Brady, K., Pérez-Fuentes, G., Okuda, M., & Wang, S. (2013). Comorbidity of posttraumatic stress disorder with alcohol dependence among US adults. Drug and Alcohol Dependence, 132(3), 630–638. https://doi.org/10.1016/j.drugalcdep.2013.03.001
CR  - Stephenson, K. R., Rellini, A. H., & Meston, C. M. (2012). Relationship satisfaction as a predictor of treatment response during cognitive behavioral sex therapy. Behavior Modification, 36(5), 607–630. https://doi.org/10.1177/0145445512448094
CR  - Tabatabaie, N. S., Rasti Borujeni, F., Tavakol, Z., & Raeisi Shahraki, H. (2024). Yoga ve pelvik taban kası egzersizinin üreme çağındaki kadınların cinsel fonksiyonu ve cinsel öz saygısı üzerindeki etkisi. International Journal of Community Based Nursing and Midwifery, 12(3), 188–198.
CR  - https://doi.org/10.30476/IJCBNM.2024.101743.2441
CR  - Tanır, Y., & Günay Kılıç, B. (2016). Travma sonrası stres bozukluğu: Gözden geçirme. Anadolu Psikiyatri Dergisi, 17(1), 53–61.
CR  - Ter Kuile, M. M., Both, S., & van Lankveld, J. J. D. M. (2010). Cognitive behavioral therapy for sexual dysfunctions in women. Psychiatric Clinics of North America, 33(3), 595–610. https://doi.org/10.1016/j.psc.2010.04.010
CR  - Tharinger, D. J. (1990). Clinical issues in child sexual abuse: A developmental perspective. Professional Psychology: Research and Practice, 21(5), 405–411. https://doi.org/10.1037/0735-7028.21.5.405
CR  - Torun, F. (2010). EMDR ile vajinismus tedavisi: 2 vaka raporu. Türk Psikiyatri Dergisi, 21(1), 1–8.
CR  - Tuğut, N. (2016). Kadın cinsel işlev bozuklukları ve tedavisinde hemşirenin rolü. Psikiyatri Hemşireliği Dergisi, 7(2), 99–104. https://doi.org/10.14744/phd.2016.61305
CR  - Üstünel, A. Ö. (2024). Üniversitelerde cinsel şiddetle mücadeleye yönelik uygulamalar: Cinsellik 101 seminerleri örneği. Reflektif Journal of Social Sciences, 5(3), 607–624. https://doi.org/10.47613/reflektif.2024.183
CR  - Trevino, Z. R., Marroquin, C., Fife, S., Williams, T., Nordfelt, R., & Gomes, A. (2024). Childhood sexual abuse and couple relationships: A grounded theory on healing. American Journal of Family Therapy, 52(3), 352–368. https://doi.org/10.1080/01926187.2023.2198151
CR  - Van der Kolk, B. (2015). The body keeps the score: Brain, mind, and body in the healing of trauma. Penguin Books.
CR  - van Berlo, W., & Ensink, B. (2000). Problems with sexuality after sexual assault. Annual Review of Sex Research, 11, 235–257.
CR  - Vickerman, K. A., & Margolin, G. (2009). Rape treatment outcome research: Empirical findings and state of the literature. Clinical Psychology Review, 29(5), 431–448. https://doi.org/10.1016/j.cpr.2009.04.004
CR  - Weinberg, T. (2022). Adapting sensate focus for sexual abuse survivors: A trauma-informed approach to reclaiming body and intimacy. American Journal of Sexuality Education, 17(4), 445–465. https://doi.org/10.1080/15546128.2022.2132559
CR  - Wells, M. A. (2016). Gender, power, and trust in couple therapy with survivors of childhood abuse. Journal of Couple & Relationship Therapy, 15(3), 177–192. https://doi.org/10.1080/15332691.2014.962210
CR  - Yılmaz, R. (2021). Cinsel işlev bozukluklarında bilişsel davranışçı terapi ve diğer psikoterapi yöntem ve teknikleri. Telakki Sosyal Bilimler Dergisi, 1(1), 45–59.
CR  - Zoellner, L. A., Keller, S. M., & Feeny, N. C. (2010). PTSD treatment: Understanding the factors that relate to early therapeutic alliance in prolonged exposure and sertraline. Journal of Consulting and Clinical Psychology, 78(6), 974–979. https://doi.org/10.1037/a0020758
UR  - https://dergipark.org.tr/en/pub/cumusosbil/article/1818089
L1  - https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/5394975
ER  -