@article{article_1871260, title={Haber-i Vâhidlerin Te‘âruzunda Ehl-i Rey ve Ehl-i Hadîs’in Karakteristik Yaklaşımları: “Zann-ı Kâfi Eşiği” ile “Sened Merkezli Tercih” Arasındaki Epistemolojik Ayrım}, journal={Mütefekkir}, volume={13}, pages={80–96}, year={2026}, DOI={10.30523/mutefekkir.1871260}, url={https://izlik.org/JA62MZ36MS}, author={Özdemir, Mahmud Muhammed}, keywords={Islamic Legal Methodology, Ta‘āruḍ–Tarjīḥ, Ahl al-Raʾy, Ahl al-Ḥadīth, Threshold of Sufficient Probabilistic Knowledge}, abstract={Bu çalışma, haber-i vâhidlerin te‘âruzunda Ehl-i Rey/Hanefî ile Ehl-i Hadîs/Cumhur çizgisinin karakteristik tercih reflekslerini karşılaştırmalı olarak tahlil etmektedir. Çalışma teâruzun izalesinde ihtilaflı bir tercih kriteri olan kesretü’r-ruvât meselesi ile sabah namazına ilişkin isfâr–tağlîs rivayetleriyle sınırlıdır. Çalışma, Hanefîlerin kesretü’r-ruvâtı neden tercih sebebi saymadığı ve iki ekolün teâruzu hangi epistemik zeminde çözdüğü problemini açıklamayı amaçlamaktadır. Araştırmada nitel araştırma yöntemi benimsenmiş; klasik usûl literatürü ve furû örnekleri doküman analizi ve karşılaştırmalı analiz yöntemiyle incelenmiştir. Çalışmanın özgün yönü, ekoller arası ayrımı yalnız tercih kriterleri üzerinden değil; tercih kriterlerinin işletildiği aşama, işlev ve epistemik rol üzerinden analiz etmesidir. Bu çerçevede Hanefî yaklaşımı açıklamak üzere “zann-ı kâfî eşiği” ve “sübût eşitlemesi” kavramsallaştırmalarında bulunulmuştur. Çalışma sonucunda, Hanefî yaklaşımda âhâd haberin amel için yeterli zan seviyesine ulaşmasından sonra râvî sayısındaki artışın tercih bakımından ilave epistemik değer üretmediği ve bu sebeple tercihin sened düzleminden metin düzlemine taşındığı sonucuna ulaşılmıştır. Buna karşılık Cumhurun, senedde oluşan ilave zan değerini teâruzun ilk aşamasında işleterek tercihi genellikle sened düzleminde gerçekleştirdiği tespit edilmiştir. Ayrıca usûl kaidelerinin furûda işletilmediği yönündeki bazı değerlendirmelerin çoğu zaman teâruzun çözüldüğü aşamanın gözden kaçırılmasından kaynaklandığı gösterilmiştir.}, number={25}