TY  - JOUR
T1  - Türk Devletleri Teşkilatı’nın Kurumsallaşma Dinamikleri Fırsatlar, Gelecek Perspektifleri ve Yapısal Zorluklar
TT  - Dynamics of Institutionalization of the Organization of Turkic States: Opportunities, Future Perspectives, and Structural Challenges
AU  - Arslan, Erkan
PY  - 2026
DA  - July
Y2  - 2026
JF  - Cumhuriyet Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi
JO  - CUJOSS
PB  - Sivas Cumhuriyet University
WT  - DergiPark
SN  - 1305-5143
SP  - 163
EP  - 171
VL  - 50
IS  - 2
LA  - tr
AB  - Bu çalışma, Türk Devletleri Teşkilatı’nın mevcut kurumsal yapısını, işlevsel kapasitesini ve geleceğe yönelik perspektifini bölgesel ve küresel dinamikler çerçevesinde analiz etmektedir. Araştırmada, teşkilatın tarihsel gelişimi ve kurumsallaşma süreci ele alınarak, üye devletler arasındaki siyasi, ekonomik ve kültürel iş birliği mekanizmalarının geldiği nokta değerlendirilmiştir.Çalışmada TDT’nin artan jeopolitik önemi ve bölgesel aktör olarak üstlendiği rol vurgulanmıştır. Bununla birlikte çalışmada, teşkilatın karşı karşıya olduğu ve etkinliğini sınırlandıran temel konjonktürel zorluklar da incelenmiştir. Bu bağlamda teşkilatın bulunduğu jeopolitik havzanın Rusya, Çin ve İran gibi güçlü aktörlerin rekabet ve nüfuz alanı içerisinde yer alması, TDT’nin hareket alanını sınırlandıran önemli bir dışsal baskı unsuru oluşturduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bu aktörlerin bölge üzerindeki tarihsel, ekonomik ve güvenlik temelli etkileri, üye devletlerin dış politika tercihlerinde farklılaşmalara yol açmakta ve örgütsel bütünleşmeyi zorlaştırmaktadır. Nitekim Avrasya coğrafyası, küresel güç rekabetinin yoğunlaştığı bir alan olup, TDT bu rekabetin merkezinde konumlanmaktadır.Türk Devletleri Teşkilatı’nın sürdürülebilir bir bölgesel aktör haline gelebilmesi, kurumsal derinleşmenin artırılmasına, ekonomik entegrasyonun güçlendirilmesine ve ortak dış politika vizyonunun geliştirilmesine bağlıdır. Bu çerçevede çalışma, TDT’nin hem bölgesel güç rekabetine uyum sağlayabilmesi hem de stratejik özerkliğini koruyabilmesi için çok boyutlu ve dengeli bir dış politika yaklaşımı benimsemesi gerektiğini ortaya koymaktadır
KW  - Türk Devletleri Teşkilatı
KW  - Kurumsallaşma
KW  - Gelecek Perspektifi
KW  - Jeopolitik Zorluklar
KW  - Bölgesel Güç Rekabeti.
N2  - This study analyzes the current institutional structure, functional capacity, and future trajectory of the Organization of Turkic States (OTS) within the framework of regional and global dynamics. It examines the historical evolution and institutionalization process of the organization, while assessing the present state of political, economic, and cultural cooperation mechanisms among its member states.The article highlights the increasing geopolitical significance of the OTS and its emerging role as a regional actor. At the same time, it investigates the principal structural and conjunctural challenges that constrain the organization’s effectiveness. In this context, the study argues that the geopolitical environment in which the OTS operates—characterized by the competing spheres of influence of major powers such as Russia, China, and Iran—constitutes a critical external constraint on its strategic maneuverability. The historical, economic, and security-driven influence of these actors over the region leads to divergences in the foreign policy orientations of member states, thereby complicating efforts toward deeper organizational cohesion. Indeed, the Eurasian geography represents a focal point of intensifying global power competition, placing the OTS at the center of these dynamics.The study concludes that the transformation of the OTS into a sustainable and effective regional actor depends on enhancing institutional depth, strengthening economic integration, and fostering a coherent and coordinated foreign policy vision among its members. In this regard, it emphasizes the necessity for the organization to adopt a multidimensional and balanced foreign policy approach that enables it to both adapt to regional power competition and preserve its strategic autonomy.
