TY  - JOUR
T1  - “Köylü Gibi Görünmemek” ve Köylülüğü Paraya Çevirmek: Tekirdağ (Malkara) Köylerinde Feminist Bir Dijital Medya Etnografisi
TT  - “Not Appearing as a Villager” and Monetizing Villagerness: A Feminist Digital Media Ethnography in the Villages of Malkara (Tekirdağ, Turkey)
AU  - Güner, Feride
PY  - 2026
DA  - May
Y2  - 2026
DO  - 10.24955/ilef.1892986
JF  - Ankara Üniversitesi İlef Dergisi
PB  - Ankara University
WT  - DergiPark
SN  - 2148-7219
SP  - 189
EP  - 227
VL  - 13
IS  - 1
LA  - tr
AB  - Bu makalede, 2022 yazında Tekirdağ’ın Malkara ilçesine bağlı köylerde yürüttüğüm üç aylık feminist dijital medya etnografisinden hareketle, iletişim alanında çoğu zaman periferiye itilen köylü kadınların deneyimlerini merkeze taşıyorum. Kadınların dijital medya pratikleri üzerinden kurdukları öznellik biçimlerini; sınıf, toplumsal cinsiyet, mekânsallık ve gündelik emek rejimleriyle iç içe geçmiş ilişkisel süreçler olarak ele alıyorum. Katılımlı gözlem, derinlemesine görüşmeler ve çevrim dışı-çevrim içi karşılaşmalara dayanan saha çalışmam, özellikle şu analitik kesite odaklanır: köylülüğün dijital medyada hangi bağlamlarda estetize edildiği, ne zaman geri çekildiği ve hangi eşiklerde paraya çevrilebilir bir değere dönüştürüldüğü. Kadınlar bir yandan emeklerine sembolik ve maddi değer atfederek köylü kadınlığın toplumsal ve kültürel olarak görünmezleştirilmiş temsillerine karşı içeriden bir saygınlık talebi üretirler. Diğer yandan hangi köy ve köylülük imgelerinin “paylaşılabilir” olduğuna dair estetik kararlarını, köylülüğe yönelik tarihsel damgalama biçimleri ve sınıfsal beklentilerle birlikte müzakere ederler. Dijital alan böylece “yeniden köylüleşme” ile “köylülükle mesafelenme”nin eşzamanlı olarak işlediği ilişkisel bir gerilim hattı üretir. Dahası tekil bir “köylü kadın” figürünü değil farklı kadınlıkların, farklı köylülüklerin ve eşitsiz güç ilişkilerinin iç içe geçerek kurulduğu çoğul bir öznelik alanını görünür kılar. Bu nedenle köyleri dijitalleşmenin “gecikmiş” ya da “eksik” mekânları olarak değil teknoloji, zaman, mekân ve öznellik üzerine yeniden düşünmek için elverişli analitik bağlamlar olarak ele alıyorum. Bu doğrultuda makale, medya ve iletişim alanına üç düzeyde katkı sunar: dijital medya araştırmalarındaki metin, platform ve çevrimiçi etkileşim merkezli yaklaşımlara karşı yerinden ve ilişkisel bir etnografik perspektif; dijital medyanın kadınların gündelik hayatındaki yerini özgürleşme ve tahakküm ikiliğine indirgemeden, onu diyalektik bir güç alanı olarak kavrayan tekno-feminist bir çerçeve; kentli deneyimleri örtük norm olarak kuran disipliner çerçevelere karşı kırsalda araştırma yürütmenin kendisini teorik ve mekânsal bir açılım olarak yeniden düşünme çağrısı.
