TY  - JOUR
T1  - Türk-İslam Kültürü Bağlamında Yönetici Özelliklerinin Kavramsal Analizi
TT  - Conceptual Analysis of Managerial Characteristics in the Context of Turkic-Islamic Culture
AU  - Çetin, Sakine
AU  - Yirci, Ramazan
PY  - 2026
DA  - April
Y2  - 2026
JF  - Türk Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi
JO  - JTSSR
PB  - Hasan Kalyoncu University
WT  - DergiPark
SN  - 2548-009X
SP  - 41
EP  - 58
VL  - 11
IS  - 1
LA  - tr
AB  - Bu çalışmanın amacı, Türk yönetim geleneğinin kültürel temelleri ile İslam siyaset düşüncesinin ortak ilkelerini kavramsal düzeyde incelemektir. Nitel araştırma yöntemlerinden literatür taraması tekniğiyle hazırlanan araştırmada; Farabi, İbn Haldun, Nizamülmülk, Gazâlî, Defterdar Sarı Mehmet Paşa, Sadi Şirazi gibi Türk-İslam düşünürlerinin eserleri temel alınmıştır. Çalışma kapsamında Türk kültüründeki "kut" ve "toy" gibi köklü kavramların İslamiyet sonrası adalet, şura ve ehliyet ilkeleriyle nasıl bütünleştiği analiz edilmektedir. Elde edilen bulgular, ideal bir yöneticinin adalet, tevazu, cömertlik, bilgi, cesaret ve denetleyicilik olmak üzere altı temel erdeme sahip olması gerektiğini ortaya koymaktadır. Bu tarihsel mirasa dayanan niteliklerin, yalnızca idari bir yetkinlik değil, aynı zamanda ahlaki bir ideal çerçevesinde şekillendiği saptanmıştır. Sonuç olarak, kadim yönetim kültürünün günümüz modern liderlik anlayışı için özgün ve sağlam bir referans kaynağı oluşturduğu vurgulanmaktadır
KW  - Türk yönetim geleneği
KW  - Yönetici erdemleri
KW  - Türk-İslam yönetimi
KW  - kültür ve yönetim
N2  - This study aims to examine, at a conceptual level, the shared principles between the cultural foundations of the Turkish administrative tradition and Islamic political thought. Prepared using the literature review technique among qualitative research methods, the research is based on the works of Turkic-Islamic thinkers such as Al-Fārābī, Ibn Khaldūn, Niẓām Al-Mulk, Al-Ghazālī, Defterdar Sarı Mehmed Pasha, and Saʿdī of Shiraz. Within the scope of the study, it is analyzed how deep-rooted concepts in Turkic culture, such as "kut" and "toy", integrated with the principles of justice, shura (consultation), and merit after Islam. The findings reveal that an ideal manager must possess six core virtues: justice, humility, generosity, knowledge, courage, and supervision. It has been determined that these historical qualities are shaped not only as administrative competencies but also within a moral ideal framework. Consequently, it is emphasized that the ancient management culture constitutes a unique and solid reference source for today’s modern leadership understanding.
CR  - Başaran, İ. E. (2000). Yönetim. Feryal Matbaası, Ankara.
CR  - Coşkun, Ö. (2016). Türk yönetim sistemi üzerine kısa bir değerlendirme. The Journal of International Lingual, Social and Educational Sciences, 2(2), 126-135.
CR  - Çağlar, İ. (2001). Yönetim-kültür bağlamında Türk yönetim modelinin saptanmasına yönelik kavramsal bir çalışma. G.Ü.İ.İ.B.F. Dergisi, 3, 125-148.
CR  - Çoştu, Y. (2009). Toplumsallaşma kavramı üzerine sosyolojik bir değerlendirme. Dinbilimleri Akademik Araştırma Dergisi, 9 (3), 117-140.
CR  - Defterdar Sarı Mehmet Paşa. (1969). Devlet adamlarına öğütler (H. R. Uğural, Sadeleştiren). Türk Tarih Kurumu Basımevi, Ankara.
CR  - Diyanet İşleri Başkanlığı. (n.d.). Kur’an-ı Kerim tefsiri. https://kuran.diyanet.gov.tr/tefsir
CR  - Diyanet İşleri Başkanlığı. (2020). İstişare eden aldanmaz (Gülay Coşkun). Erzurum Müftülüğü.
CR  - Erdem, O., & Dikici, A. M. (2009). Liderlik ve kurum kültürü etkileşimi. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 8(29), 198–213.
CR  - Ergül, E. (2019). Bir adalet ve siyaset düşünürü olarak Şeyh Sadi Şirazi. Adalet Yayınevi, Ankara.
CR  - Farabi. (1997). El-Medinetü’l-Fâzıla (İdeal Devlet) (A. Arslan, Çev.). Vadi Yayınları, İstanbul.
CR  - Gömeç, S. Y. (2025). Türk devlet hayatında hükümet ve hükümet üyeleri. Black Sea Journal of Public and Social Science, 8(2), 53-63.
CR  - Haldun, İ. (1997). Mukaddime (Z. K. Ugan, Çev.). MEB Basımevi, Ankara.
CR  - İmam-ı Gazâlî. (1969). Devlet başkanlarına Nasihatül-Müluk (O. Şekerci, Çev.). Sinan Yayın Evi, Ankara.
CR  - Kalemli, H. (2022). Türk Devlet Geleneğinde Egemenlik Anlayışının Dönüşümü. Düşünce Dünyasında Türkiz, 9(46), 127-163.
CR  - Kömür, G. (2019). İmam Gazâlî ve Thomas Aquinas’in siyasal adalet anlayışlarının karşılaştırılması. İnsan ve Sosyal Bilimler Dergisi, 2(1), 162-177.
CR  - Niyazi, M. (2018). Türk Devlet Felsefesi. Ötüken Yayınları, İstanbul.
CR  - Nizamülmülk. (2009). Siyasetname (M. T. Ayar, Çev.). Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, İstanbul.
CR  - Ögel, B. (1978). Türk kültür tarihine giriş (Cilt 1). Kültür Bakanlığı Yayınları, Ankara.
CR  - Sezginer, S. (2014). Yöneticilik kavramı ve Türk yöneticileri üzerine. (Doktora tezi). St Clements University.
CR  - Şeker, K. (2008). Gazâli’de siyaset düşüncesi. (Yüksek lisans tezi). Sosyal Bilimler Enstitüsü/Fırat Üniversitesi.
CR  - Şirazî, S. (1980). Bostan ve Gülistan (R. Bilge, Çev.). Meral Yayınevi, İstanbul.
CR  - Yavuz, A. (2012). Gazzâlî’nin yönetim anlayışında, hadis ve sünnet kültürünün etkisi. Necmettin Erbakan Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 34, 7-28.
UR  - https://dergipark.org.tr/en/pub/tursbad/article/1850282
L1  - https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/5544578
ER  -