TY  - JOUR
T1  - Maclntyre’nın Liberalizm Eleştirisi: Etik Politik Bir Tartışma
TT  - Maclntyre's Critique of Liberalism: An Ethical-Political Debate
AU  - Öztürk, Armağan
PY  - 2026
DA  - June
Y2  - 2026
JF  - Cumhuriyet Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi
JO  - CUJOSS
PB  - Sivas Cumhuriyet University
WT  - DergiPark
SN  - 1305-5143
SP  - 25
EP  - 32
VL  - 50
IS  - 2
LA  - tr
AB  - Maclntyre felsefesi genel olarak modernizm, özel olarak ise aydınlanma ve liberalizm eleştirisinde somut bir içeriğe bürünür. Toplumsal parçalanma ve ahlaki aşınma formüle edilen eleştirinin odak noktalarını oluşturmaktadır. Düşünürün modernleşme eleştirisi sosyolojik ve kültürel, modern öncesi dönemlere yönelik savunusu ise felsefidir. Aristotales felsefesi modern dünyadaki yabancılaşma sorunuyla karşılaştırılır. Oysa antik dünyadaki toplumsal örgütlenme biçimi modern alternatifle mukayese edilmeli veya antik düşünürlere karşı modern düşünürlerin tavrı sorunsallaştırılmalıydı. Makale içinde ayrıntılı bir şekilde irdelendiği üzere gelenek, pratik ve öyküsel yaşam Maclntyre’nın erdem etiği söyleminin başlıca kavramlarına karşılık gelmektedir. Düşünür gelenekçi bir rasyonalizmi temellendirmeye çalışır. Epistemolojik bir başlangıç noktası gibi formüle edilen gelenek pek açıdan paradigma kavramına benzemektedir. Modernizm eleştirisinde sırasıyla duygucu yönelim, aydınlanma ve liberalizm başlıca ağırlık noktalarına karşılık gelir. Maclntyre’nın modernizme yönelttiği eleştirilerin sınırları onun felsefesini sonuçları itibariyle tartışmalı kılar. Çünkü düşünür liberal-kapitalist düzeni kesin bir dille olumsuzlar. Ama modern dünyanın ekonomi politik altyapısının tasfiyesini içerecek ölçüde radikalleştirmez düşüncesini. Son olarak, Maclntyre düşüncesinde cumhuriyetçi-komüniteryan bir yönelim olduğu yaygın şekilde kabul edilir. Ancak bahsi geçen politik kodların düşünürün temel tezleri üzerindeki etkisi sınırlıdır. Çünkü o, toplumun bireyin otonom varlığına müdahalesi konusunda ciddi rezervlere sahiptir. Dahası cumhuriyetçi paradigmaya uygun bir şekilde katılım, müzakere ve ortak iyi arasında kurulan bağlara önem verir Maclntyre. Ancak bu vurgu liberal demokrasinin cumhuriyetçi restorasyonunu içeren politik bir ajandayla sonuçlanmaz.
KW  - Maclntyre
KW  - Gelenek
KW  - Modernizm
KW  - Liberalizm
KW  - Cumhuriyetçilik
N2  - Maclntyre's philosophy takes on concrete content in his critique of modernism in general, and of the Enlightenment and liberalism in particular. Social disintegration and moral erosion form the focal points of his formulated critique. The thinker's critique of modernization is sociological and cultural, while his defense of pre-modern periods is philosophical. Aristotelian philosophy is compared to the problem of alienation in the modern world. However, the form of social organization in the ancient world should be compared with the modern alternative, or the attitude of modern thinkers towards ancient thinkers should be problematized. As examined in detail in the article, tradition, practice, and narrative life correspond to the main concepts of Maclntyre's discourse on virtue ethics. The thinker attempts to ground a traditional rationalism. Tradition, formulated as an epistemological starting point, resembles the concept of paradigm in many ways. In his critique of modernism, the sentimentalist orientation, the Enlightenment, and liberalism correspond to the main points of emphasis, respectively. The limits of Maclntyre's critiques of modernism make his philosophy controversial in terms of its consequences. While he unequivocally rejects the liberal-capitalist order, he doesn't radicalize his thought to the point of calling for the dismantling of the economic and political infrastructure of the modern world. Finally, it is widely accepted that Maclntyre's thought has a republican-communitarian orientation. However, the influence of these political codes on his core theses is limited. This is because he has serious reservations about society's intervention in the individual's autonomous existence. Furthermore, in line with the republican paradigm, Maclntyre emphasizes the connections established between participation, deliberation, and the common good. However, this emphasis does not result in a political agenda involving the republican restoration of liberal democracy.
CR  - Badhwar, N. (1996). Moral, agency, commitment, and impartiality. Social Philosophy & Policy. 13 (1), 1-26.
CR  - Beadle, R. And Moore, G. (2011). MacIntyre, neo-Aristotelianism and organization theory. Research in the Sociology of Organizations, 32, 85-121.
CR  - Beiner, R. (2000). Community versus citizenship: MacIntyre’s revolt against the modern state. Critical Review: A Journal of Politics and Society, 14(1), 459-479.
CR  - Düşgün, K. C. (2018). MacIntyre felsefesinde aydınlanma projesinin ahlak üzerindeki etkisi. Dört Öge, 13, 137-152. http://www.nobelyayin.com/dortoge.
CR  - Horton, J. and Mendus, S. (1994). After MacIntyre: Critical Perspectives on the Work of Alasdair MacIntyre. Notre Dame University Press.
CR  - Hutchins, R. M. (1982). The Great Books Of The Western World. Aristoteles. Nicomachean Ethics. Vol.9. Chicago University Press.
