TY  - JOUR
T1  - Kişi-Örgüt Uyumunun İşe Gömülmüşlük ve Vatandaşlık Yorgunluğu Üzerindeki Etkisi
TT  - The Effect of Person-Organization Fit on Job Embeddedness and Citizenship Fatigue
AU  - Karagöz, Şerife
AU  - Arıcan Kaygusuz, Nihal
PY  - 2026
DA  - April
Y2  - 2026
DO  - 10.38057/bifd.1914925
JF  - Bucak İşletme Fakültesi Dergisi
JO  - BİFD
PB  - Burdur Mehmet Akif Ersoy University
WT  - DergiPark
SN  - 2687-3826
SP  - 40
EP  - 49
VL  - 9
IS  - 1
LA  - tr
AB  - Bu çalışmanın amacı kişi-örgüt uyumunun işe gömülmüşlük ve vatandaşlık yorgunluğu üzerindeki etkilerini incelemektir. Bu doğrultuda araştırma nicel araştırma yaklaşımı çerçevesinde tasarlanmış ve veriler anket tekniği kullanılarak elde edilmiştir. Araştırma kolayda örnekleme yöntemiyle ulaşılan 251 beyaz ve mavi yaka çalışandan oluşmaktadır. Çalışma, 10 Ocak-10 Şubat 2026 tarihleri arasında TR90 bölgesinde yer alan Trabzon, Ordu, Giresun, Rize, Artvin ve Gümüşhane illerinde, farklı sektörlerde faaliyet gösteren çalışanlar üzerinde gerçekleştirilmiştir. Araştırma kapsamında kişi-örgüt uyumu, işe gömülmüşlük ve vatandaşlık yorgunluğu değişkenleri ele alınarak bu değişkenler arasındaki ilişkiler ampirik olarak test edilmiştir. Araştırmanın özellikle kişi-örgüt uyumunun hem olumlu bir örgütsel çıktı olan işe gömülmüşlük hem de olumsuz bir çalışan deneyimi olarak değerlendirilen vatandaşlık yorgunluğu ile eş zamanlı ilişkisini incelemesi bakımından ulusal yazına özgün bir katkı sunacağı değerlendirilmektedir. Araştırma kapsamında tanımlayıcı istatistikler, ölçeklerin güvenilirlik düzeyleri, normallik varsayımları ve değişkenler arasındaki ilişkiler SPSS 25.0 programı aracılığıyla analiz edilmiştir. Ölçme araçlarının yapı geçerliliklerinin değerlendirilmesi ve araştırma hipotezlerinin sınanması amacıyla ise AMOS 24.0 programı kullanılarak yol analizi gerçekleştirilmiştir. Çalışma bulguları kişi-örgüt uyumunun işe gömülmüşlük üzerinde pozitif ve anlamlı bir etkiye sahip olduğunu göstermektedir. Buna karşılık kişi-örgüt uyumunun vatandaşlık yorgunluğu üzerinde negatif ve anlamlı bir etki yarattığı tespit edilmiştir. Sonuç olarak araştırma kapsamında geliştirilen hipotezler desteklenmiştir.
KW  - Kişi-Örgüt Uyumu
KW  - İşe Gömülmüşlük
KW  - Vatandaşlık Yorgunluğu
N2  - The purpose of this study is to examine the effects of person-organization fit on job embeddedness and citizenship fatigue. In this context, the research was designed within the framework of the quantitative research approach, and the data were collected through the survey technique. The sample consisted of 251 white-collar and blue-collar employees reached through convenience sampling. The study was conducted between January 10 and February 10, 2026, among employees operating in various sectors across the provinces of Trabzon, Ordu, Giresun, Rize, Artvin, and Gümüşhane, which are located in the TR90 region. Within the scope of the research, the variables of person-organization fit, job embeddedness, and citizenship fatigue were examined, and the relationships among these variables were empirically tested. The study is considered to make an original contribution to the national literature, particularly by simultaneously examining the relationship of person-organization fit with both job embeddedness, as a positive organizational outcome, and citizenship fatigue, as a negative employee experience. Descriptive statistics, reliability levels of the scales, normality assumptions, and the relationships among the variables were analyzed using SPSS. In order to assess the construct validity of the measurement instruments and to test the research hypotheses, path analysis was conducted using AMOS. The findings of the study indicate that person-organization fit has a positive and significant effect on job embeddedness. In contrast, person-organization fit was found to have a negative and significant effect on citizenship fatigue. As a result, the hypotheses developed within the scope of the research were supported.
