TY  - JOUR
TT  - GÖRME ENGELLİ KİŞİLER İÇİN KONUT TASARIMINDA ULAŞILABİLİRLİK
AU  - Bilge, Betül
PY  - 2017
DA  - April
DO  - 10.18769/ijasos.309670
JF  - IJASOS- International E-journal of Advances in Social Sciences
JO  - IJASOS
PB  - OCERINT International Organization Center of Academic Research
WT  - DergiPark
SN  - 2411-183X
SP  - 152
EP  - 166
VL  - 3
IS  - 7
KW  - Accessibility
KW  - housing design
KW  - interior design
KW  - blind/visually impaired
KW  - Ulaşılabilirlik
KW  - konut tasarımı
KW  - iç mekân tasarımı
KW  - görme engelli
N2  - “Accessibility”in Housing Design for People Who Are BlindThe existing and applied regulationsand standards in Turkey cannot provide the adequate participation with thegeneral user identity. Within the existing system, the responsibility of thedesigner for accessible interior spaces is quite high. “AveragePeople” data taken as a basis after mobility conditions and degrees which aredetermined, cannot meet the definition and the needs of the user identity in anadequate level. It isnecessary to create solutions and sustain these solutions for people; the elderly,children and the disabled with distinctive physical attributes who exists inthe society but cannot maintain their lives in a desired level because of theobstacles within the environment. It is obvious that, for the continuity,without needing for adaptation or customisation in the design, the solutionneeds to be developed, by accepting the need, as the first step in the designprocess. It is important that this point of view should be accepted anddeveloped, not only in inner spaces of the houses but also in all structuralenvironments constituting the living spaces. The designer is a fundamental keystone that takes a part in all studies which can be developed and improvedintended for removing obstacles. The designer; from the beginning ofthe design process, should fictionalise the holistic design approach withoutignoring the user needs with diversified qualifications of anthropometric data.In order to create solutions for the needs of all users of the society; it willbe fundamental to conduct environmental analyses in terms of accessibility withregard to composing global design dynamics. Houses are spaces that life goes onin. They get form for the user needs. The house design should not limitmobility, accessibility that is universal. That the designer meets minimumrequirements those are aimed for him/her to reach for a “universal house”,which is not only sentimentality but also a social responsibility. With themeeting of the requirements needed, personal preferences and needs which are desiredinside the house would built as a result of different concerns such asaesthetics. The “Universal House” concept is a setup of a design systemanswering the basic needs that will not require any adaptation or customisationafterwards for the user with diversified capabilities, which is based onexistence of accessible spaces. The constructor of this setup is the“designer”.This study is a research on thespatial values required for fully visually impaired individuals to get mobileindependently and maintain their lives without the need for others. The needsand/or hindering factors set forth were evaluated to the extent of interiorspace and equipment members. They were evaluated in terms of features anddesign principles/factors.Keywords: Accessibility,housing design, interior design, blind/visuallyimpairedÖzet Türkiye’de var olan ve uygulanan yönetmelikler ilestandartlar, genel kullanıcı kimliğini karşılamaya yönelik yeterli uygulamayı sağlayamamaktadır.Var olan sistem akışı içerisinde ulaşılabilir iç mekânlar için tasarımcınınsorumluluğu yüksektir. Hareket durumları ve ölçüleri belirlenerek temel alınan“ortalama insan” verileri tek başına yeterli düzeyde kullanıcı kimliği tanımınıve ihtiyacını karşılamamaktadır. Toplum içerisinde var olan ama yaşamlarınıçevrede var olan engeller yüzünden istenilen düzeyde sürdüremeyen farklı fizikselözelliklere sahip kişiler; yaşlılar, çocuklar ve fiziksel engelli kişilereyönelik çözümler üretmek ve bu çözümlemeleri sürekli kılmak gerekmektedir.Süreklilik için; tasarımda adaptasyona ya da özel tasarıma gerek duyulmadan,ihtiyacı kabul ederek, çözümü tasarım sürecinin ilk basamağından itibarengeliştirmek gereği ortadadır. Sadece konut iç mekânlarında değil, tüm yaşamalanlarını oluşturan yapısal çevrede de bu görüşün kabul görmesi vegeliştirilmesi önemlidir. Tasarımcı, engelleri kaldırmaya yönelik olarakgeliştirilecek ve iyileştirilecek her türlü çalışmanın içinde yer alan önemlibir kilit taşıdır. Tasarımcı, tasarım sürecinin