@article{article_1871150, title={Osmanlı Kadın Giyiminde Örtünme ve Örtünmeye Dayalı Dış Giyim Unsurları: Yaşmak, Peçe, Ferace ve Çarşaf}, journal={Mütefekkir}, volume={13}, pages={323–345}, year={2026}, DOI={10.30523/mutefekkir.1871150}, url={https://izlik.org/JA98YE46ZZ}, author={Bor Kocaman, Arzu}, keywords={Social Transformation, Social Representation, Public Space, Privacy, Ottoman Veiling.}, abstract={Araştırma, Osmanlı dönemi kadın giyiminde örtünme ve dış giyim unsurlarını yaşmak, peçe, ferace ve çarşaf ekseninde ele almaktadır. Araştırmanın amacı, tarihsel süreç içerisinde örtünmenin aldığı biçimleri ve bu süreçte geçirdiği değişimi incelemektir. Araştırmanın önemi, Osmanlı kadın giyiminde örtünmeye dair literatürdeki parçalı yaklaşımlara karşı, yaşmak, peçe, ferace ve çarşafı kronolojik sırayla ve bütüncül bir bakış açısıyla değerlendirilmesinde yatmaktadır. Bu kapsamda araştırmada, özellikle XVI. ve XIX. yüzyıllar arasındaki zaman dilimine odaklanılmış ve ağırlıklı olarak kent merkezlerinde görülen örtünme biçimleri ele alınmıştır. Nitel araştırma yöntemine dayalı yürütülen araştırmada veri toplama tekniği olarak doküman incelemesi kullanılmıştır. Bu çerçevede yaşmak, peçe, ferace ve çarşaf gibi örtünme unsurları görsel ve yazılı kaynaklar üzerinden içerik analizi yöntemiyle incelenmiştir. İnceleme sürecinde, örtünme biçimlerinin tarihsel ve toplumsal bağlam içindeki kullanım pratikleri dikkate alınmıştır. Yaşmak, mahremiyet ile kamusal görünürlük arasında denge kuran bir örtünme unsuru olarak değerlendirilmiştir. Peçe, yüzün örtülmesini de kapsayan formu ile kamusal alandaki görünürlüğü daha sınırlı bir çerçevede tanımlayan örtünme unsuru olarak ele alınmıştır. Ferace ve çarşaf ise kadınların kamusal alandaki görünürlüğüyle ilişkili temel dış giyim unsurları olarak ele alınmış olup, tarihsel süreç içerisinde işlev ve anlamlarında değişimler yaşandığı görülmüştür. Sonuç olarak araştırma, Osmanlı dönemi kadın giyiminde örtünmeyi dinî referansların yanı sıra kamusal kullanım, toplumsal düzen ve Batı etkisiyle gelişen dönüşüm süreçleri bağlamında tarihsel bir olgu olarak değerlendirmektedir.}, number={25}