KW  - feminist dijital etnografi
KW  - köylü kadınlar
KW  - köylülük
KW  - sosyal medya
KW  - kırsal dijital pratikler
N2  - Drawing on a three-month feminist digital media ethnography conducted in the summer of 2022 in the villages of Malkara (Tekirdağ, Turkey), this article brings the experiences of village women, frequently positioned at the margins of communication scholarship, into analytical focus. It examines how women construct forms of subjectivity through digital media practices, approaching these formations as relational processes entangled with class, gender, spatiality, and regimes of everyday labor. Based on participant observation, in-depth interviews, and both offline and online encounters, the study centers on a specific analytical tension: the conditions under which villagerness is aestheticized in digital spaces, strategically withdrawn, or rendered convertible into economic value. On the one hand, women attribute symbolic and material value to their labor, articulating claims to dignity against the socially and culturally marginalized representations of the village woman. On the other hand, they negotiate which images of villagerness are considered “shareable,” navigating the historical stigmatization and classed expectations attached to rural life. Digital media thus emerges as a relational site where both re-claiming and distancing oneself from villagerness operate simultaneously. Rather than producing a singular, stable figure of the village woman, digital platforms make visible a plural field of subjectivities in which different femininities, different configurations of villagerness, and unequal power relations intersect. Accordingly, this article approaches villages not as “lagging” or “deficient” spaces of digitalization, but as analytically generative contexts for rethinking technology, temporality, space, and subjectivity. It contributes to media and communication scholarship by advancing a situated and relational ethnographic perspective against text-, platform-, and interaction-centered approaches; by proposing a technofeminist framework that conceptualizes digital media as a dialectical field of power beyond the binary of emancipation and domination; and by challenging disciplinary assumptions grounded in urban experience, rethinking research in rural contexts as both a theoretical and spatial intervention.
CR  - Acar Savran, Gülnur ve Nesrin Tura Demiryontan, haz. 2016. Kadının Görünmeyen Emeği: Maddeci Bir Feminizm Üzerine. İstanbul: Yordam Kitap.
CR  - Acar Savran, Gülnur. 2022. “Sunuş.” Cinsiyetler Arası Toplumsal İlişkiler ve Kesişimsellik içinde, editör Gülnur Acar Savran, 5-25. Ankara: Dipnot Yayınları.
CR  - Ali, Christopher. 2018. “Thoughts on a critical theory of rural communication.” CARGC Paper 7. Philadelphia: Center for Advanced Research in Global Communication, University of Pennsylvania. https://repository.upenn.edu/cargc_papers/7.
CR  - Aydın, Zülküf. 2001. “Yapısal uyum politikaları ve köylünün beka stratejileri.” Toplum ve Bilim 88: 11-32.
CR  - Bernstein, Henry. 2014. Tarımsal Değişimin Sınıfsal Dinamikleri. Çeviren Oya Köymen. 2. baskı. İstanbul: Yordam Kitap.
CR  - Binark, Ferruh Mutlu. 2007. “Yeni medya çalışmalarında yeni sorunlar ve yöntem sorunu.” Yeni Medya Çalışmaları içinde, editör Mutlu Binark, 21-44. Ankara: Dipnot Yayınları.
CR  - Binark, Ferruh Mutlu. 2015. “Yeni medya çalışmaları özel sayısı hakkında: neden?” Folklor/Edebiyat 21 (83): 9-18.
CR  - Boellstorff, Tom. 2021. “Rethinking digital anthropology.” Digital Anthropology içinde, editörler Haidy Geismar ve Hannah Knox, 44-62. 2. baskı. London: Routledge. https://doi.org/10.4324/9781003087885-4.
CR  - Boratav, Korkut. 1981. Tarımsal Yapılar ve Kapitalizm. Ankara: Birikim Yayınları.
CR  - Boratav, Korkut. 2004. İstanbul ve Anadolu’dan Sınıf Profilleri. 2. baskı. Ankara: İmge Kitabevi.
CR  - Ceylan, Okan. 2019. “Neoliberal ekonomi ve Türkiye tarım politikaları arasında küçük köylülüğün dönüşümü: Edirne ili örneği (1980-2015).” Anadolu İktisat ve İşletme Dergisi 3 (2): 134-152.
