TY  - JOUR
T1  - Sosyal Medya Bağımlılığı ve Mutluluk Arasındaki İlişkide Yalnızlığın Aracılık Rolü: Lise Öğrencileri Örneği
TT  - Mediating Role of Loneliness in the Relationship Between Social Media Addiction and Happiness: The Case of High School Students
AU  - Hoşgör, Haydar Kerem
AU  - Söyler, Çağıl
PY  - 2026
DA  - June
Y2  - 2026
DO  - 10.52791/aksarayiibd.1857204
JF  - Aksaray Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi
JO  - ASÜ İİBF Dergisi
PB  - Aksaray University
WT  - DergiPark
SN  - 2687-3427
SP  - 155
EP  - 166
VL  - 18
IS  - 2
LA  - tr
AB  - Bu araştırmanın amacı, lise öğrencilerinde sosyal medya bağımlılığı ile mutluluk arasındaki ilişkide yalnızlığın aracılık rolünü incelemektir. Araştırmanın örneklemini, Türkiye’nin Ege Bölgesi’nde öğrenim gören ve en az bir yıldır aktif sosyal medya kullanan 227 lise öğrencisi oluşturmaktadır. Veriler SPSS 26 ve Jamovi 2.6.23 programlarıyla analiz edilmiştir. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler, korelasyon analizi ve aracılık modelinden faydalanılmıştır. Bulgular, sosyal medya bağımlılığı ile yalnızlık arasında pozitif (r = 0,29, p  < 0,001), mutluluk arasında ise negatif (r = –0,25, p  < 0,001) yönde ilişkiler olduğunu göstermiştir. Yalnızlık ile mutluluk arasında negatif yönde bir ilişki belirlenmiştir (r = –0,35, p  < 0,001). Aracılık analizinde, sosyal medya bağımlılığının mutluluk üzerindeki doğrudan etkisi anlamlı bulunmuştur (β = –0,162, p = 0.017). Yalnızlık üzerinden dolaylı etkinin de anlamlı olduğu saptanmıştır (β = –0,090, p  < 0,001). Toplam etkinin %35,7’sinin dolaylı, %64,3’ünün doğrudan etkiden oluşması, yalnızlığın kısmi aracılık rolü üstlendiğini göstermektedir. Elde edilen bulgular, sosyal medya bağımlılığı arttıkça mutluluk düzeylerinin doğrudan ve yalnızlık aracılığıyla dolaylı olarak azaldığını işaret etmektedir. Bu durum, sosyal medya bağımlılığıyla ilişkili mutluluk kaybının önlenmesinde yalnızlığın kritik bir mekanizma olarak ele alınması gerektiğini ortaya koymaktadır.
KW  - sosyal medya bağımlılığı
KW  - mutluluk
KW  - yalnızlık
KW  - ergenler
KW  - aracılık analizi
N2  - The aim of this study is to examine the mediating role of loneliness in the relationship between social media addiction and happiness among high school students. The sample consists of 227 high school students studying in the Aegean Region of Türkiye who have been active social media users for at least one year. Data were analyzed using SPSS 26 and Jamovi 2.6.23, and descriptive statistics, correlations, and the mediation model were evaluated. The findings showed a positive relationship between social media addiction and loneliness (r = 0.29, p  < .001), and a negative relationship with happiness (r = –0.25, p  < .001). Additionally, loneliness and happiness were found to be negatively and moderately correlated (r = –0.35, p  < .001). Mediation analysis revealed a significant direct effect of social media addiction on happiness (β = –0.162, p = 0.017), as well as a significant indirect effect through loneliness (β = –0.090, p  < .001). The fact that 35.7% of the total effect is indirect and 64.3% is direct indicates a partial mediating role of loneliness. Overall, the results demonstrate that as social media addiction increases, happiness decreases both directly and indirectly through loneliness.
CR  - Aldemir, A. (2026). Üniversite Öğrencilerinde sosyal medya ve yaşam doyumu: Yalnızlığın aracı rolü. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 27(1), 1-16. https://doi.org/10.29299/kefad.1649231
 
Al-Samarraie, H., Bello, K. A., Alzahrani, A. I., Smith, A. P., & Emele, C. (2022). Young users' social media addiction: Causes, consequences and preventions. Information Technology & People, 35(7), 2314-2343. https://doi.org/10.1108/ITP-11-2020-0753
CR  - Balcı, Ş., Pınarbaşı, T. E., & Astam, F. K. (2024). Üniversite gençliğinin TikTok kullanımı: duygusal ve sosyal yalnızlık ile TikTok bağımlılığı arasındaki ilişki. Türkiye İletişim Araştırmaları Dergisi, (45), 100-121. https://doi.org/10.17829/turcom.1373818
CR  - Błachnio, A., Przepiórka, A., & Pantic, I. (2016). Internet use, Facebook intrusion, and depression: Results of a cross-sectional study. European Psychiatry, 41, 1–5. https://doi.org/10.1016/j.eurpsy.2016.08.012
 