CR  - Akgündüz, Y., Güzel, T., & Harman, S. (2016). Yöneticiye güven ve dağıtımsal adalet çalışanların işe gömülmüşlüğünü nasıl etkiler. Ege Akademik Bakış, 16(2), 351-362.
CR  - Aksu, B. Ç. (2025). Kişi iş uyumu ve kişi örgüt uyumunun iş tatmini üzerindeki etkisinde işyeri mutluluğunun aracılık etkisi. Akademik Hassasiyetler, 12(28), 328-357. doi:10.58884/akademikhassasiyetler.1666905
CR  - Altaf, A., Sajid, K., & Ali, S. Z. (2020). Challenge–hindrance stressors and psychological wellbeing: Moderating role of citizenship pressure and mediating role of citizenship fatigue. International Journal of Business and Economic Affairs, 5(5), 231-239. doi:10.24088/ijbea-2020-55003
CR  - Aslan, H. (2026). Kapsayıcı liderliğin işe gömülmüşlük üzerindeki etkisinde algılanan örgütsel desteğin aracı rolü. Iğdır Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 41, 246-259. doi:10.54600/igdirsosbilder.1807796
CR  - Bolino, M. C., Hsiung, H.-H., Harvey, J., & LePine, J. A. (2015). Well, I’m tired of tryin’! Organizational citizenship behavior and citizenship fatigue. Journal of Applied Psychology, 100(1), 56-74. doi:10.1037/a0037583
CR  - Bryman, A., & Cramer, D. (1999). Aggregating variables: Exploratory factor analysis. In Quantitative data analysis with SPSS release 8 for Windows: For social scientists (pp. 271-285). London: Routledge.
CR  - Büyüköztürk, Ş. (2018). Sosyal bilimler için veri analizi (24. baskı). Ankara: Pegem Akademi.
CR  - Cohen, J. (1988). Statistical power analysis for the behavioral sciences (2nd ed.). Hillsdale, NJ: Lawrence Erlbaum Associates.
CR  - Crossley, C. D., Bennett, R. J., Jex, S. M., & Burnfield, J. L. (2007). Development of a global measure of job embeddedness and integration into a traditional model of voluntary turnover. Journal of Applied Psychology, 92(4), 1031-1042. doi:10.1037/0021-9010.92.4.1031
CR  - Çevik, M. S. (2025). Kişi-örgüt uyumu ile örgütsel destek arasındaki ilişki: Kolektif öğretmen yeterliğinin düzenleyici rolü. Bayburt Eğitim Fakültesi Dergisi, 20(46), 484-512. doi:10.35675/befdergi.1529885
CR  - Çokluk, Ö., Şekercioğlu, G., & Büyüköztürk, Ş. (2012). Sosyal bilimler için çok değişkenli istatistik. Ankara: Pegem Akademi.
CR  - Elçi, M., Alpkan, L., & Çekmecelioğlu, G. H. (2008). The influence of person-organization fit on the employee’s perception of organizational performance. In Proceedings of the 4th International Strategic Management Conference (pp. 587–593). Sarajevo, Bosnia-Herzegovina.
CR  - Erkal, P. (2023). Kapsayıcı liderliğin işe gömülmüşlük üzerine etkisinde lider–üye etkileşiminin aracı rolü. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 58, 361–378. doi:10.30794/pausbed.1291621
CR  - Faul, F., Erdfelder, E., Buchner, A., & Lang, A. G. (2009). Statistical power analyses using G* Power 3.1: Tests for correlation and regression analyses. Behavior research methods, 41(4), 1149-1160. doi: 10.3758/BRM.41.4.1149
CR  - George, D., & Mallery, M. (2001). SPSS for Windows step by step: A simple guide and reference (Version 10.0 update). Boston, MA: Allyn & Bacon.