başlangıcındanitibaren, antropometrik verilerin ışığı altında farklı yeterliliklere sahipkullanıcı ihtiyaçlarını göz ardı etmeden bütüncül tasarım yaklaşımınıkurgulamalıdır. Toplumun tüm kullanıcılarının ihtiyaçlarına yönelikçözümlemelerin getirilmesi için; ulaşılabilirlik açısından çevre analizininderinlemesine yapılması, evrensel tasarım dinamiklerini oluşturabilmekaçısından gerekli olacaktır. Konut, yaşamın sürdüğü mekânlardır. İhtiyaca göreşekillenirler. Konut tasarımı hareketi kısıtlayıcı olmayan, ulaşılabilir, yanievrensel olmalıdır. Tasarımcının “evrensel konut” tasarımı için ulaşmasıhedeflenen minimum gereklilikleri karşılaması, sadece duyarlılık değil aynızamanda sosyal bir sorumluluktur. İhtiyaç duyulan gerekliliklerin karşılanmasıile, konut içerisinde arzu edilecek kişisel tercih ihtiyaçları, estetik gibifarklı kaygıların sonucu ile yapılacaktır. “Evrensel Konut” kavramıulaşılabilir mekânların var olması temeline dayalı, farklı yapabilirlikleresahip kullanıcılar için sonradan adaptasyon ya da özel tasarım gerektirmeyecektemel gereksinimleri karşılayıcı bir tasarım sistematiği kurgusudur. Bukurgunun mimarı tasarımcıdır. Çalışma; tamamen kör olan bireylerin konutiçerisinde bağımsız hareket edebilmeleri ve başkalarına ihtiyaç duymadanyaşamlarını sürdürebilmeleri için gerekli olan mekânsal değerlerinincelemesidir. Ortaya konan ihtiyaçlar ve/veya engelleyici nitelik taşıyanöğeler, iç mekân ve donatı elemanları boyutunda incelenmiştir. Belirleyici özelliklerve planlama ilkeleri açısından değerlendirilmiştir. AnahtarKelimeler: Ulaşılabilirlik, konuttasarımı, iç mekân tasarımı, görme engelli
CR  - 5378, Engelliler Hakkında Kanun (7/7/2005). http://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.5.5378.pdf/ 18.12/2016
5378, Özürlüler ve Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun (7/7/2005). http://www.yok.gov.tr/documents/10279/29816/Özürlüler+Kanunu/21.12/2016
BARKER Peter, J. Barrick, R. Wilson. (1995). Building Sight-A Handbook Of Building And Interior Design Solutions To Iclude The Needs Of Visually Impaired People, London, Royal National Institude For The Blind (RNIB), HMSO Publication Center.
Bilge, B. (2005). Görme Engelliler İçin Konut İç Mekanları ve Donatı Elemanlarının Tasarım ve Biçimlenişi. Yayımlanmış master tezi, Hacettepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
Birleşmiş Milletler Engelli Hakları Bildirisi (1975). http://engellilerinengelsizdunyasi.tr 
Buckley, R. J. (1996). İngiltere’de Tasarım Yönetmeliğinin Geliştirilmesi. E. Komut (Edt.), Diğerlerinin Konut Sorunları içinde. Ankara: TMMOB Mimarlar Odası Yayını.
DICKMAN, Irving R. (1985). Making Life More Livable-Simple Adaptations For Homes Of Blind And Visually Impaired Older People, NY, American Foundation For The Blind (AFB).
İmamoğlu O., & İmamoğlu V. (1996). İnsan, Evi ve Çevresi: Ankara’da Bir Toplu Konut Araştırması. T.C. Başbakanlık Toplu Konut İdaresi Başkanlığı, Ankara: ODTÜ Basım İşbirliği.
Rusihak (2006). Ruh Sağlığında İnsan Hakları Girişimi Derneği, Engellilerin İnsan Haklarına Dair Birleşmiş Milletler Sözleşmesi. http://eob.kku.edu.tr/duyurular/kaynaklar/Rusihak_BM_Sozlesmesi.pdf
RVIB (Royal Victorian Institute For Blind), (May 2003). Building Design For People Who Are Blind Or Vision Impaired. http://www.rvib.org/15.2/2015
Serge R., Donatella P., Daniel Et., Ivo K., Ramachandra P., Gopal P., Silvio P. M. (2004). Global data on visual impairment in the year 2002. WHO Bulletin, V.82 http://www.who.int/bulletin/ volumes/82/11/en/844.pdf/25.12/2016
SÜRMEN, Şükrü. (1996). “Konutun Özürlü Hayatındaki Anlamı Üzerine Kesitler, Öneriler”, E. KOMUT (Der.), Diğerlerinin Konut Sorunları, Ankara: TMMOB Mimarlar Odası Yayını.
T.C. Başbakanlık Özürlüler Dairesi Başkanlığı (2010). Yerel Yönetimler İçin Ulaşılabilirlik Temel Bilgiler Teknik El Kitabı. http://engelsiz.beun.edu.tr/tr/wp-content/uploads/2013/06/ulasilabilirlik.pdf/29.12/2016
T.C. Başbakanlık Özürlüler Dairesi Başkanlığı (2010-11). Ulaşılabilirlik Stratejisi ve Ulusal Eylem Planı. http://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2010/11/20101112-19-1.doc/29.12/2016
THIBERG, Sven.(1996). “Engelsiz İnsan Yerleşmelerine Doğru”, E. KOMUT (Der.), Diğerlerinin Konut Sorunları, Ankara: TMMOB Mimarlar Odası Yayını.
TÜİK (2002). Türkiye İstatislik Kurumu, Özrün Türüne Göre Özürlü Nüfus Oranı. http://www.tuik.gov.tr/PreTablo.do?alt_id=1017/18.12/2016
Vaughn C. Edwin. (1993). The Struggle Of Blind People For Self Determination; Charles C. Thomas, Illinois, USA.
UR  - https://doi.org/10.18769/ijasos.309670
L1  - https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/298422
ER  -