TY  - JOUR
T1  - Fiili Emekten Dijital Emeğe:  Görünür Olma ve Metalaşma Arasında TikTok’ta İşçi Videoları
TT  - From Material to Digital Labor: Worker Videos on TikTok Between Visibility and Commodification
AU  - Dikkol Akçay, Selver
PY  - 2026
DA  - May
Y2  - 2026
DO  - 10.24955/ilef.1890001
JF  - Ankara Üniversitesi İlef Dergisi
PB  - Ankara University
WT  - DergiPark
SN  - 2148-7219
SP  - 113
EP  - 149
VL  - 13
IS  - 1
LA  - tr
AB  - Dijital ekonominin bileşenlerinden sosyal medya platformlarında kullanıcı türevli içerik ile platform arasındaki ekonomik ilişkileri anlamaya odaklanan bu çalışma; dijital emek ve değer süreçlerini, fiilî emeğin temsili içeriklerinden biri olan işçi videoları ekseninde çözümlemeyi amaçlamaktadır. Çalışmada sosyal medyada dolaşıma giren işçi videoları ekseninde üretilen kullanıcı türevli içeriklerin platform kapitalizmiyle ilişkisi sorgulanmakta; aynı zamanda bu içeriklerin iş koşullarını görünür kılmadaki rolünün incelenmesi hedeflenmektedir. Bu bağlamda, kullanıcı türevli içeriklerden olan TikTok’taki işçi videoları aracılığıyla ortaya çıkan verinin platform tarafından nasıl kullanıldığı ve eş zamanlı olarak bu videoların yapılan işin görünürlüğünü artırmadaki işlevi irdelenmektedir. TikTok’taki işçi videoları, fiilî emeğin üretim koşullarını doğrudan göstermeleri ve bu emeğin sosyal medya platformunda içerik biçiminde dolaşıma girmesi nedeniyle, dijital emek tartışmalarını somut bir çerçevede ele almayı mümkün kılan bir örneklem sunmaktadır. Nitel bir araştırma deseniyle yürütülen çalışmada, TikTok platformunda paylaşılan işçi videolarında yer alan etiketler (hashtag), sosyal ağ analizi yöntemiyle incelenmiştir. Fiilî emek süreçlerinin temsili ve anlatısının platform içerisinde nasıl dolaşıma girdiği ve hangi etkileşim mekanizmalarıyla görünürlük kazandığı, ortaya çıkan etiket ağlarının yapısı ve bu ağlar arasındaki ilişkiler üzerinden incelenmekte; platform kapitalizmi ve dijital emek kuramları ekseninde çözümlenmektedir. Araştırmanın sonucunda, işçi videolarında kullanılan etiketlerin işin zorluğunu ve çalışma koşullarını görünür kılmada işlevsel olduğu ve platformun dolaşım ve algoritmik görünürlük mantığıyla uyumlu biçimde işlediği görülmüştür. Bununla birlikte işçi videoları, etiket ağı üzerinden emeği görünür kılarken aynı zamanda platforma sürekli içerik ve etkileşim akışı sunarak platform kapitalizmi bağlamında emek ve değer üretim süreçlerine eklemlenmektedir.
KW  - Dijital emek
KW  - platform kapitalizmi
KW  - işçi videoları
KW  - TikTok
KW  - sosyal ağ analizi
N2  - Focusing on understanding the economic relationships between user-generated content and social media platforms, one of the components of the digital economy, this study aims to analyze digital labor and value processes through the lens of worker videos, which represent practical manifestations of actual labor. The study questions the relationship between platform capitalism and user-generated content produced through worker videos circulating on social media, while aiming to examine the role of this content in making working conditions visible. In this context, the study examines how data emerging through worker videos on TikTok, as user-generated content, is utilized by the platform, while simultaneously exploring the function of these videos in increasing the visibility of the work performed. Worker videos on TikTok offer a concrete case for debates on digital labor because they directly display the production conditions of actual labor while enabling that labor to enter platform circulation as content. Using a qualitative research design, the study analyzes the hashtags included in TikTok worker videos using social network analysis. It examines how representations and narratives of labor circulate on the platform and through which interaction mechanisms they gain visibility, focusing on the structure of hashtag networks and the relations among them. The findings are interpreted through the lenses of platform capitalism and digital labor theories. The results show that hashtags in worker videos help render the difficulty of work and working conditions visible; however, they also operate in accordance with the platform’s logic of circulation and algorithmic visibility. Moreover, while worker videos make labor visible through the hashtag network, they simultaneously integrate into the labor and value production processes within the context of platform capitalism by providing a continuous flow of content and interaction to the platform.