CR  - Hair, J. F., Hult, G. T. M., Ringle, C. M., & Sarstedt, M. (2014). A primer on partial least squares structural equation modeling (PLS-SEM). Thousand Oaks, CA: Sage.
CR  - Harrington, D. (2009). Confirmatory factor analysis. New York, NY: Oxford University Press.
CR  - Haryati, E., Budiyanto, Y., & Suwitho, M. (2022). The effect of person organization fit, job embeddedness, and organizational commitments on organizational citizenship behavior at Citilink Indonesia airlines. East Asian Journal of Multidisciplinary Research, 1(10), 2331-2342. https://10.55927/eajmr.v1i10.1691
CR  - Hasırcı, I., Örücü, E., & Yıldız, R. Ö. (2024). Çevresel kurumsal sosyal sorumluluk ve kişi–örgüt uyumunun çevreci bağlılık üzerindeki etkileri: Lojistik sektörü üzerine bir araştırma. Uluslararası Yönetim İktisat ve İşletme Dergisi, 20(4), 1010-1030. doi:10.17130/ijmeb.1450966
CR  - He, P., Zheng, W., Zhao, H., Jiang, C., & Wu, T. J. (2024). Citizenship pressure and knowledge hiding: The mediating role of citizenship fatigue and the moderating role of supervisor–subordinate guanxi. Applied Psychology, 73(2), 565–598. doi:10.1111/apps.12431
CR  - Hobfoll, S. E. (1989). Conservation of resources: A new attempt at conceptualizing stress. American Psychologist, 44(3), 513–524. doi:10.1037/0003-066X.44.3.513
CR  - Hobfoll, S. E. (2001). The influence of culture, community, and the nested-self in the stress process: Advancing conservation of resources theory. Applied Psychology: An International Review, 50(3), 337-421. doi:10.1111/1464-0597.00062
CR  - Hobfoll, S. E. (2011). Conservation of resource caravans and engaged settings. Journal of Occupational and Organizational Psychology, 84(1), 116-122. doi:10.1111/j.2044-8325.2010.02016.x
CR  - Kanten, P., Kanten, S., & Dündar, G. (2016). Ücret tatmininin ve işin özelliklerinin işe gömülmüşlük üzerindeki etkisinde mutluluğun rolü. İşletme Araştırmaları Dergisi, 8(3), 64-88. doi:10.20491/isarder.2016.190
CR  - Karadeniz, G., & Uzunbacak, H. H. (2023). Adaptation of citizenship fatigue scale into Turkish culture: The study of reliability and validity. Sosyal Mucit Academic Review, 4(4), 558–576. doi:10.54733/smar.1377965
CR  - Karadaş, A., Gülşen, M., & Tatoğlu, N. (2025). The relationship between person‐organization fit and job embeddedness in nursing: The mediating role of workplace happiness. Journal of Evaluation in Clinical Practice, 31(4), e70159. doi: https://doi.org/10.1111/jep.70159
CR  - Karadeniz, G., Uzunbacak, H. H., & Karababa, A. (2023). Vatandaşlık yorgunluğu: Kavramsal bir çerçeve. Anadolu Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 24(4), 40–56. doi:10.53443/anadoluibfd.1210292
CR  - Karagöz, Ş. (2024). Kişi-örgüt uyumunun prososyal ses çıkarma davranışına etkisinde etik liderliğin rolü. R&S-Research Studies Anatolia Journal, 7(3), 301–326. doi:10.33723/rs.1517949
CR  - Kılıçkaya, F. Y. (2024). Kişi-örgüt uyumunun işgören motivasyonuna etkisinde personel güçlendirmenin aracılık rolü. Cumhuriyet Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 25(2), 227-238. doi:10.37880/cumuiibf.1381816
CR  - Kline, R. B. (2011). Principles and practice of structural equation modeling (3rd ed.). New York, NY: Guilford Press.