CR  - Chueh, Ho-Chia ve Yi-Hua Lu. 2018. “My dream life in a rural world: A nonfiction media representation of rural idyll in Taiwan.” Journal of Rural Studies 59: 132-141. https://doi.org/10.1016/j.jrurstud.2017.04.004.
CR  - Çaylı Rahte, Emek. 2018. “Türkiye’de medya etnografisi yapmak: Alanın gelişimi ve seyrine eleştirel bir bakış.” Mülkiye Dergisi 42 (4): 593-637.
CR  - Çelik, Burçe. 2010. “Teknolojinin taşrası, taşranın teknolojisi: Osmanlı’dan Türkiye’ye teknolojik deneyimler ve gerilimler.” Taşrada Var Bir Zaman içinde, editörler Z. Tül Akbal Süalp ve Aslı Güneş, 189-210. İstanbul: Çitlembik Yayınları.
CR  - Durna, Tezcan ve Nehir Durna. 2015. “Taşranın Facebook ile imtihanı: Bir Akdeniz köyünde etnografik keşif çalışması.” Folklor/Edebiyat 21 (83): 99-124.
CR  - Edensor, Tim. 2006. “Performing rurality.” Handbook of Rural Studies içinde, editörler Paul Cloke, Terry Marsden ve Patrick Mooney, 484-495. London: Sage. https://doi.org/10.4135/9781848608016.n35.
CR  - Emerson, Robert M., Rachel I. Fretz ve Linda L. Shaw. 2015. Alan Çalışması: Etnografik Alan Notları Yazımı. Çeviren A. Erkan Koca. 2. baskı. Ankara: Atıf Yayınları.
CR  - Ergül, Hakan, Emre Gökalp ve İncilay Cangöz. 2014. Medya Ne Ki... Her Şey Yalan! Kent Yoksullarının Günlük Yaşamında Medya. 2. baskı. İstanbul: İletişim Yayınları.
CR  - Ergur, Ali, Hakan Yücel, Joël Meissonnier, Jean-François Pérouse ve Seçil Doğuç. 2009. Kentsel Çevre Bölgelerindeki Gençlerin Kimlik Araçları Olarak Mekânla İlişkilenme, Boş Zaman Değerlendirme ve Teknoloji Kullanımı. TÜBİTAK Proje Raporu, Proje Numarası. 106K323. İstanbul.
CR  - Eren, Ceren Zeynep. 2017. “Köylülüğün itibar kaybı: Bakırçay havzası dağ köylerinden kadınların anlatıları ve kırsal dönüşüm.” Praksis 43: 811-839.
CR  - Fabian, Johannes. 1983. Time and the Other: How Anthropology Makes Its Object. New York: Columbia University Press.
CR  - Fulkerson, Gregory M. ve Alexander R. Thomas, ed. 2013. Studies in Urbanormativity: Rural Community in Urban Society. Lanham: Lexington Books.
CR  - González-Leonardo, Miguel, Francisco Rowe ve Alberto Fresolone-Caparrós. 2022. “Rural revival? The rise in internal migration to rural areas during the Covid-19 Pandemic: Who moved and where?” Journal of Rural Studies 96: 332-342. https://doi.org/10.1016/j.jrurstud.2022.11.006.
CR  - Grabolle-Çeliker, Anna. 2018. “Gelin, anne, yabancı ve araştırmacı: Türkiye’deki Kürt işgücü göçü incelemesinde konumsallık.” Etnografik Hikâyeler: Türkiye’de Alan Araştırması Deneyimleri içinde, hazırlayanlar Rabia Harmanşah ve Zeliha Nilüfer Nahya, 137-150. 2. baskı. İstanbul: Metis Yayınları.
