TY  - JOUR
T1  - Sağlık Yönetimi Öğrencilerinde Sigaranın Psikolojik Bağımlılık Düzeyinin Değerlendirilmesi ve Tutum-Davranışları Üzerine Etkisi: Bir Üniversite Örneği
TT  - EVALUATION OF THE PSYCHOLOGICAL DEPENDENCE LEVEL OF SMOKING AMONG HEALTH MANAGEMENT STUDENTS AND ITS EFFECT ON ATTITUDES AND BEHAVIORS: A UNIVERSITY SAMPLE
AU  - Biçer, Enis Baha
AU  - Zontul, Neşe
PY  - 2026
DA  - July
Y2  - 2026
JF  - Cumhuriyet Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi
JO  - CUJOSS
PB  - Sivas Cumhuriyet University
WT  - DergiPark
SN  - 1305-5143
SP  - 189
EP  - 204
VL  - 50
IS  - 2
LA  - tr
AB  - Bu araştırma, Sağlık Yönetimi öğrencilerinin sigara kullanımına yönelik psikolojik bağımlılık düzeylerini değerlendirmek ve bunun tutum ile davranışları üzerindeki etkilerini incelemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Kesitsel türde tasarlanan çalışma, Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Sağlık Yönetimi Bölümü'nde öğrenim gören 326 öğrencinin katılımıyla yürütülmüştür. Araştırma verileri, sosyodemografik özellikleri ve sigara içme alışkanlıklarını sorgulayan "Kişisel Bilgi Formu" ile "Sigaranın Psikolojik Bağımlılığını Değerlendirme Ölçeği (SPBDÖ)" kullanılarak toplanmıştır. Elde edilen bulgulara göre, öğrencilerin %57,4'ünün hiç sigara içmediği, %21,2'sinin aktif sigara kullanıcısı olduğu belirlenmiştir. Öğrencilerin bağımlılık düzeyleri incelendiğinde; %68,1'inin hafif, %21,1'inin orta ve %9,8'inin şiddetli bağımlılık seviyesinde olduğu saptanmıştır. Erkek öğrencilerin, 26 yaş ve üzeri bireylerin, son sınıf (IV. sınıf) öğrencilerinin, geliri daha yüksek olanların ve anne-babası ayrı olanların psikolojik bağımlılık puanlarının diğer gruplara göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha yüksek olduğu görülmüştür. Sonuç olarak, sigara bağımlılığının yalnızca bireysel bir tercih olmadığı; sosyodemografik özellikler, aile yapısı, stres ve ekonomik durum gibi çok boyutlu faktörlerin etkileşimiyle şekillendiği ortaya konmuştur. Öğrencilerin ölümcül hastalıklar hakkındaki sağlık bilinci, bağımlılık düzeyini düşüren en güçlü koruyucu faktör olarak öne çıkarken; kampüslerdeki tütün kontrol politikalarının sadece yasaklarla sınırlı kalmayıp stres yönetimi ve alternatif tütün ürünlerini de (nargile, puro vb.) kapsayacak şekilde genişletilmesi gerektiği vurgulanmaktadır.
KW  - Sağlık Yönetimi
KW  - Psikolojik Bağımlılık
KW  - Sigara Kullanımı
KW  - Tutum ve Davranış
KW  - Üniversite Öğrencileri
N2  - Health Management, Psychological Dependence, Smoking, Attitude and Behavior, University Students
CR  - Akpınar, E., Yoldaşcan, E., & Saatçi, E. (2006). The smoking prevalence and the determinants of smoking behaviour among students in Cukurova University, Southern Turkey. West Indian Medical Journal, 55(6), 414.
CR  - Allport, G.W. (1935). Attitudes. In: Murchison, C, Ed, Handbook of social psychology, Clark University Press, Worcester, MA, 798-844.
CR  - Amato, P. R., & Keith, B. (1991). Parental divorce and the well-being of children: A meta-analysis. Psychological Bulletin, 110(1), 26-46.
CR  - Ambrose, J.A, Barua, R.S. (2004). The pathophysiology of cigarette smoking and cardiovascular disease: An update. Journal of the American College of Cardiology. 1731–1737.
CR  - Asma, S., Gereklioğlu, Ç., Korur, A., & Solmaz, S. (2016). Nargile kullanımı: Gençler için sinsi tehdit. Turkish Journal of Family Medicine and Primary Care, 10(2), 91-95.
CR  - Ateş-Çöl, I., Sönmez, M.B., Vardar, M.E. (2016). Alkol bağımlısı olan hastalarda içsel farkındalığın değerlendirilmesi. Arch Neuropsychiatr. 53, 17-22.
CR  - Bulaç, E. (2023). Covıd-19 pandemisi sonrası uzaktan çalışan yetişkinlerde algılanan stres düzeyinin ve depresyonun sigara bağımlılığına etkisi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Üsküdar Üniversitesi.
Ceylan, İ. (2019). Madde bağımlısı bireylerin manevi ihtiyaçlarının belirlenmesi (AMATEM Örneği). Doktora Tezi, Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
CR  - Chezhian, C., Murthy, S., PraSad, S., KaSav, J. B., Mohan, S. K., Sharma, S., ... & Joshi, A. (2015). Exploring factors that influence smoking initiation and cessation among current smokers. Journal of clinical and diagnostic research: JCDR, 9(5), LC08.
CR  - Chezhian, C., Murthy, S., PraSad, S., KaSav, J. B., Mohan, S. K., Sharma, S., ... & Joshi, A. (2015). Exploring factors that influence smoking initiation and cessation among current smokers. Journal of clinical and diagnostic research: JCDR, 9(5), LC08.
CR  - Coşkunol H, Altıntoprak E (1999). Alkol kullanımının genetik yönleri. Klinik Psikiyatri, 2, 222-229.
CR  - Cüceler, S., Yılmaz, M., Türkleş, S. (2022). Madde bağımlısı bireylerin yaşadığı psikososyal sorunlar, uygulanan kanıt temelli müdahaleler ve hemşireliğin rolü. Bağımlılık Dergisi, 23(1), 105-110.
CR  - Çapık, C. ve Cingil, D. (2013). Hemșirelik öğrencilerinde sigara kullanımı, nikotin bağımlılık düzeyi ve ilișkili etmenler. Kafkas Journal Medcine Science., 3 (2), 55–61.
CR  - Demirel, A. (2023). Spor bilimleri fakültesi öğrencilerinin teknolojik bağımlılıkları ile akademik motivasyon ve spora yönelik tutumları arasındaki ilişkilerin incelenmesi. Yüksek Lisans Tezi, Erciyes Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Kayseri.
CR  - Erikson, E. H. (1968). Identity: Youth and crisis. Norton & Company.
CR  - Erzincanlı, G. (2025). Sigara kullanan bireylerde nikotin bağımlılığı ve kaygı düzeyleri üzerinde psikolojik sağlamlığın rolü [Yüksek lisans tezi, Bursa Uludağ Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
UR  - https://dergipark.org.tr/en/pub/cumusosbil/article/1971490
L1  - https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/6111891
ER  -