CR  - Koopman, J., Lanaj, K., & Scott, B. A. (2016). Integrating the bright and dark sides of OCB: A daily investigation of the benefits and costs of helping others. Academy of Management Journal, 59(2), 414-435. doi: http://dx.doi.org/10.5465/amj.2014.0262
CR  - Kristof, A. L., Zimmerman, R. D., & Johnson, E. C. (2005). Consequences of individuals’ fit at work: A meta-analysis of person-job, person-organization, person-group, and person-supervisor fit. Personnel Psychology, 58(2), 281-342. doi: https://doi.org/10.1111/j.17446570.2005.00672.x
CR  - Mazıoğlu, V., & Kanbur, E. (2020). Algılanan örgütsel desteğin işe gömülmüşlük üzerine etkisi: Kişi-iş uyumunun aracılık rolü. İşletme Araştırmaları Dergisi, 12(2), 1639-1654. doi:10.20491/isarder.2020.934
CR  - Mertler, C. A., & Vannatta, R. A. (2005). Advanced and multivariate statistical methods: Practical application and interpretation. Glendale, CA: Pyrczak Publishing.
CR  - Mitchell, T. R., Holtom, B. C., Lee, T. W., Sablynski, C. J., & Erez, M. (2001). Why people stay: Using job embeddedness to predict voluntary turnover. Academy of Management Journal, 44(6), 1102-1121.
CR  - Netemeyer, R. G., Boles, J. S., McKee, D. O., & McMurrian, R. (1997). An investigation into the antecedents of organizational citizenship behaviors in a personal selling context. Journal of Marketing, 61(3), 85-98.
CR  - Ng, T. W. H., & Feldman, D. C. (2010). The impact of job embeddedness on innovation-related behaviors. Human Resource Management, 49(6), 1067-1087. doi:10.1002/hrm.20390
CR  - Organ, D. W. (1988). Organizational citizenship behavior: The good soldier syndrome. Lexington, MA: Lexington Books.
CR  - Podsakoff, P. M., MacKenzie, S. B., Paine, J. B., & Bachrach, D. G. (2000). Organizational citizenship behaviors: A critical review of the theoretical and empirical literature and suggestions for future research. Journal of Management, 26(3), 513-563. doi:10.1177/014920630002600307
CR  - Saghih, A. M. F., & Nosrati, S. (2020). The antecedents of job embeddedness and their effects on cyberloafing among employees of public universities in Eastern Iran. International Journal of Islamic and Middle Eastern Finance and Management, 14(1), 77-93. doi:10.1108/IMEFM-11-2019-0489
CR  - Shah, I. A., Csordas, T., Akram, U., Yadav, A., & Rasool, H. (2020). Multifaced role of job embeddedness within organizations: Development of sustainable approach to reducing turnover intention. SAGE Open, 1-19. doi:10.1177/2158244020934876
CR  - Sipahi, B., Yurtkoru, E. S., & Çinko, M. (2008). Sosyal bilimlerde SPSS’le veri analizi. İstanbul: Beta Basım Yayım Dağıtım.
CR  - Sökmen, A., & Benk, O. (2020). Dönüşümsel liderlik, kişi-örgüt uyumu ve iş tatmini ilişkisi: Kamu çalışanlarına yönelik araştırma. İşletme Araştırmaları Dergisi, 12(2), 1347-1357. doi: https://doi.org/10.20491/isarder.2020.916
CR  - Westerman, J. W., & Vanka, S. (2005). A cross-cultural empirical analysis of person-organization fit measures as predictors of student performance in business education: Comparing students in the United States and India. Academy of Management Learning & Education, 4(4), 409-420.
CR  - Yaşlıoğlu, M. M. (2017). Sosyal bilimlerde faktör analizi ve geçerlilik: Keşfedici ve doğrulayıcı faktör analizlerinin kullanılması. İstanbul Üniversitesi İşletme Fakültesi Dergisi, 46, 74-85.
CR  - Zugay, B., Simha, A., Zakaria, R., & Azhar, S. (2025). How citizenship fatigue mediates person-organization fit and employee outcomes. Journal of Management & Organization, 1-23. doi:10.1017/jmo.2025.10037
UR  - https://doi.org/10.38057/bifd.1914925
L1  - https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/5840018
ER  -