TY  - JOUR
T1  - Eşik yapısı mansabında oluşan yerel oyulmaların hesaplamalı akışkanlar dinamiği ile analizi
AU  - Aydın, M. Cihan
AU  - Ulu, Ali Emre
AU  - Emiroğlu, M. Emin
AU  - İkincioğulları, Erdinç
PY  - 2019
DA  - March
DO  - 10.24012/dumf.394030
JF  - Dicle Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Mühendislik Dergisi
JO  - DÜMF MD
PB  - Dicle University
WT  - DergiPark
SN  - 1309-8640
SP  - 239
EP  - 248
VL  - 10
IS  - 1
LA  - tr
AB  - Hidrolikyapıların mansabındaki yerel oyulma, su mühendisliğinin önemliproblemlerindendir. Bu konuda geçmişten bugüne kadar birçok deneysel ve araziçalışmaları yapılmış ve birçok ampirik eşitlikler elde edilmiştir. Fakat bu bağıntıların çoğu belirli koşullar altındasunulmuş ve farklı sonuçlar verebilmektedir. Bazı bağıntılar boyutlubüyüklükler cinsinden verilmekte bazılarında ise bazı değişkenler ihmal edilebilmektedir.Buna ek olarak, eğimi yüksek akarsularda eğimi düşürmek ve akımları düzenlemekamacıyla akarsu tabanında yapay düşüler kullanılabilmektedir. Bu gibi düşülerüzerindeki akım durumu, çoğu zaman serbest düşülü savak akımı şeklindeolmaktadır. Deneysel çalışmaların yanısıra son yıllarda gelişen bilgisayarteknolojileri ve hesaplama yöntemleri sayesinde çok fazlı (sıvı-katı parçacık)gibi akışkan problemlerin sayısal olarak modellenmesi mümkün olabilmektedir. Buçalışmada, geçmişte yapılan deneysel bir çalışmanın akarsulardaki bir eşikyapısı mansabındaki su jetinin altında kohezyonsuz üniform kum yatakta meydanagelen yerel oyulmalar, hesaplamalı akışkanlar dinamiği (HAD) kullanılarakanaliz edilmiştir. Çalışmada eşik yapısı altındaki oyulmaları tespit etmek için,Flow 3D yazılımıyla birlikte Sediment Oyulma Modeli (Sediment Scour Model) yöntemolarak kullanılmıştır. Elde edilen sayısal model sonuçların literatürdekideneysel verilerle yeterince uyumlu olduğu görülmüştür. Oyulmanın zamana göredeğişimi exponansiyel olduğu gözlemlenmiş ve zamanla maksimum oyulmaderinliğindeki değişim azalmakta sonunda kararlı oyulma durumu gerçekleşmiştir.Kohezyonsuz taban malzemesinde oyulmanın büyük çoğunluğu (yaklaşık %90’ı) ilkyarım saat içerisinde gerçekleştiği izlenmiştir.
KW  - Eşik yapısı
KW  - Oyulma
KW  - Hareketli taban
KW  - HAD
KW  - Hidrolik yapılar
CR  - Aydın, M.C., Işık E., (2015). Using CFD in
Hydraulic Structures. International Journal of
Scientific and Technological Research. 1(5):7-13.
CR  - Bormann, N.E., Julien, P.Y., (1991). Scour
downstream of grade control structures. Journal
of Hydraulic Engineering, 117(5):579–594.
CR  - Chamani, M.R., Beirami, M.K., (2002). Flow
characteristics at drops. Journal of Hydraulic
Engineering, 128(8):778–791.
CR  - Dey, S., Raikar, R.V., (2007). Scour below a High
Vertical Drop. Journal of Hydraulic Engineering,
133(5): 564-568.
CR  - Dick, R., Mastbergen, Jan, H., Berg., V.D., (2003).
Breaching in fine sands and the generation of
sustained turbidity currents in submarine
canyons. Sedimentology, 50(4):625–637,
doi:10.1046/j.1365-3091.2003.00554.x.
Flow 3D, (2014). Manual, Sediment Scour Model.
CR  - Flow-3D User Manual, v11.0.3. Flow Science,
Inc.
CR  - Ghodsian, M., Mehraein, M., Ranjbar H.R., (2012).
Local scour due to free fall jets in non-uniform
sediment. Sharif University of Technology,
Scientia Iranica, 19(6):1437-1444.
CR  - Ghodsian, M., Melville, B., Coleman, S., (2012).
Local scour due to sediment carrying freeoverfall
water jet. Proceedings of the Institution
of Civil Engineers - Water Management,
165(WM1):21-29.
CR  - Ghodsian, M., Melville, B., Tajkarimi, D., (2006).
Local scour due to free overfall jet, Proceedings
of the Institution of Civil Engineers - Water
Management, 159(4):253-260.
CR  - Jia, Y., Kitamura, T., Wang, S.S.Y., (2001).
Simulation of scour process in plunging pool of
loose bed-material. Journal of Hydraulic
Engineering., 127(3):219–229.
CR  - Little, W.C., Murphey, J.B., (1982). Model study of
low drop grade control structures. Journal of
Hydraulic Division, 108(10):1132–1146.
CR  - Mason, P.J., Arumugam, K., (1985). Free jet scour
below dams and flip buckets. J. Hydraul. Eng.,
111(2):220–235.
CR  - Meyer-Peter, E., Müller, R., (1948). Formulas for
bed-load transport. Proceedings of the 2nd
Meeting of the International Association for
Hydraulic Structures Research, pages 39–64.
CR  - Schoklitsch, A., (1932). Kolkbildung unter
uberfallstrahlen. Wasserwirtschaft, 24, 341–343.
CR  - Soulsby, R., (1997). Ch. 9: bedload transport. In
Dynamics of Marine Sand. Thomas Telford
Publications, London.
CR  - Stein, O.R., Julien, P.Y., Alonso, C.V., (1993).
Mechanics of jet scour downstream of a headcut.
Journal of Hydraulic Research, 31(6):723–738.
CR  - Van, R. L., (1984). Sediment transport, Part I: bed
load transport. Journal of Hydraulic Engineering,
110(10):1431–1456. doi:10.1061/(ASCE)0733-
9429(1984)110:10(1431)
UR  - https://doi.org/10.24012/dumf.394030
L1  - https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/667766
ER  -