CR  - Acharya, A. (2014). The end of American world order (Vol. 158). Cambridge: Polity press.
CR  - Ağır, O. (2023). Dağlık Karabağ sorunu bağlamında Türk dünyası jeopolitiği. İnönü Üniversitesi Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, (INIJOSS), 12(2), 222-239.
CR  - Akarslan, Z. (2025). Türk Devletleri Teşkilatı ve Macaristan. Marmara Türkiyat Araştırmaları Dergisi, 12 (Türk Devletleri Teşkilatı), 1–17. https://doi.org/10.16985/mtad.1610799
CR  - Akçapa, M. (2023). Türk Devletleri Teşkilatı’nın tarihsel gelişimi: Teşkilatın dünü, bugünü ve yarını. Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi, 11(34), 478–479.
CR  - Appasova, D. (2025). Bölgesel entegrasyon ve küresel diplomasi: Türk Devletleri Teşkilatının stratejik konumlandırılması. Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi, 12(6), 605–615.
CR  - Asker, A., & Çiçek, A. (2025). Türk Devletleri Teşkilatı için stratejik kamu diplomasisi önerisi. MUTAD, Türk Devletleri Teşkilatı (Dünü, Bugünü, Yarını) Özel Sayısı, 65–95. https://doi.org/10.16985/mtad.1611609
CR  - Aydilek, E. (2022). Türk Devletleri Teşkilatının siyasi ve ekonomik potansiyeli. Uluslararası Yönetim Akademisi Dergisi, 5(3), 716-728. https://doi.org/10.33712/mana.1192419
CR  - Baghirov, O. (2022). The Organization of Turkic States: Economic potential and cooperation prospects among its members. Perceptions: Journal of International Affairs, 27(1), 53–73.
CR  - Bakırcı, S. (2025, Şubat 3). Türk Devletleri Teşkilatı ve sosyo-ekonomik gelişim. TASAM – Türk Asya Stratejik Araştırmalar Merkezi. https://tasam.org/tr-TR/Icerik/73770/turk_devletleri_teskilati_ve_sosyo-ekonomik_gelisim (Erişim Tarihi: 03.02.2026).
CR  - Bayramol, E. (2025). Türk dünyasının birliği, Türk Devletleri Teşkilatı ve Rusya. MUTAD, Türk Devletleri Teşkilatı (Dünü, Bugünü, Yarını) Özel Sayısı, e121–143. https://doi.org/10.16985/mtad.1625231
CR  - Çınar, Y. ve Uzun, Y. U. (2023). Köklü geçmişten güçlü geleceğe Türk Devletleri Teşkilatı: Küresel ekonomik-siyasal potansiyeli ve teşkilatın geleceğine dair öngörüler. Manas Sosyal Araştırmalar Dergisi, 12(ÖS), 141-156. 
doi:10.33206/mjss.1296831
CR  - Demirtürk, S. ve Hasanoğlu, M. (2026). Zengezur Koridoru'nun stratejik önemi. 21. Yüzyılda Eğitim ve Toplum, 14 (42), 659-674. https://izlik.org/JA76UM39SE
CR  - Gökdağ, B. A. (2013). İran Türkleri. Yeni Türkiye, 54, 2203–2213.
CR  - Köksoy, E. (2025). Kamu Diplomasisi ve Yumuşak Güç Perspektifinden Türk Devletleri Teşkilatı’nın İncelenmesi. Türk Dünyası İncelemeleri Dergisi, 25(2), 527-550. https://doi.org/10.32449/egetdid.1783514 721.
CR  - Kuliyeva, S. (2025). Ermenistan’ın Merkezi Asya Türk devletleri ile ilişkileri ve Karabağ’ın işgalinin ilişkilere tesiri (1991–2019). Tarih ve Tarihçi, 4(1), 20–37.
