TY - JOUR TT - Söylemiçi Dönüşlü Yapı AU - Özsoy, A. Sumru PY - 1990 DA - February JF - Dilbilim Araştırmaları Dergisi JO - JLR PB - Dilbilim Derneği WT - DergiPark SN - 1300-8552 SP - 36 EP - 40 VL - 1 KW - sözdizim KW - dönüşlülük KW - biçimbilim N2 - Türkçe metinlerde adıllaşma kişi adıllaşması, dönüşlü adıllaşma ve yalın adıllaşmaolarak görülür. Çoğunlukla tümce düzeyinde sözdizimsel bir kural olarak incelenmişolan adıllaştırma üstüne yapılan çalışmalar Türkçe'de adılların biçimbirimsel vesözdizimsel özelliklerini saptamayı amaçlamıştır. Ergin (1986), Banguoğlu (1974)ve Gencan (1966) adılların biçimbirimsel özelliklerini incelemişlerdir. Adıllarınsözdizimsel özelliklerinin incelenmesi ise evrensel kuramlar çerçevesinde saptanmışolan sözdizimsel koşulların Türkçe'deki adıllaşma süreçlerini ne kadar bağladığıkapsamında olmuştur (Erguvanlı-Taylan, 1982; Özsoy, 1983). Türkçe'deki 3. şahısdönüşlü adılı kendi(si)‘nin metin içinde kullanımı Nielsson (1978) ve Sezer(1980) tarafından incelenmiş ve bu çalışmalarda kendi(si) adılının metin içindekullanımını anlatabilmek amacıyla Öneçekme-Geriye itme (Nielsson) ile En DoğalYorum İlkesi ve Duygudaşlık (Empathy) Kısıtlaması gibi yapısal öğeleredayanmayan bazı açıklamalar önerilmiştir. Ancak bu yazı bu kavramların yeterliolmadığını, gerçekte söylemiçi dönüşlü yapının söylem düzeyinde daha temel biryapısal kavram olan Konu Koşulu'nu gerektirdiğini göstermeği amaçlamaktadır.Ayrıca bu yazı çerçevesinde, Nielsson (1978) ve Sezer (1980) tarafından önerilen ilkeve kısıtlamaların da Konu Koşulu tarafından doğal olarak içerilen iki kavram olduğusavunulacaktır. CR - Doğan Aksan, Her Yönüyle Dil, Ankara, TDK, 1979, s.l 1-13. UR - https://dergipark.org.tr/en/pub/dad/article/312944 L1 - https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/302984 ER -