TY - JOUR T1 - Dim Çayı Havzası’nda (Alanya) Lapya Çeşitliliği AU - Kaymak, Hülya AU - Kafalı Yılmaz, Fatma PY - 2018 DA - October JF - Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi JO - ATASOBED PB - Ataturk University WT - DergiPark SN - 1304-4990 SP - 2067 EP - 2092 VL - 22 IS - Özel Sayı 2 LA - tr AB - Bu çalışmada,Akdeniz Bölgesi’nde Alanya ilçesi sınırlarında yer alan Dim Çayı Havzası’ndakikarstik aşınım şekillerinden, lapyaların çeşitliliği ele alınmıştır. Lapyalar,karstik şekiller içerisinde çözünme ile oluşmuş mikrotopoğrafya birimleridir.Lapyaların oluşumunda litolojik yapı, zayıf direnç hatları, arazinin eğimdurumu, yağış koşulları (yüzeysel akış, sızma suları, damla erozyonu), bitkiörtüsü vb. faktörler belirleyici rol oynamaktadır. Dolayısıyla, sahada meydanagelmiş lapya türleri o bölgedeki karstik gelişim hakkında bilgi vermektedir. Bunedenle, araştırmada lapya çeşitliliği incelenmiş olup bunların özellikleribelirlenmiştir. Çalışmada arazi gözlemleri ve alınan numunelerin kayaçanalizlerinin (XRF ile minerolojik-petrografik analiz) yanı sıra CBS ilebunların haritalanması ile lapyaların, topoğrafya eğimi ve kayaç arasındakiilişkisi kurularak yorumlanmaya çalışılmıştır. Tespit edilen lapya türleri,Bögli’nin (1960) sınıflandırma sistemine göre isimlendirilmiştir.Sahadaçözünebilen karbonatlı kayaçlardan kireçtaşı, kristalize kireçtaşı, dolomit,dolomitik kireçtaşı ve mermerler yaygın olarak yer almaktadır. Topoğrafyanın daarızalı olması ve eğim değerlerinin sık sık değişmesi nedeniyle lapyaçeşitliliği de artmıştır. Dolayısıyla, sahada hemen hemen bütün lapya çeşitleriyer almaktadır. Eğim değerlerinin fazla olduğu yamaçlarda serbest lapyalardanözellikle de kanalcıklı lapyalar ve çözünme dalgacıkları yaygın olarak gelişimgöstermiştir. Bunun yanısıra, kanalcıklı lapyalar, çatlak lapyalar, tabakalaşmadüzlemi lapyaları ve duvar lapyaları yamaçlar boyunca yer yer gözlenen diğerlapya türleridir. Yarı serbest lapyalardan kamenitsalar, oyuk lapyaları,korrozyon çentikleri ile örtülü lapyalardan delikli ve kovuklu lapyalar eğiminaz olduğu yamaçlarda gelişmiştir. KW - Alanya KW - karstlaşma CR - Atalay, İ. (2010). Uygulamalı Klimatoloji. İzmir: Meta Basım Matbaacılık Hizmetleri. CR - Atalay, İ. (2011). Türkiye Coğrafyası ve Jeopolitiği. İzmir: Meta Basım Matbaacılık Hizmetleri. CR - Atalay, İ. (2011). Türkiye İklim Atlası. İstanbul: İnkılap Kitabevi Baskı Tesisleri. CR - Atalay, İ. (2017). Türkiye Jeomorfolojisi. İzmir: Meta Basım Matbaacılık Hizmetleri. CR - Bögli, A. (1960). Kalklösung und Karrenbildung. İntern. Beitrage zur Karstmorphologie. Zeitsher F. Geomorphologie. Supplement Band 2. CR - Doğan, U. (2004). Dolin Sınıflamasında Yeni Yaklaşımlar. Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 24 (1), 249-269. CR - Eren, M. (2008). Küçük Ölçekli Karstik Yüzey Yapıları (Karen). Jeoloji Mühendisliği Dergisi, 32 (1), 1-8. CR - Erten, N. (1996). Alanya Dolayının Jeolojisi ve Tektonik Özellikleri (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Süleyman Demirel Üniversitesi, Isparta. CR - Graf, İ. K., Bozcu, A. (2006). Yapısal özelliklerin lapya gelişimindeki rolü: Kızılörü Dağı doğusu (Korkuteli-Antalya). Jeoloji Mühendisliği Dergisi, 30, 9-16. CR - Ford, D. ve Williams, P. (2007). Karst Hydrogeology and Geomorphology. John Wiley & Sons Ltd., England. CR - Erinç, S. (2001). Jeomorfoloji II (Güncelleştirilmiş 3. Basım). İstanbul: Der Yayınları: 294. CR - Güneysu, A. C. (1993). Kovada Gölü Doğusunun (Isparta) Karst Jeomorfolojisi. (Yayınlanmamış doktora tezi). İstanbul Üniversitesi Deniz Bilimleri ve İşletmeciliği Enstitüsü, İstanbul. CR - Güneysu, A. C. (1993). Batı Toroslar’da Neotektonik Hareketlerin Karstlaşma Üzerindeki Etkileri ve Karstlaşmanın Evrimi (Eğirdir- Beyşehir-Antalya Karst Alanı). Türk Coğrafya Dergisi, 28, 329-336, Ankara. CR - İnandık, H. (1962). Karst Morfolojisi. İstanbul: Baha Matbaası. CR - Koçak, İ. (2003). Döşemealtı Platosunda Karst-Orman Tahribatı İlişkisi. Süleyman Demirel Üniv. Burdur eğitim Fak. Dergisi, 4 (5), 129-146. CR - Nazik, L. (1985). Beyşehir Gölü (Konya) Yakın Güneyinin Karst Jeomorfolojisi. (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi). İstanbul Üniversitesi, İstanbul. CR - Özgül, N. (1983). Alanya Bölgesinin Jeolojisi. (Yayınlanmamış Doktora Tezi). İstanbul Üniversitesi, İstanbul. CR - Özgül, N. (1976). Torosların Bazı Temel Özellikleri. Türkiye Jeoloji Kurumu Bülteni, 19 (1), 65-78, Ankara. CR - Sezer, L.İ. (1990). “Türkiye’de Sıcaklık Farkının Dağılışı ve Kontinentalite Derecesi Üzerine Yeni Bir Formül”, Ege Coğrafya Dergisi, 5, 110-159. CR - Sür, A. (1977). Alanya’nın İklimi. Ankara: Ankara Ünv. Dil ve Tarih-Coğrafya Fak. Yayınları No: 270. CR - Şengün, M. (1986). Alanya Masifinin Jeolojisi. MTA Derleme Rap. No: 8000, Ankara (Yayınlanmamıştır). CR - Pekcan, N.(1999). Karst Jeomorfolojisi. İstanbul: Filiz Kitabevi. UR - https://dergipark.org.tr/en/pub/ataunisosbil/issue//469052 L1 - https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/558086 ER -