CR  - Guillaumin, Colette. 2022. “İktidarın pratiği ve doğa fikri 1: kadınların mülk edinilmesi.” Cinsiyetler Arası Toplumsal İlişkiler ve Kesişimsellik içinde, editör Gülnur Acar Savran, 25-69. Ankara: Dipnot Yayınları.
CR  - Güner, Feride. Baskıda. “Playing with and reconstructing the rural-urban duality: Thracian village women’s digital media performance.” Rural Media Studies: A Global Perspective içinde, editörler Rashid Gabdulhakov ve Marc Esteve del Valle. New York: Bloomsbury.
CR  - Gürel, Burak. 2015. “Türkiye’de kırda sınıf mücadelelerinin tarihsel gelişimi.” Marksizm ve Sınıflar: Dünyada ve Türkiye’de Sınıflar ve Mücadeleleri içinde, editörler Sungur Savran, Kurtar Tanyılmaz ve E. Ahmet Tonak, 303-385. İstanbul: Yordam Kitap.
CR  - Hobbis, Geoffrey, Marc Esteve del Valle ve Rashid Gabdulhakov. 2023. “Rural media studies: Making the case for a new subfield.” Media, Culture & Society 45 (7): 1489-1500. https://doi.org/10.1177/01634437231179348.
CR  - Juteau, Danielle. 2022a. “Biz kadınlar: Kadınlar kategorisinin ayrıştırılamaz türdeşliği ve ayrışıklığı.” Cinsiyetler Arası Toplumsal İlişkiler ve Kesişimsellik içinde, editör Gülnur Acar Savran, 227-253. Ankara: Dipnot Yayınları.
CR  - Juteau, Danielle. 2022b. “Maddeci feminist bir kesişimsellik paradigması.” Cinsiyetler Arası Toplumsal İlişkiler ve Kesişimsellik içinde, editör Gülnur Acar Savran, 253-277. Ankara: Dipnot Yayınları.
CR  - Kandiyoti, Deniz. 1984. “Rural transformation in Turkey and its implications for women’s status.” Women on the Move: Contemporary Changes in Family and Society içinde, 17-29. Paris: UNESCO.
CR  - Kandiyoti, Deniz. 2019. Cariyeler, Bacılar, Yurttaşlar. 6. baskı. İstanbul: Metis Yayınları.
CR  - Kayaalp, Ebru ve Burak Karsak. 2019. “Antropolojide tarım ve köylülük.” Kültür Denen Şey içinde, editörler Ayfer Bartu Candan ve Cenk Özbay, 82-102. İstanbul: Metis Yayınları.
CR  - Kergoat, Danièle. 2022. “Cinsiyetler arası toplumsal ilişki: Toplumsal ilişkilerin yeniden üretilmelerinden yıkılmalarına.” Cinsiyetler Arası Toplumsal İlişkiler ve Kesişimsellik içinde, editör Gülnur Acar Savran, 119-143. Ankara: Dipnot Yayınları.
CR  - Kergoat, Danièle ve Elsa Galerand. 2022. “Kesişimsellik karşısında eştözlülük mü? Toplumsal ilişkilerin iç içe geçmesi üzerine.” Cinsiyetler Arası Toplumsal İlişkiler ve Kesişimsellik içinde, editör Gülnur Acar Savran, 203-227. Ankara: Dipnot Yayınları.
CR  - Keyder, Çağlar ve Zafer Yenal. 2018. Bildiğimiz Tarımın Sonu: Küresel İktidar ve Köylülük. 4. baskı. İstanbul: İletişim Yayınları.
CR  - Köymen, Oya. 2017. Kapitalizm ve Köylülük. 3. baskı. İstanbul: Yordam Kitap.
CR  - Lefebvre, Henri. 2016. Modern Dünyada Gündelik Hayat. Çeviren Işın Gürbüz. 4. baskı. İstanbul: Metis Yayınları.
CR  - Little, Jo. 2006. Gender and Rural Geography: Identity, Sexuality and Power in the Countryside. London: Routledge.