CR  - Abidin, Crystal. 2017. “#familygoals: Family Influencers, Calibrated Amateurism, and Justifying Young Digital Labor.” Social Media + Society 3 (2): 1-15. https://doi.org/10.1177/2056305117707191
CR  - Abidin, Crystal. 2018. Internet Celebrity: Understanding Fame Online. United Kingdom: Emerald Publishing.
CR  - Abidin, Crystal. 2020. “Mapping Internet Celebrity on TikTok: Exploring Attention Economies and Visibility Labours.” Cultural Science Journal 12 (1): 77-103. https://doi.org/10.5334/csci.140.
CR  - Baturlar, Soygüder Şebnem ve Uğur Günay Yavuz. 2021. “TikTok Uygulamasının Sanal Şöhretimsileri: Gıda Sektöründe Çalışan İşçilerin TikTok Paylaşımları ile Şöhreti Bulma Çabaları.” Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 54: 83-106. https://doi.org/10.53568/yyusbed.1052397
CR  - Blondel, Vincent Daniel, Jean Loup Guillaume, Renaud Lambiotte ve Etienne Lefebvre. 2008. "Fast Unfolding of Communities in Large Networks." Journal of Statistical Mechanics: Theory and Experiment (10): P10008. https://doi.org/10.1088/1742-5468/2008/10/P10008
CR  - Boyd, Danah. 2011. “Social Network Sites as Networked Publics: Affordances, Dynamics, and Implication.” A Networked Self: Identity, Community, and Culture on Social Network Sites içinde, editör Zizi Papacharissi, 39-57. New York: Routledge.
CR  - Carrington, Peter J., John Scott ve Stanley Wasserman, ed. 2005. Models and Methods in Social Network Analysis. Cambridge: Cambridge University Press.
CR  - Cotter, Kelley. 2018. “Playing the Visibility Game: How Digital Influencers and Algorithms Negotiate Influence on Instagram.” New Media & Society 21 (4): 895-913. https://doi.org/10.1177/1461444818815684.
CR  - Cunningham, Stuart ve David Craig. 2019. “Creator Governance in Social Media Entertainment.” Social Media + Society 5 (4): 1-11. https://doi.org/10.1177/2056305119883428
CR  - Ekman, Mattias. 2015. “The Relevance of Marx’s Theory of Primitive Accumulation for Media and Communication Research.” Marx in the Age of Digital Capitalism içinde, editörler Christian Fuchs ve Vincent Mosco, 105-132. Leiden: Brill.
CR  - Fuchs, Christian. 2013. “Theorising and Analysing Digital Labour: From Global Value Chains to Modes of Production.” The Political Economy of Communication 1 (2): 3-27. https://polecom.org/index.php/polecom/article/view/19
CR  - Fuchs, Christian. 2015. Dijital Emek ve Karl Marx. Çevirenler Tahir Emre Kalaycı ve Senem Oğuz. İstanbul: NotaBene.
CR  - Fuchs, Christian ve Sebastian Sevignani. 2013. “What Is Digital Labour? What Is Digital Work? What’s Their Difference? And Why Do These Questions Matter for Understanding Social Media?” tripleC: Communication, Capitalism & Critique 11 (2): 237-293. https://doi.org/10.31269/triplec.v11i2.461
CR  - Gandini, Alessandro. 2020. “Digital Labour: An Empty Signifier?” Media, Culture & Society 43 (2): 1-12. https://doi.org/10.1177/0163443720948018
CR  - Glatt, Zoë ve Sarah Banet-Weiser. 2021. “Productive Ambivalence, Economies of Visibility, and the Political Potential of Feminist YouTubers.” Creator Culture: An Introduction to Global Social Media Entertainment içinde, editörler Stuart Cunningham ve David Craig, 39-56. New York: New York University Press.
CR  - Hardt, Michael ve Antonio Negri. 2004. Çokluk: İmparatorluk Çağında Savaş ve Demokrasi. Çeviren Barış Yıldırım. İstanbul: Ayrıntı.
CR  - Hardt, Michael ve Antonio Negri. 2012. İmparatorluk. Çeviren Akın Emre Pilgir. İstanbul: Ayrıntı.
CR  - Hesmondhalgh, David. 2010. “User-Generated Content, Free Labour and the Cultural Industries.” Ephemera 10 (3/4): 267-284. https://www.ephemerajournal.org/sites/default/files/10-3hesmondhalgh.pdf
CR  - Hesmondhalgh, David. 2016. “Exploitation and Media Labor.” The Routledge Companion to Labor and Media içinde, editör Richard Maxwell, 30-39. New York: Routledge.