Brailovskaia, J., & Margraf, J. (2017). Facebook addiction disorder (FAD) among German students—A longitudinal approach. PLOS ONE, 12(12), e0189719. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0189719
CR  - Büyüköztürk, Ş., Çakmak, E. K., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş., & Demirel, F. (2008). Bilimsel araştırma yöntemleri (2. baskı). Pegem Akademi.
CR  - Cohen, L., Manion, L., & Morrison, K. (2002). Research methods in education. Routledge. https://doi.org/10.4324/9780203224342
CR  - Çavuş, S. (2022). Üniversite öğrencilerinin sosyal medya kullanımları üzerine bir alan araştırması: Aksaray Üniversitesi örneği. İNİF E- Dergi, 7(2), 9-25. https://doi.org/10.33907/turkjes.793436
CR  - Çömlekçi, M. F., & Başol, O. (2019). Gençlerin sosyal medya kullanım amaçları ile sosyal medya bağımlılığı ilişkisinin incelenmesi. Manisa Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 17(4), 173-188. https://doi.org/10.18026/cbayarsos.525652
CR  - Doğan, T., & A. Çötok, N. (2011). Oxford Mutluluk Ölçeği kısa formunun Türkçe uyarlaması: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi, 4 (36), 165-172.
CR  - Ektiricioğlu, C., Arslantaş, H., & Yüksel, R. (2020). Ergenlerde çağın hastalığı: Teknoloji bağımlılığı. Arşiv Kaynak Tarama Dergisi, 29(1), 51-64. https://doi.org/10.17827/aktd.498947
CR  - Erdemir, N. & Ayas, T. (2023). Ortaokul öğrencilerinin sosyal medya bağımlılığı, yalnızlık ve iyi oluş arasındaki ilişkinin incelenmesi. Erzincan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 25(4), 708-721. https://doi.org/10.17556/erziefd.1231203
CR  - Gezgin, D. M., Hamutoglu, N. B., Gemikonakli, O., & Raman, İ. (2017). Social networks users: Fear of missing out in preservice teachers. Journal of Education and Practice, 8(17), 156-168.
CR  - Gökbulut, B., & Bilen, H. (2024). Üniversite öğrencilerinin sosyal medya bağımlılığı ile depresyon, anksiyete ve stres arasındaki ilişkinin incelenmesi. Yükseköğretim ve Bilim Dergisi, 14(1), 66-75. https://doi.org/10.5961/higheredusci.1326038
CR  - Gürbüz, S., & Şahin, F. (2016). Sosyal bilimlerde araştırma yöntemleri: Felsefe, yöntem, analiz. Ankara: Seçkin Yayıncılık.
CR  - Hair, J. F., Black, W. C., Babin, B. J. & Anderson, R. E. (2010). Multivariate data analysis. New Jersey: Pearson Education.
CR  - Hays, R. D., & DiMatteo, M. R. (1987). A short-form measures of loneliness. Journal of Personality Assessment, 51(1), 69-81.
CR  - Hills, P., & Argyle, M. (2002). The Oxford happiness questionnaire: A compact scale for the measurement of psychological well-being. Personality and Individual Differences, 33, 1073–1082.
CR  - Hoşgör, H. K. & Güngördü, H. (2025). The relationship between social media addiction and psychological distress: A meta-analytic study. Cyprus Turkish Journal of Psychiatry & Psychology, 7(3), 226-235. https://doi.org/10.35365/ctjpp.25.3.01
CR  - Hoşgör, H. K. (2025). Dijital yerliler için sosyal medya kullanım yorgunluğu ölçeğinin geliştirilmesi. İstanbul Arel Üniversitesi İletişim Çalışmaları Dergisi, (27), 1-25.
CR  - Hoşgör, H., Koç Tütüncü, S., Gündüz Hoşgör, D., & Tandoğan, Ö. (2017). Üniversite öğrencileri arasında sosyal medyadaki gelişmeleri kaçırma korkusu yaygınlığının farklı değişkenler açısından incelenmesi. Journal of Academic Value Studies, 3(17), 213-223.
CR  - Kalemkuş, F., & Türel, Y. K. (2022). Ortaokul, lise ve üniversite öğrencilerinin sosyal medya tutumlarının farklı değişkenler açısından incelenmesi. Turkish Journal of Educational Studies, 9(1), 101-133.
CR  - Karakuş, M., & Tarhan, A. (2023). Yükseköğretim öğrencilerinin sosyal medya kullanımları ve yalnızlık düzeyleri arasındaki ilişki. İletişim ve Toplum Araştırmaları Dergisi, 3(2), 209-232. https://doi.org/10.59534/jcss.1300658
CR  - Keles, B., McCrae, N., & Grealish, A. (2020). A systematic review: The influence of social media on depression, anxiety and psychological distress in adolescents. International Journal of Adolescence and Youth, 25(1), 79–93. https://doi.org/10.1080/02673843.2019.1590851
CR  - Kline, R. B. (2011). Principles and practice of structural equation modeling. New York: The Guilford Press.
Kuss, D. J., & Griffiths, M. D. (2011). Online social networking and addiction—a review of the psychological literature. International Journal of Environmental Research and Public Health, 8(9), 3528-3552. https://doi.org/10.3390/ijerph8093528
CR  - Kuss, D. J., & Griffiths, M. D. (2017). Social networking sites and addiction: Ten lessons learned. International Journal of Environmental Research and Public Health, 14(3), 311. https://doi.org/10.3390/ijerph14030311
CR  - Meydan, H. & Şeşen, H. (2015). Yapısal eşitlik modellemesi amos uygulamaları. Ankara: Detay Yayıncılık.
Nadkarni, A., & Hofmann, S. G. (2012). Why do people use Facebook? Personality and Individual Differences, 52(3), 243-249. https://doi.org/10.1016/j.paid.2011.11.007
 