CR  - Little, Jo ve Patricia Austin. 1996. “Women and the rural idyll.” Journal of Rural Studies 12 (2): 101-111. https://doi.org/10.1016/0743-0167(96)00004-6.
CR  - MacKenzie, Donald ve Judy Wajcman. 1999. “Introductory essay: The social shaping of technology.” The Social Shaping of Technology içinde, editörler Donald MacKenzie ve Judy Wajcman, 3-27. 2. baskı. Buckingham: Open University Press.
CR  - McDonald, Tom. 2016. Social Media in Rural China: Social Networks and Moral Frameworks. London: UCL Press. https://doi.org/10.14324/111.9781910634691.
CR  - Mies, Maria. 2000. “Feminist araştırmalar için bir metodolojiye doğru.” Çeviren Ayşe Durakbaşa. Farklı Feminizmler Açısından Kadın Araştırmalarında Yöntem içinde, editörler Serpil Çakır ve Necla Akgökçe, 48-66. İstanbul: Sel Yayıncılık.
CR  - Mies, Maria. 2018. “Sunuş.” Son Sömürge: Kadınlar içinde, editörler Maria Mies, Veronika Bennholdt-Thomsen ve Claudia von Werlhof, 9-24. Çeviren Yıldız Temurtürkan. 3. baskı. İstanbul: İletişim Yayınları.
CR  - Miller, Daniel. 2016. Social Media in an English Village. London: UCL Press. https://doi.org/10.14324/111.9781910634431.
CR  - Miller, Daniel ve Heather A. Horst. 2021. “Six principles for a digital anthropology.” Digital Anthropology içinde, editörler Haidy Geismar ve Hannah Knox, 21-43. 2. baskı. London: Routledge. https://doi.org/10.4324/9781003087885-3.
CR  - Murphy, Elizabeth ve Robert Dingwall. 2021. “Etnografi etiği.” Çeviren Zeynep Pirim. Etnografi El Kitabı içinde, editörler Paul Atkinson, Amanda Coffey, Sara Delamont, John Lofland ve Lyn Lofland, 339-352. Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık.
CR  - Murphy, Patrick D. ve Marwan M. Kraidy. 2003. “Towards an ethnographic approach to global media studies.” Global Media Studies: An Ethnographic Perspective içinde, editörler Marwan M. Kraidy ve Patrick D. Murphy, 3-21. London: Routledge.
CR  - Nightingale, Virginia. 2012. “Media ethnography and the disappearance of communication theory.” Media International Australia 145 (1): 94-102. https://doi.org/10.1177/1329878X1214500111.
CR  - Önal, Nevzat Evrim. 2017. “Tarım ve köylülük ‘sorun’larına dair bir tartışma çerçevesi.” Praksis 43: 727-739.
CR  - Özbay, Ferhunde. 2019. Kadın Emeği: Seçme Yazılar. Yayına hazırlayan Şemsa Özar. İstanbul: İletişim Yayınları.
CR  - Özuğurlu, Metin. 2011. Küçük Köylülüğe Sermaye Kapanı. Ankara: Notabene Yayınları.
CR  - Panelli, Ruth. 2006. “Rural society.” Handbook of Rural Studies içinde, editörler Paul Cloke, Terry Marsden ve Patrick Mooney, 63-91. London: Sage. https://doi.org/10.4135/9781848608016.n5.
CR  - Peterson, Mark Allen. 2003. Anthropology and Mass Communication: Media and Myth in the New Millennium. Oxford: Berghahn Books.
CR  - Pink, Sarah, Heather Horst, John Postill, Larissa Hjorth, Tania Lewis ve Jo Tacchi. 2016. Digital Ethnography: Principles and Practice. London: Sage.
CR  - Postill, John. 2009. “What is the point of media anthropology?” Social Anthropology 17 (3): 334-344. https://doi.org/10.1111/j.1469-8676.2009.00079_1.x.
