TY  - JOUR
T1  - Erdem Peşinde'de Modern Ahlakın Krizi ve Pratik Rasyonalitenin Toplumsal Koşulları
TT  - Crisis of Modern Morality: Rethinking Practical Reason
AU  - Denli, Özlem
PY  - 2026
DA  - June
Y2  - 2026
JF  - Cumhuriyet Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi
JO  - CUJOSS
PB  - Sivas Cumhuriyet University
WT  - DergiPark
SN  - 1305-5143
SP  - 47
EP  - 55
VL  - 50
IS  - 2
LA  - tr
AB  - Öz Bu makale, Alasdair MacIntyre’ın Erdem Peşinde: Bir Ahlak Teorisi Çalışması adlı eserini, modern toplumlarda ahlaksal muhakemenin neden parçalanmış bir görünüm sergilediğine dair teşhisi ve pratik rasyonalitenin hangi koşullar altında sürdürülebileceği sorusu çerçevesinde ele almaktadır. Çalışma, argümanı iki eleştirel ve bir kurucu moment halinde izler. İlk olarak duyguculuğun kültürel egemenliği incelenir. Modern ahlak tartışmalarının sonlanmaz karakteri, paylaşılan gerekçelendirme ölçütlerinin kaybına bağlanır. Bu çerçevede duyguculuk, yalnızca bir anlam kuramı değil, ahlak dilinin fiilen nasıl işlediğine dair sosyolojik bir betimleme olarak değerlendirilir. Ahlaksal iddialar rasyonel görünümünü korusa da ortak bir muhakeme ufkunun yokluğunda giderek manipülatif bir işleve bürünür. İkinci adımda bu durumun tarihsel ve toplumsal derinliği gösterilir. Aydınlanma’nın teleolojiden koparak evrensel ve gayri şahsi kurallar aracılığıyla normatif bağlayıcılık üretme girişimi, iyiye ilişkin akıl yürütmeyi onu taşıyan yaşam biçimlerinden ayırmıştır. Ayrıca pratiklerin kurumsal ve bürokratik düzenekler içine yerleşmesi, içsel iyilerin geri plana itilmesine ve gerekçelendirme alanının daralmasına yol açmıştır. Böylece pratik rasyonalitenin toplumsal dayanakları zayıflamıştır. Son olarak makale kurucu momente yönelir. Pratik, içsel iyi, erdem, anlatısal bütünlük ve gelenek kavramları birlikte, faillerin iyileri tanıyabildikleri ve bağlılıklarını tarihsel olarak süreklilik taşıyan tartışmalar içinde düzenleyebildikleri bağlamları görünür kılar. Bu çerçevede eser, yeni bir normatif sistem sunmaktan çok, modernliğin sınırları içinde rasyonel ahlaki yaşamın hâlâ nerelerde mümkün olabildiğini haritalandıran bir girişim olarak okunur.
KW  - MacIntye
KW  - Erdem
KW  - Pratik
KW  - Anlatı
KW  - Gelenek
KW  - Ahlak
N2  - Abstract This article examines After Virtue: A Study in Moral Theory by Alasdair MacIntyre in terms of its diagnosis of the moral disorder characterizing modern societies as well as the conditions under which practical rationality can be sustained. The argument unfolds in two critical and one constructive moment. First, the article examines the cultural of emotivism that is characterized by interminable arguments on morality, and the manipulative function of moral language. This outlook is contextualized within the failure of modern moral theory to provide rational justification for objective morality. Second, the discussion focuses on the strains exerted on practices by the institutions they are embedded in, as well as by the surrounding institutions of modern society. In these settings dominated by instrumental rationality, the goods internal to practices can be sidelined or marginalized Third, the focus is shifted to the constructive moment. On this level, the concepts of internal goods, virtue, and narrative unity function in unison to identify contexts in which agents recognize goods and order their commitments in historically extended traditions of argument.
CR  - Baier, A. C. (1991). A Progress of Sentiments: Reflections on Hume’s Treatise. Harvard University Press.
CR  - Beadle, R., & Moore, G. (2006). “MacIntyre on Virtue and Organization”. Organization Studies, 27(3), 323–340.
CR  - Bernacchio, C., & Knight, K. (2020). “MacIntyre and Political Philosophy”. R. Beadle & G. Moore (Ed.), Learning from MacIntyre (s. 45–60). University of Notre Dame Press.
CR  - Bernstein, R. J. (1991). The New Constellation: The Ethical-Political Horizons of Modernity/Postmodernity. MIT Press.
CR  - D’Andrea, T. D. (2006). Tradition, Rationality, and Virtue: The Thought of Alasdair MacIntyre. Ashgate.
CR  - Foot, P. (2001). Natural Goodness. Oxford University Press.
CR  - Frazer, E., & Lacey, N. (1994). “MacIntyre, Feminism and the Concept of Practice”. Horton & S. Mendus (Ed.), After MacIntyre: Critical perspectives on Moral and Political Philosophy (s. 277–292). University of Notre Dame Press.
CR  - Gill, M. B. (2006). The British Moralists on Human Nature and the Birth of Secular Ethics. Cambridge University Press.
CR  - Horton, J., & Mendus, S. (1994). “After Virtue and After”. Horton, J., & Mendus, S. (Ed.), After MacIntyre: Critical Perspectives on Moral and Political Philosophy. University of Notre Dame Press.
CR  - Hursthouse, R. (1999). On Virtue Ethics. Oxford University Press.
CR  - Knight, K. (1998). “Introduction”. K.Knight (Ed.), The MacIntyre Reader (s.1-27). Polity Press.
CR  - Knight, K. (2007). Aristotelian Philosophy: Ethics and Politics from Aristotle to MacIntyre. Polity Press.
CR  - Knight, K. (2020). “Tradition, Politics, and Rationality”. Beadle & G. Moore (Eds), Learning from MacIntyre (s. 113–128). University of Notre Dame Press.
CR  - Lutz, C. S. (2004). Tradition in the Ethics of Alasdair MacIntyre. Lexington Books.
CR  - Lutz, C. S. (2012). Reading Alasdair MacIntyre’s After Virtue. Continuum.
CR  - MacIntyre, A. (2019). Erdem Peşinde: Bir Ahlak Teorisi Çalışması (Çev. Muttalip Özcan). VakıfBank Kültür Yayınları.
CR  - McMylor, P. (1994). Alasdair MacIntyre: Critic of Modernity. Routledge.
CR  - McMylor, P. (2020). “MacIntyre and Sociology”.  R. Beadle & G. Moore (Ed.), Learning from MacIntyre (s. 129–143). University of Notre Dame Press.
CR  - Murphy, M. C. (Ed.). (2003). Alasdair MacIntyre. Cambridge University Press.
CR  - Nicholas, J. (2012). Reason, Tradition, and the Good: MacIntyre’s Tradition-Constituted Reason and Frankfurt School Critical Theory. University of Notre Dame Press.
CR  - Porter, J. (2003). Tradition in the Recent Works of Alasdair MacIntyre. K. Knight (Ed.), Alasdair MacIntyre (s. 38–69). Cambridge University Press.
CR  - Weber, M. (2012). Economy and Society. G. Roth & C. Wittich (Ed). University of California Press.
CR  - Williams, B. (1985). Ethics and the Limits of Philosophy. Harvard University Press.
UR  - https://dergipark.org.tr/en/pub/cumusosbil/article/1890077
L1  - https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/5722450
ER  -