@article{article_1832380, title={Ç.N.: ÇEVİRMENİN METİNLERARASI OKUMALARA MÜDAHALESİ}, journal={Cumhuriyet Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi}, volume={50}, pages={59–71}, year={2026}, url={https://izlik.org/JA26DD76PM}, author={Özbakır, İbrahim}, keywords={Literature, Translation, Translator’s note, Reception, Intertextuality}, abstract={Yazınsal metinlerin çevirisi, yapıları gereği diğer metin çevirilerinden farklı bir hassasiyet gerektirmektedir. Yazarın kullandığı dil, yazarın üslubu, anlam üretirken açık açık söyledikleri ya da gizledikleri, çeviride dikkate alınması gereken hususlardandır. Yazarın söylediklerini gereğinden fazla eksilterek çevirmek veya söylemediklerini ekleyerek çeviriye dâhil etmek kusurlu bir çeviridir. Bir taraftan da, çeviri sürecinde orijinal dilde ve kültürde var olan fakat hedef dile ve kültüre aktarılması güç ya da imkânsız olan kavram, ifade ve biçimlerden kaynaklı çeviri sorunları ortaya çıkabilmektedir; bu sorunu aşmak üzere, ç.n., y.n. veya e.n. (dip)notuyla kimi açıklamaların yapılması da kaçınılmaz olmaktadır. Bu zorunlu tercihin belirlenmiş bir ölçütü yoktur. Yine de metnin anlamına, yazarın kurgusuna, okurun beklentilerine veya okurdan beklentilere müdahale anlamına gelebilecek her tür açıklamadan kaçınılmalıdır. Bu bağlamda, metne yerleştirilen metinlerarası bir göndermeyi, çevirenin notuyla okura açık etmek hem yazarın kurgusuna hem de okurun alımlama sürecine bir müdahaledir. Okurun yapıttaki boşlukları doldurarak anlam üretimine etkin biçimde katıldığını vurgulayan Wolfgang Iser, Hans Robert Jauß ve Stanley Fish’in alımlama estetiği, Susanne Holthuis’un alımlama temelli metinlerarasılık yaklaşımları ve metinlerarası okur kavramı ile bunu belirli açılardan genişleten Stocker’ın önerileri, bu çalışmanın kuramsal arka planını oluşturmaktadır. Çalışmanın amacı, çevirenin notu ile verilen metinlerarası açıklamaların metnin çok sesliliğine nasıl etki ettiğini göstermektir.}, number={1}