TY - JOUR T1 - Corpus-driven Lexical Profiles of the Turkish Synonym Set Sadece, Yalnızca and Yalnız TT - Türkçe Eşanlamlılar Seti Sadece, Yalnızca ve Yalnız’ın Derlem-çıkışlı Sözcüksel Profilleri AU - Adıgüzel, Muhammet Fatih PY - 2019 DA - May DO - 10.18492/dad.456892 JF - Dilbilim Araştırmaları Dergisi JO - JLR PB - Dilbilim Derneği WT - DergiPark SN - 1300-8552 SP - 1 EP - 41 VL - 30 IS - 1 LA - en AB - This is a corpus-driven study based on theTNCv3.0 to identify lexical profiles of the synonym set of Turkish exclusiveadverbials sadece, yalnızca and yalnız within the framework of the Model of Extended Lexical Units (Stubbs, 2002). From theconcordances of the adverbials, their context-dependent semantic, pragmatic andsyntactic properties, co-occurrence tendencies, and synonymity levels wereidentified. It was found that sadeceand yalnızca have a high contextualand collocational equinormality and are completely intersubstitutable and complete synonyms (Lyons, 1981) with yalnızcaused less frequently. Yalnız ispolysemous and multifunctional and has a sense synonymy relation with theothers only when it means only. Evenin the sense of only, yalnız was found to be rarely used incertain lexical bundles the other adverbials form. Yalnız was also found to have a topic shifter function. In contextsin which yalnız means only, the three adverbials are cognitive synonyms (Cruse, 1986). KW - Turkish exclusive adverbials KW - corpus-driven KW - synonymy KW - lexical profiling KW - intersubstitutability N2 - Bu çalışma, GenişletilmişSözcükbirim Modeli (Stubbs, 2002) çerçevesinde Türkçedeki sınırlayıcıbelirteçlerden olan sadece, yalnızca ve yalnız potansiyel eşanlamlılar setinin sözcük profillerinibelirlemek için Türkçe Ulusal Derlemine (TNCv3.0) dayanan derlem çıkışlı birçalışmadır. Belirteçlerin bağlı dizinlerinden, bağlam-bağımlı anlambilimsel,edimbilimsel ve sözdizimsel özellikleri, eşdizim eğilimleri, ve eş anlamlılıkseviyeleri tespit edilmiştir. Araştırmada sadeceve yalnızcanın yüksek ölçüdebağlamsal ve eşdizimsel denkliğe sahip olduğu ve tamamen birbirleriyledeğiştirilebilir olduğu ve Lyons’ın (1981) ölçütlerine göre yalnızcanın daha seyrek kullanılmasıdışında sadece ve yalnızcanın tam eşanlamlı oldukları görülmüştür. Yalnız sözcüğü ise birden çok anlama ve işleve sahip olup yalnızca sadece anlamındayken yalnızca ve sadece belirteçleriyle anlameş anlamlılığı ilişkisine sahiptir. Yalnızsözcüğünün, sadece anlamında bile,diğer iki belirtecin oluşturduğu kalıplaşmış sözcük örüntülerinde seyrekkullanıldığı saptanmıştır. Ayrıca yalnızın konu değiştirici işlevi olduğu dabelirlenmiştir. Yalnızın sadece anlamına geldiği bağlamlarda üçbelirtecin de bilişsel eşanlamlı(Cruse, 1986) olduğu anlaşılmıştır. CR - Adıgüzel, F. (2018). Corpus-driven lexical profiles of Turkish fear verbs and metaphorical profiles of somatic fear idioms in Turkish (Unpublished Doctoral Dissertation), Mersin University, Mersin. CR - Aksan, Y., Duran, N., Ersen, D., Hızarcı, Ç., Korkmaz, S., Sever, B. & Sezer, T. (2008). Türkçede yakın anlamlı sözcükler: Bir derlem çalışması. 22.Ulusal Dilbilim Kurultayı Bildirileri, Van. 558-567 CR - Aksan, D. (1972). Eşanlamlılık sorunu ve Türk yazı dilinin eskiliğinin saptanmasında eşanlamlılardan yararlanma. Türk Dili Bilimsel Kurultayı. 27-29 September, Ankara. CR - Aksan, Y. (2011). Derlem temelli sözcük anlambilimi çalışmalarının Türkçenin eğitimine katkısı. Türkçenin eğitimi-öğretiminde kuramsal ve uygulamalı araştırmalar. Die Blaue Eule, Esen. CR - Aksan, Y. (2018). Küsmek, darılmak, gücenmek: Derlem çıkışlı sözcük profilleri. In Aksan, Y. & Aksan, M.