CR  - Sarı, Engin. 2007. “Kültür, kimlik, politika: Mardin’de kültürlerarasılık.” Doktora tezi, Ankara Üniversitesi.
CR  - Savran, Sungur. 2015. “Sınıfları haritalandırmak: sınıflar birbirinden nasıl ayrılır?” Marksizm ve Sınıflar içinde, derleyen Sungur Savran, Kurtar Tanyılmaz ve E. Ahmet Tonak, 25-71. İstanbul: Yordam Kitap.
CR  - Sherman Heyl, Barbara. 2021. “Etnografik mülakat.” Çeviren Begüm Odacı. Etnografi El Kitabı içinde, editörler Paul Atkinson, Amanda Coffey, Sara Delamont, John Lofland ve Lyn Lofland, 369-384. Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık.
CR  - Short, Brian. 2006. “Idyllic ruralities.” Handbook of Rural Studies içinde, editörler Paul Cloke, Terry Marsden ve Patrick Mooney, 133-149. London: Sage.
CR  - Sirman, Nükhet. 2001. “Sosyal bilimlerde gelişmecilik ve köy çalışmaları.” Toplum ve Bilim 88: 251-254.
CR  - Sirman, Nükhet. 2015. “Köy kadının aile ve evlilikte güçlenme mücadelesi.” Kadın Bakış Açısından 1980’ler Türkiye’sinde Kadınlar içinde, hazırlayan Şirin Tekeli, 231-256. 6. baskı. İstanbul: İletişim Yayınları.
CR  - Skeggs, Beverley. 2021. “Feminist etnografi.” Çeviren Münevver Arı ve Mehmet Can Çarpar. Etnografi El Kitabı içinde, editörler Paul Atkinson, Amanda Coffey, Sara Delamont, John Lofland ve Lyn Lofland, 426-442. Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık.
CR  - Tekirdağ İl Tarım ve Orman Müdürlüğü. 2022. 2022 Tarım Raporu. https://tekirdag.tarimorman.gov.tr/Belgeler/TarimRaporlari/2022%20TARIM%20RAPORU.pdf.
CR  - Tomlinson, John. 2017. Küreselleşme ve Kültür. Çeviren Arzu Eker. 2. baskı. İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
CR  - Türkiye İstatistik Kurumu. 2024. “Adrese dayalı nüfus kayıt sistemi sonuçları, 2023.” https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=49684.
CR  - Wajcman, Judy. 2002. “Addressing technological change: The challenge to social theory.” Current Sociology 50 (3): 347-363. https://doi.org/10.1177/0011392102050003004.
CR  - Wajcman, Judy. 2004. Technofeminism. Cambridge: Polity.
CR  - Wajcman, Judy. 2006a. “Techno capitalism meets technofeminism: Women and technology in a wireless world.” Labour & Industry 16 (3): 7-20. https://doi.org/10.1080/10301763.2006.10669327.
CR  - Wajcman, Judy. 2006b. “New connections: Social studies of science and technology and studies of work.” Work, Employment and Society 20 (4): 773-786. https://doi.org/10.1177/0950017006069814.
CR  - Wallis, Cara. 2011. “Mobile phones without guarantees: The promises of technology and the contingencies of culture.” New Media & Society 13 (3): 471-485. https://doi.org/10.1177/1461444810393904.
CR  - Wolf, Eric R. 2000. Köylüler. Çeviren Abdulkerim Sönmez. Ankara: İmge Kitabevi.
CR  - Yazıcı Yakın, Aslı. 2021. “Alelâde şeyleri anlatmak.” Etnografi: Olağan-içi Tecrübe içinde, editörler Aslı Yazıcı Yakın ve Meriç Kükrer, 7-30. 2. baskı. Ankara: Doğu Batı Yayınları.
UR  - https://doi.org/10.24955/ilef.1892986
L1  - https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/5735783
ER  -