CR  - Huws, Ursula. 2018. Küresel Dijital Ekonomide Emek. Çeviren Cemre Şenesen. İstanbul: Yordam Kitap.
CR  - Jin, Dal Yong ve Andrew Feenberg. 2015. “Commodity and Community in Social Networking: Marx and the Monetization of User-Generated Content.” The Information Society 31 (1): 52-60. https://doi.org/10.1080/01972243.2015.977635
CR  - Josties, Bettine. 2024. “Becoming Spectacle and Performing Back: A Black Disabled Woman’s Performance Practices on TikTok.” Information, Communication & Society 27 (14): 2498-2513. https://doi.org/10.1080/1369118X.2024.2352636
CR  - Kaye, D. Bondy Valdovinos. 2022. “Please Duet This: Collaborative Music Making in Lockdown on TikTok.” Networking Knowledge 15 (1): 59-77. https://ojs.meccsa.org.uk/index.php/netknow/article/view/654
CR  - Lazzarato, Maurizio. 1996. “Immaterial Labor.” Radical Thought in Italy: A Potential Politics içinde, editörler Michael Hardt, Paolo Virno ve Brian Massumi, 132-146. Minneapolis: University of Minnesota Press.
CR  - Losh, Elizabeth. 2025. “You Are the Main Character: Attribution and Visibility on TikTok.” New Review of Hypermedia and Multimedia 31 (1-2): 30-44. https://doi.org/10.1080/13614568.2024.2420107
CR  - Marin, Alexandra ve Barry Wellman. 2011. “Social Network Analysis: An Introduction.” The SAGE Handbook of Social Network Analysis içinde, editörler John Scott ve Peter J. Carrington, 11-25. Londra: SAGE.
CR  - Papacharissi, Zizi, ed. 2011. A Networked Self: Identity, Community, and Culture on Social Network Sites. New York: Routledge.
CR  - Prodnik, Jernej A. 2015. “3C: Commodifying Communication in Capitalism.” Marx in the Age of Digital Capitalism içinde, editörler Christian Fuchs ve Vincent Mosco, 233-321. Leiden: Brill.
CR  - Sayers, Sean. 2018. “Emek Kavramı: Marx ve Eleştirmenleri.” Çeviren Ferhat Sarı. Maddi Olmayan Emek Teorisi: Kuramsal Bir Eleştiri içinde, editör Arif Koşar, 23-51. İstanbul: Kor.
CR  - Schwarz, Ori. 2025. Dijital Toplumun Sosyolojik Teorisi. Çeviren Hurinaz Sarı. İstanbul: Ayrıntı.
CR  - Smith, Donna, Jenna Jacobson ve Janice L. Rudkowski. 2021. “Employees as Influencers: Measuring Employee Brand Equity in a Social Media Age.” Journal of Product & Brand Management 30 (6): 834-853. https://doi.org/10.1108/JPBM-03-2020-2821
CR  - Srnicek, Nick. 2017. Platform Capitalism. Cambridge: Polity Press.
CR  - Smythe, Dallas W. 1977. “Communications: Blindspot of Western Marxism.” Canadian Journal of Political and Social Theory 1 (3): 1-27. https://journals.uvic.ca/index.php/ctheory/article/view/13715
CR  - Tam, Mehmet Sinan. 2022. “Türk Tiktokerların İçerik Paylaşım Pratikleri Üzerine Nicel Bir Araştırma.” TRT Akademi 7 (14): 182-211. https://doi.org/10.37679/trta.1008427
CR  - van Dijck, Jose. 2009. “Users Like You? Theorizing Agency in User-Generated Content.” Media, Culture & Society 31 (1): 41-58. https://doi.org/10.1177/0163443708098245
CR  - van Dijck, José. 2013. The Culture of Connectivity: A Critical History of Social Media. New York: Oxford University Press.
CR  - van Dijck, José, Thomas Poell ve Martijn de Waal. 2018. The Platform Society: Public Values in a Connective World. New York: Oxford University Press.
CR  - Wright, Steve John. 2018. “Gerçeklik Kontrolü: Maddi Olmayan Bir Dünyada mı Yaşıyoruz?” Çeviren Arif Koşar. Maddi Olmayan Emek Teorisi: Kuramsal Bir Eleştiri içinde, editör Arif Koşar, 53-67. İstanbul: Kor.
CR  - Zeng, Jing ve D. Bondy Valdovinos Kaye. 2022. “From Content Moderation to Visibility Moderation: A Case Study of Platform Governance on TikTok.” Policy & Internet 14 (1): 79-95. https://doi.org/10.1002/poi3.287
UR  - https://doi.org/10.24955/ilef.1890001
L1  - https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/5722087
ER  -