(eds), Türkçede yapı ve işlev (pp.1-30). Ankara: BilgeSu Yayıncılık. CR - Baker, R., Hardie, A. & McEnery, T. (2006). A glossary of corpus linguistics. Edinburgh: Edinburgh University Press CR - Bednarek, M. (2008). Semantic preference and semantic prosody re-examined. Corpus Linguistics and Linguistic Theory, 4 (2), 119–39. CR - Cruse, D. A. (1986). Lexical semantics. CUP, Cambridge. CR - Cruse, D. A. (2000). Meaning in language: an introduction to semantics and pragmatics, OUP, Oxford. CR - Divjak, D. (2010). Structuring the Lexicon: A Clustered Model for Near Synonymy. Berlin: Mouton de Gruyter CR - Doğan, N. (2011). Türkiye Türkçesi fiillerinde eş anlamlılık.” Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi. 4 (19), 78-88. CR - Edmonds, P. and Hirst, G. (2002). Near synonyms and lexical choice. Computational Linguistics, 28 (2), 105-144. CR - Ersoylu, H. (2011). Eş anlamlılık mı, yabancı kaynaklı karşılık oluş mu? Türk Dili, Mart 250-256, TDK Yay. Ankara. CR - Firth, J., R. (1957). Modes of meaning. Papers in Linguistics, Oxford: Oxford University Press. CR - Göksel and Kerslake (2005). Turkish: A comprehensive grammar. Routledge. CR - Gries, St. Th., & Otani, N. (2010). Behavioral profiles: A corpus-based perspective on synonymy and antonymy. ICAME Journal, 34, 121–150 CR - Hoey,M. (2005). Lexical Priming: a new theory of words and language. London and New York: Routledge. CR - Hunston, S. (2002). Corpora in Applied Linguistics. Cambridge: CUP. CR - Lee, D. (1987). The semantics of just. Journal of Pragmatics, 11, 377-398. CR - Leech, G.N. (1985). Semantics. The study of meaning. Hamnondsworth, Penguin. CR - Louw, B. (2000). Contextual Prosodic Theory: bringing semantic prosodies to life. In Chris Heffer and Helen Sauntson (eds.), Words in context. In honour of John Sinclair. Birmingham: ELR, (pp.48–94) CR - Lyons, J. (1981). Language and linguistics. Cambridge: Cambridge University Press. CR - McEnery, T., & Hardie A. (2012). Corpus Linguistics. Cambridge. CR - Murphy, M.L. (2003). Semantic relations and the lexicon. Cambridge: CUP. CR - Partington, A. (1998). Patterns and Meanings. Amsterdam: John Benjamins. CR - Partington, A. (2004). Utterly content in each other’s company. International Journal of Linguistics. CR - Sinclair, J. (1991). Corpus, concordance, collocation. Oxford: Oxford University Press. CR - Sinclair, J. (1996/2004). Trust the text. Language, corpus and discourse. London: Routledge. CR - Sinclair, J. (1998). The lexical item. In E. Weigand (ed), Contrastive Lexical Semantics. (pp.1-24). Amsterdam: Benjamins. CR - Sinclair, J. (2000). Lexical Grammar. Darbai in dieonos 24: 191-204. CR - Sinclair, J. (2003). Reading Concordances. London: Longman. CR - Sinclair, J. M. (2004) Trust the Text. London: Routledge. CR - Stanojević, M. (2009). Cognitive Synonymy: A general overview.” Linguistics and literature. 7 (2). 193-200. CR - Stubbs, M. (2002). Words and phrases: Corpus Studies of Lexical Semantics. Oxford: Blackwell Publishers. CR - Steward, D. (2010). Semantic Prosody: A Critical Evaluation. London, Routledge. CR - Tognini-Bonelli, E. (2001). Corpus Linguistics at Work. Amsterdam: John Benjamins. CR - Vardar, B. (1998). Açıklamalı dilbilim terimleri sözlüğü. İstanbul: ABC Yayınları. UR - https://doi.org/10.18492/dad.456892 L1 - https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/728333 ER -