TY - JOUR T1 - KARADENİZ’E KIYISI OLAN ÜLKELERDEN İTHAL EDİLEN HUŞ VE YERLİ KAYIN TOMRUKLARINDAN ÜRETİLEN KONTRPLAKLARIN MEKANİK ÖZELLİKLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI AU - Aydın, İsmail AU - Çakıroğlu, Evren Osman AU - Demir, Aydın PY - 2018 DA - December DO - 10.31765/karen.505960 JF - Karadeniz Araştırmaları Enstitüsü Dergisi JO - KAREN PB - Karadeniz Technical University WT - DergiPark SN - 2458-7680 SP - 353 EP - 359 VL - 4 IS - 6 LA - tr AB - Kontrplaküretiminde genellikle kullanılan ağaç türleri kayın, kızılağaç, kavak, ladin,çam, okume, tetra, ozigo ve diğer tropik türlerdir. Ülkemizde genelde kayınağacının kullanılması, hammadde temini ve maliyeti gibi problemleri beraberindegetirmektedir. Bu nedenle değişik ağaç türlerinin kontrplak üretimindekullanılması gerekliliği üzerinde durulmaktadır. Bu çalışmada, özellikleAvrupa, Baltık ülkeleri, Polonya, Belarus ve Rusya’da kontrplak sektöründekullanılan önemli ağaç türlerinden biri olan huş odunu, kayın odunu ilekarşılaştırmalı olarak ele alınmıştır. Bu amaçla üre formaldehit ve melamin üreformaldehit tutkalları kullanılarak yerli kayın ve Ukrayna’dan ithal edilen huştomruklardan elde edilen soyma kaplamalardan üretilen kontrplaklar (kayın, huşve huş-kayın) karşılaştırılmıştır. Kontrplak levhalarının yapışma ve eğilmedirenci değerleri sırasıyla TS EN 314-1 ve TS EN 310 standartlarına görebelirlenmiştir. Yapılan çalışma sonucunda, huş kaplamalardan üretilenkontrplakların göstermiş olduğu mekanik özellikler, kayın kontrplaklara yakındeğerler vermiştir. Kullanım yerine göre gerekli standart değerleri karşıladığıgörülmüştür. KW - Karadeniz KW - Mekanik Özellikler KW - Kayın KW - Huş KW - Kontrplak CR - ANŞİN, R. & Özkan, Z. C. (1993), Tohumlu Bitkiler, Odunsu Taksonlar, KTÜ Orman Fak. Yayın No: 167/19, Trabzon. BERKEL, Adnan (1941), Şark Kayını Teknolojik Vasıfları ve İstimali Hakkında Araştırmalar, Yük. Ziraat Enst. Yay. Sayı:118, Ankara. BOZKURT, Yılmaz (1992), Odun Anatomisi, İstanbul Üniversitesi Orman Fakültesi Yayınları, Yayın No: 415, İstanbul. BOZKURT, A.Y. & Göker, Y. (1986), Tabakalı Ağaç Malzeme Teknolojisi. İ.Ü. Orman Fakültesi Yayın no: 378, İstanbul. BOZKURT, Y. & Erdin, N. (1990), “Ticarette Kullanılan Ağaçlarda Fiziksel ve Mekanik Özellikler”, İ.Ü. Orman Fak. Dergisi, Seri B, 40 (1), 7-24, İstanbul. BOZKURT, Y. & Erdin, N. (1992), “Yoğunluk ile Mekanik Özellikler Arasındaki İlişkiler”, ORENKO’92, 1992, Trabzon, I. Cilt, s. 199-222. CHOW, S. & Chunsi, K.S. (1979), “Adhesion Strength and Wood Failure Relationship in Wood-Glue Bonds”, Mokuzai Gakkaishi, 25 (2), 125-131. DIN 68705-3, (2003), Yapı Kontrplakları, Alman Standartları Enstitüsü, Verlag. GÜVEN, M., Güler, S. & Daşdemir, İ. (2000), “Erzurum ve Erzincan Yöreleri İçin Huş (Betula pendula l.) Orijin Denemesinin Altı Yıllık Sonuçları”, Doğu Akdeniz Ormancılık Araştırma Müdürlüğü Doa Dergisi (Journal of Doa) sayı:8. HERÄJÄRVI, H. (2002). “Properties of birch (Betula pendula, B.pubescens) for sawmilling and further processing in Finland”, The finnish Forest Research Institute, Research Papers, 35 (4), 469-485. HERÄJÄRVI, H. (2004), “Variation of basic density and Brinell hardness within mature Finnish Betula pendula and B. pubescens stems”, Wood Fiber Sci., 36 (2), 216-227. MALKOÇOĞLU, Abdülkadir (1994), Doğu Kayını (Fagus Orientalis Lipsky.) Odununun Teknolojik Özellikleri, Doktora Tezi, KTÜ Fen Bilimleri Enstitüsü, Trabzon. NAMARA, U.S. & Waters, O. (1970), “Comparison of the rate of glueline strength development for oak and maple”, Forest Products Journal, 20 (3), 34-35. PELTOLA, Aarre (2007), The Finnish Statistical Yearbook of Forestry 2007. Finnish Forest Research Institute. 436 p. TANRIVERDİ, F. (1977), “Huşların (Betula L.) Doğu Anadolu Bölgesinde Doğal Yayılış Alanları ve Peyzaj Mimarisinde Kullanılış Olanakları Üzerinde Bir Araştırma”, A.Ü. Ziraat Fak. Dergisi, Cilt: 8, Sayı: 1. TERZİEVA, Ekaterina (2008), The Russian Birch Plywood Industry, Master Thesis, Department of Forest Products, Swedish University of Agricultural Sciences, Swedish. TOKSOY, D., Çolakoğlu, G., Aydın, İ., Çolak, S. & Demirkır, C. (2006), “Technological and economic comparison of the usage of beech and alder wood in plywood and laminated veneer lumber manufacturing”, Building and Environment, 41 (2006), 872–876. TS EN, 310 (1998), Ahşap Esaslı Levhalar, Eğilme Dayanımı ve Eğilmede Elastikiyet Modülünün Tayini, 1. Baskı, TSE Ankara. TS EN, 314-1 (1998), Kontrplak-Kaplama Yapışma Kalitesi, Bölüm:1 Deney Metodları, 1. Baskı, Türk Standartları Enstitüsü, Ankara. VERKASALO, E. & Heräjärvi, H. (2009), “Potential of Europen Birch Species for Product Development of Veneer and Plywood- Recovery, Grades and Mechanical Properties and Future Market Requirements”, Forest Product Industry, Vol:52, pp 40-51. WAGENFÜHR, R. (1996). Holzatlas. [Wood Atlas]. VEB Fachbuchverlag Leipzig. 4th ed. 688 p. (In German). UR - https://doi.org/10.31765/karen.505960 L1 - https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/614802 ER -