CR  - Hünler, S. Z. (1997). İki Adalet Arasında. Vadi Yayınları.
CR  - Johnson, P. (1994). Reclaiming the Aristotelian Ruler. After MacIntyre. Horton, J. ve Mendus, S. (Eds).  IUniversity of Notre Dame Press.
CR  - Keskin, H. ve Fidan, S. Ş. (2020). Örgütsel çalışmaların ahlaki doğasını şekillendirmede mihenk taşı: Alasdair MacIntyre’nin erdem etiği perspektifi. KAÜİİBFD. 11 (21), 118-140.
CR  - Kim, S. (2009). Alasdair MacIntyre’s Critism of Modern Moral Philosophy. VDM Verlag Dr. Müller.
CR  - Kuhn, T. S. (2021). Bilimsel Devrimlerin Yapısı Çev: Nilüfer Kuyaş. Kırmızı Yayınları.
CR  - Lott, M. (2002). Reasonably traditional: self-contradiction and self-reference in Alasdair MacIntyre’s account of tradition-based rationality. Journal of Religious Ethics. 30 (3), 316-339.
CR  - Lutz, M. A. (2000). On the connecting of socio-economics with communitarianism. Journal of Socio-Economics. 29, 341–347.
CR  - Lutz, C.  (2015). No one Is minding the store: MacIntyre’s critique of modern liberal individualism. Perspectives on Political Science. 44(2), 115-121.
CR  - Maclntyre, A. (1957). The logical status of religios belief. S. Toulmin, R. W. Hepbum, A. Maclntyre (Eds.), Metaphysical Beliefs, SCM Press.
CR  - MacIntyre, A. (1971). Againts the Self-Images of the Age. Schocken Books.
CR  - MacIntyre, A. (1998a). Politics, Philosophy and the Common Good. K. Knight (Ed.), The MacIntyre Reader. University of Notre Dame Press.
CR  - MacIntyre, A. (1998b). The Claims of After Virtue. K. Knight (Ed.), The MacIntyre Reader. University of Notre Dame Press.
CR  - MacIntyre, A. (1998c). An Interview with Giovanna Borradori. The MacIntyre Reader. University of Notre Dame Press.
CR  - MacIntyre, A. (1999a). Dependent Rational Animals: Why Human Beings Need the Virtues. Open Court
CR  - MacIntyre, A. (1999b). Toleration and the goods of conflict. S. Mendus (Ed.), The Politics of Toleration in Modern Life. Duke University Press.
CR  - Maclntyre, A. (2001). Erdem Peşinde: Ahlak Teorisi Üzerine Bir Çalışma Çev: Muttalip Özcan. Ayrıntı Yayınları.
CR  - Maclntyre, A. (2003). Whose Justice? Which Rationality? (4th Edition). University of Notre Dame Press.
CR  - Maclntyre, A. (2006). Ethics and Politics. Selected Essays, Volume 2. Cambridge University Press.
CR  - MacIntyre, A. (2016). Ethics in the Conflicts of Modernity: En Essay on Desire, Practical Reasoning, and Narrative. Cambridge University Press.
CR  - Maclntyre, A. (2019). Erdem Peşinde. Çev: Muttalip Özcan. Vakıfbank Kültür Yayınları.
CR  - MacIntyre, A. (2023). Kimin Adaleti? Hangi Rasyonellik?. Çev: Akın Emre Pilgir. Livera Yayınları.
CR  - Mason, A. (1994). MacIntyre on Liberalism and its Critics: Tradition, Incommensurability and Disagreement. After MacIntyre. J. Horton and S. Mendus (Eds.). University of Notre Dame Press.
CR  - Miller, D. (1994). Virtues, Practices and Justice. After MacIntyre. J. Horton and S. Mendus (Eds.). University of Notre Dame Press.
CR  - Mulhall, S. ve Swift, A. (1992). Liberals and Communitarians. Blackwell Publishing.
CR  - Murphy, C. M. (2003). Alasdair MacIntyre, Contemporary Philosophy In Focus. Cambridge University Press.
CR  - Murphy, C. M. (2003). MacIntyre’s political philosophy. C. M. Murphy (Ed.) Alasdair MacIntyre. In (pp. 152-175). Cambridge University Press.
CR  - Mutlu, B. (2018). Alasdair MacIntyre’ın çağdaş sorunlar karşısında yeni Aristotelesçiliği. Kilikya Felsefe Dergisi, (1), 39-63.
CR  - Pettit, P. (1994). Liberal/communitarian: MacIntyre’s mesmeric dichotomy. J. Horton and S. Mendus (Ed.). After MacIntyre. University of Notre Dame Press.
CR  - Slaughter, S. (2018). Republicanism and ınternational political theory. C. Brown and R. Eckersley (Ed.). The Oxford Handbook of International Political Theory. Oxford University Press.
CR  - Soojung, K. (2006). Alasdair MacIntyre’s Critisim of Modern Moral Philosophy. The Catholic University of America Press.
CR  - Saussine, E. P. (2005). Alasdair MacIntyre. University of Notre Dame Press.
CR  - Young, D. E. (2022). A dead end in Alasdair MacIntyre’s political thought? reconsidering social institutions, pluralism, and the liberal tradition. Journal of Religion, Culture & Democracy, 1-16.
CR  - Yazoğlu, R. (2007). Alasdair Maclntyre’da otorite ve dini inancın temeli. Felsefe Dünyası, 45, 14-22.
UR  - https://dergipark.org.tr/en/pub/cumusosbil/article/1896561
L1  - https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/5752673
ER  -