TY - JOUR T1 - Eklemlenme Kuramı İle Ilıca Şeker Fabrikası Üzerine Bir An AU - Karaca, Nuray PY - 2018 DA - October JF - Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi JO - ATASOBED PB - Ataturk University WT - DergiPark SN - 1304-4990 SP - 2093 EP - 2113 VL - 22 IS - Özel Sayı 2 LA - tr AB - Bu çalışmada kuramsal yaklaşım olarak Eklemlenme kuramı kırsal-tarımsal üretim biçimininkentsel-sanayiye nasıl eklendiği kırsalda yer alan Erzurum Ilıca Şekerfabrikası örnekleminde analiz edilmeye çalışılmıştır. Amacımız, 2011 yılında Ilıca Şekerfabrikasının 200 çalışanına yaptığımız çalışmayı 2018 yılında sadece lojmandaoturan kadınlarla odak grup çalışmasıyla yeniden ele alarak değişen toplumsalyapıda değişimin nasıl bir ivme kazandığını öncesi ve sonrasını karşılaştırarakanlamaya yönelik içkin bir çözümleme yapmaktır. Odak grup nitel görüşmetekniklerinden biridir. Bu görüşmelerde grup başına önerilen kişi sayısıgenellikle altı ile on kişi arasındadır ancak bu sayının bazen on beşe çıktığıbazen de dörde kadar indiği görülmektedir. Görüşmenin süresi ise genellikle birile iki saat arasındadır. Odak grup görüşmesi doğası gereği açık uçludur. Şimditekrar ele aldığımız bu konu aile bütçesi üzerinden değerlendirmeyealınmaktadır. Fakat kadınların eşlerinin maaşını bilmemeleri ya da söylemekistememeleri nedeniyle giderlerin, yapılan yatırım ve birikimlerin eşlerineğitim düzeylerine ve buna bağlı olarak aldıkları maaşa göre şekillendiğivarsayımı bağımlı değişken olarak eğitimi almamızı gerektirmiştir. Eklemleme debelirleyici unsur olan ekonominin bizim gibi toplumlarda daha geri plandakalmasının en önemli nedeni statü toplumu olmamızdan kaynaklanmaktadır. Öncekiçalışma bunun bir örneğidir. Çalışmamızda kırsal-tarımsal üretim biçimininkentsel-sanayiye eklemlenmesi söz konusu iken bu eklemlenme beklenildiği gibikentsel-sanayi üretiminin kırsal-tarımsal üretim üzerine başat bir eklemlenmebiçimi değildir.  Kırsal-tarımsal üretimşehire akan bir kaynak konumunda değildir. Tam tersine kentsel-sanayi ortamındakazanılan para köyde tarla satın alımı için kullanılmaktadır. Kentsel sanayideelde edilen gelirle kırsal alanda birikim yapılıyor.  İnsanlar kentsel ekonomiye güvenmediği içinkentsel-sanayiden kazandığını kırsala yatırıyor. Böylece şehirdekazanılan kapital kırsal alana akmaktadır. Kırsalda tarla sahibi olankatılımcılar tarlalarını kiraya vererek ya da ortakçılık sayesinde köyden gelennakdi ve ayni yardım ile köyle ilişkilerini devam ettirmektedirler. Kapitalistdüzende kazanılan paranın azlığı, köyden gelen destekle aşılmaya çalışılıyor.Kapitalizmin toplumdaki toplumsal yapısı kentte ve kırda farklıdır. Kent vekırda kapitalizmin hem derecesi hem de niteliği farklıdır. Kapitalizmeklemlenmede kentsel yapılarda umulanı verir. Ama kırsalda umulanıvermeyebilir. Bunun örneği tüketim alışkanlıkları ile kapitalistleşen insanaaldığı paranın yetmemesi ve desteğin köyden gelmesidir. Toplumsal yapı çalışmalarına birkatkı yapmak amacıyla yapılan bu araştırmada fabrika çalışanlarının eşleriylegörüşmelerimiz, aile birimi üzerinden gerçekleşen mutfak giderlerininkırsal-tarımsal üretimden ayni ve nakdi olarak karşılanma konusunda bizeaktardıkları verilerin yanı sıra toplumsal hayatta yaşadıkları değişimi de tümboyutlarıyla sergilemiştir. KW - Eklemlenme Kuramı KW - Ilıca Şeker Fabrikası CR - Boratav, Korkut., (1980). Traımsal Yapılar ve Kapitalizm, Ankara, Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Yayınları, No: 454. CR - Ersoy, M. ve diğerleri, (1984), Üretim Tarzlarının Eklemlenmesi Üzerine, der. Ç. Keskinok ve M. Ersoy., Ankara, Birey ve Toplum Yay. CR - Ersoy, M., (1984). “Çevre Toplumsal Formasyonlarda ulusal Ekonomiler ve Kentsel Sanayi Sektörünün yapısına ilişkin Modeller”, Üretim Tarzlarının Eklemlenmesi Üzerine, Der: H.Ç.Keskinok-M. Ersoy, Ankara, Birey ve Toplum Yayınları, 1-21. CR - Kağızmanlıoğlu, Nail(Ekim 1977). Ilıca’nın Ekonomisine Tesir Eden Tabii ve Beşeri Faktörleri Üzerine Bir Araştırma. Atatürk Üniversitesi İşletme Dergisi, 2(4) CR - Keyder, Ç., (1979). Emperyalizm Azgelişmişlik ve Türkiye, İstanbul, Birikim Yayınları CR - Laclau, E,.(1984). “Latin Amerika’da Feodalizm ve Kapitalizm” Üretim Tarzlarının Eklemlenmesi üzerine, Der: H.Ç.Keskinok-M Ersoy, Ankara, Birey ve Toplum Yayınları, s:95-124. CR - Marks, K., (2003), 1844 Elyazmaları, çev. Murat Belge, İstanbul, Birikim Yay. CR - Marks, K.-Engels, F., (2004), Alman İdeolojisi, çev. Sevim Belli, Ankara, Birikim Yay. CR - Sunar, İ., (1999). Düşün ve Toplum, Ankara, Doruk Yay. CR - Taylor, J.G., (1984). “Üretim Tarzları Eklemlenmesinin Ortaya Çıkışı ve Üçüncü Dünya Formansyonlarının Yapısı Üzerindeki Etkisi”, Der: H.Ç.Keskinok-M Ersoy, Ankara, Birey ve Toplum Yayınları, s:125-178. CR - Temizgüney, F., (2010). Erzurum Şeker Fabrikası’nın Açılışı. Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi(TAED) 43 CR - Wallerste, I., (1976)., “A Wrold-Sytem Perspective on the Social Sciences”, The British Journal of Sociology, Cilt.27 no.3, Blackwell Publishing, s. 343-352 CR - Wallerstein, I., (1974;). “The Rise and Future Demise of the World Capitalist Sytem: Concepts for Comparative Analysis” Comparative Studies in Society and History, Cilt.16, No.4, Cambridge University Press, s.387-415 CR - Weber, M., (2004), Sosyoloji Yazıları, çev. T. Parla, İstanbul, İletişim Yay. UR - https://dergipark.org.tr/en/pub/ataunisosbil/article/469708 L1 - https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/558087 ER -