Örücü E., Hasırcı I & Kurt P.. (2024). Yalnızlığın sosyal medya bağımlılığı üzerindeki etkisinde yaşam doyumunun aracılık rolü: Meslek yüksekokulu öğrencileri üzerine bir araştırma. Gümüşhane Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Elektronik Dergisi, 15(1), 01-18.
CR  - Özdemir, A., & Özaydın, H. (2025). Sosyal medya bağımlılığı ve yalnızlık: üniversite öğrencilerine yönelik bir araştırma. Kent Akademisi Dergisi, 355-371. https://doi.org/10.35674/kent.1771752
CR  - Özgenel, M., Canpolat, Ö., & Ekşi, H. (2019). Ergenler için sosyal medya bağımlılığı ölçeği (ESMBÖ): Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Addicta: The Turkish Journal on Addictions, 6(3), 631–664. https://doi.org/10.15805/addicta.2019.6.3.0086
CR  - Pittman, M., & Reich, B. (2016). Social media and loneliness: Why an Instagram picture may be worth more than a thousand Twitter words. Computers in Human Behavior, 62, 155–167. https://doi.org/10.1016/j.chb.2016.03.084
 
Prensky, M. (2001). Digital natives, digital immigrants part 1. On the Horizon, 9(5), 1-6. https://doi.org/10.1108/10748120110424816
 
Primack, B. A., Shensa, A., Sidani, J. E., Whaite, E. O., Lin, L. Y., Rosen, D., Colditz, J. B., Radovic, A., & Miller, E. (2017). Social media use and perceived social isolation among young adults in the U.S. American Journal of Preventive Medicine, 53(1), 1–8. https://doi.org/10.1016/j.amepre.2017.01.010
CR  - Rosen, L. D., Lim, A., Carrier, L. M., & Cheever, N. A. (2014). An empirical examination of the educational impact of text message interruptions during college lectures. Educational Psychology, 34(5), 627–637. https://doi.org/10.1080/01443410.2014.920078
 
Salari, N., Zarei, H., Hosseinian-Far, A., Rasoulpoor, S., Shohaimi, S., & Mohammadi, M. (2025). The global prevalence of social media addiction among university students: A systematic review and meta-analysis. Journal of Public Health, 33(1), 223-236. https://doi.org/10.1007/s10389-023-02012-1
 
Saylam, A. İ., & Sapancı, A. (2025). The mediating role of anxiety in the relationship between humor coping and secondary traumatic stress. Cyprus Turkish Journal of Psychiatry & Psychology, 7(1), 13-20. https://doi.org/10.35365/ctjpp.25.1.02
CR  - Schermelleh-Engel, K., Moosbrugger, H., & Müller, H. (2003). Evaluating the fit of structural equation models: Tests of significance and descriptive goodness-of-fit measures. Methods of Psychological Research Online, 8(2), 23-74.
CR  - Şenol, Y., & Aydoğan, D. (2025). Yaşam doyumu ve ruhsal iyi oluşu etkileyen faktörler ile sosyal medya bağımlılığı ilişkisinin incelenmesi. Bilgi Sosyal Bilimler Dergisi, 27(1), 57-80. https://doi.org/10.54838/bilgisosyal.1651312
CR  - Şimşek, A., Elçiyar, K., & Kızılhan, T. (2019). A comparative study on social media addiction of high school and university students. Contemporary Educational Technology, 10(2), 106-119. https://doi.org/10.30935/cet.554452 
Tabachnick, B. G., Fidell, L. S., & Ullman, J. B. (2007). Using multivariate statistics. Boston, MA: Pearson.
CR  - The jamovi project (2023). Jamovi. (Version 2.6.23) [Bilgisayar programı], https://www.jamovi.org.
We Are Social (2025). Global social media statistics. https://datareportal.com/social-media-users, Erişim Tarihi: 25.11.2025
CR  - Woods, H. C., & Scott, H. (2016). #Sleepyteens: Social media use and adolescent sleep patterns. Journal of Adolescence, 51, 36–41. https://doi.org/10.1016/j.adolescence.2016.05.008
CR  - Yıldız, M. A., & Duy, B. (2014). Adaptation of the short-form of the UCLA loneliness scale (ULS-8) to Turkish for the adolescents. Düşünen Adam: Journal of Psychiatry & Neurological Sciences, 27(3): 194-203. https://doi.org/10.5350/DAJPN2014270302
UR  - https://doi.org/10.52791/aksarayiibd.1857204
L1  - https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/5574597
ER  -