CR  - Nauşabayeva Hekimoğlu, A., & Mukanov, M. (2024). Orta Asya Devletleri İle Çin Halk Cumhuriyeti İlişkilerinin Gelişim Süreci. İran ve Turan Tarihi Araştırmaları Dergisi, 7(12), 1-20. https://izlik.org/JA72CA78GP
CR  - Nazrin. A. (2025). Bölgeselciliğin Yeni Dinamiği: Türk resimleri Teşkilatı Ve Azerbaycan. Marmara Türkiyat Araştırmaları Dergisi 12 (Türk resimleri Teşkilatı): 18-40. https://doi.org/10.16985/mtad.1604715.
CR  - Türk Dünyası 2040 Vizyonu Belgesi (2022). https://turkicstates.org/assets/pdf/haberler/turk-dunyasi-2040-vizyonu-2396-98.pdf (Erişim Tarihi: 28.10.2025).
CR  - Türk Devletleri Teşkilatı. URL-1, Devlet başkanları zirveleri. Türk Devletleri Teşkilatı. https://www.turkicstates.org/tr/zirveler (Erişim 05.04.2026).
CR  - Türk Devletleri Teşkilatı.  URL-2, https://turkicstates.org/tr/turk-konseyi-hakkinda (Erişim Tarihi: 28.02.2026).
CR  - Türk Devletleri Teşkilatı URL-3, https://turkicstates.org/tr/isbirligi-alanlari (Erişim Tarihi: 18.02.2026).
CR  - Türk Devletleri Teşkilatı 8. Zirvesi Bildirisi (2021). chrome-extension://efaidnbmnnnibpcajpcglclefindmkaj/https://turkicstates.org/u/d/basic-documents-tr/8-zirve-bildirisi-15-tr.pdf (Erişim Tarihi: 10.01.2026).
CR  - Türk Devletleri Teşkilatı 9. Zirvesi Semerkant Bildirisi, (2022). https://www.turkicstates.org/tr/haber/turk-devletleri-teskilati-9-zirvesi-semerkant-bildirisi (Erişim Tarihi: 18.02.2026).
CR  - Türk Devletleri Teşkilatı 10. Zirvesi Bildirisi, (2023). chrome-extension://efaidnbmnnnibpcajpcglclefindmkaj/https://turkicstates.org/u/d/basic-documents-tr/10-zirve-bildirisi-2023-21-tr.pdf (Erişim Tarihi: 18.02.2026).
CR  - Türk Devletleri Teşkilatı 11. Zirvesi Bişkek Bildirisi (2024). chrome-extension://efaidnbmnnnibpcajpcglclefindmkaj/https://turkicstates.org/u/d/temel_belgeler/5-tr-bis%CC%A7kek-deklarasyonu-nihai.pdf (Erişim Tarihi: 18.02.2026).
CR  - Türk Devletleri Teşkilatı 12. Zirvesi Gebele Bildirisi, (2025). chrome-extension://efaidnbmnnnibpcajpcglclefindmkaj/https://turkicstates.org/u/bildiri_tr.pdf (Erişim Tarihi: 18.02.2026).
CR  - Türk Dili Konuşan Ülkeler İşbirliği Konseyi’nin Kurulmasına Dair Nahcivan Anlaşması chrome-extension://efaidnbmnnnibpcajpcglclefindmkaj/https://turkicstates.org/u/d/basic-documents-tr/Nahcivan_Anlasmasi_Turkce_20140417_193951.pdf (Erişim Tarihi: 27.02.2026).
CR  - Ural, S. (2024). Türk devletleri teşkilatı perspektifinden Balkanlardaki Türk diasporası. Sakarya Üniversitesi Türk Akademi Dergisi, 3(1),1-12. https://doi.org/10.62122/sautad.1472997
CR  - Yüce, M. (2022). Türkiye’nin Türk Devletleri Teşkilatı üyeleriyle ikili ilişkileri. SETA Yayınları.
CR  - Yüce, M. (2023). Türkiye’nin Türk devletleri teşkilatı üyeleriyle ikili ilişkileri. Türk Dünyası Akademik Bakış Dergisi 3(5), 30-63.
UR  - https://dergipark.org.tr/en/pub/cumusosbil/article/1940779
L1  - https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/5963572
ER  -