TY  - JOUR
T1  - Kurtuluş Savaşı ve Cumhuriyet İdeolojisini Edebî Düzlemde Okumak: Dikmen Yıldızı Örneği
AU  - Çerkeşli, Evşen
PY  - 2017
DA  - December
DO  - 10.32704/erdem.536802
JF  - Erdem
PB  - Atatürk Kültür Merkezi Başkanlığı
WT  - DergiPark
SN  - 1010-867X
SP  - 25
EP  - 37
IS  - 71-72
LA  - tr
AB  - Bir toplumu derinden etkileyen savaşların o toplumun edebiyatındakendine yer bulması kaçınılmazdır. Aynı durum Kurtuluş Savaşı için degeçerlidir. Osmanlı Devleti’nin 1919-1923 yılları arasında Anadolu’dafarklı devletlerle olan mücadelesi, ardından kurulmaya çalışılan rejimlebu yeni yönetimin ve idari kadroların yapılanma sürecindeki kendilerini meşrulaştırma ve resmî tarih oluşturma çabaları Türk edebiyatındapek çok romana, oyuna konu olmuş, hatta bunların bir kısmı doğrudanAtatürk tarafından ısmarlama olarak yazdırılmıştır. Çünkü toplumsalkırılmaların kalıcı olması yalnızca cephede kazanılan bir savaş değildir.Hâkim ideolojiyi halkın zihninde somutlaştırıp tabana doğru nüfuzedebilmek için edebiyatın gücünden yararlanılır. Aka Gündüz, baştaDikmen Yıldızı olmak üzere pek çok eserinde resmî ideolojiye hizmeteden üslubu benimser. Genel olarak bu dönem ürünlerinde belli kadınerkek tiplerinden bahsetmek mümkündür. Erkekler korkusuz ve vatanaşkı uğruna bireysel aşkı hiçe sayan nitelikteyken kadınlar güçlerininyettiğince onlara destek olmaya çalışan hemşirelerdir. Dikmen Yıldızı’ndaysa bu imajlar daha da kuvvetlenir. Yıldız; bizatihi savaşan, nişanlısının şehadetine dahi ağlamayan bir kadındır. Başka bir deyişle resmîideoloji tarafından kadına atfedilen her türlü temsil unsuru, Yıldız’davücut bulur. Bu çalışmada Osmanlı kötücülüğü ve cumhuriyet olumlaması altında söylevvârî bir üslupla yazılan Dikmen Yıldızı aracılığıylaideoloji ve edebiyat ilişkisi sosyolojik eleştiri yardımıyla incelenecektir. 
KW  - Cumhuriyet ideolojisi
KW  - Kurtuluş Savaşı
KW  - roman
KW  - tip
KW  - sosyolojik eleştiri
CR  - Akın, Yiğit (2004). “Gürbüz ve Yavuz Evlatlar” Erken Cumhuriyet’te Beden Terbiyesi ve Spor, İstanbul: İletişim Yayınları.
CR  - Akün, Ömer Faruk (1994). “Divan Edebiyatı”, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, C.9, s.389-427.
CR  - Akyüz, Kenan (1995). Modern Türk Edebiyatının Ana Çizgileri, İstanbul: İnkılap Kitabevi.
CR  - Balabanlılar, Mürşit (2003). Türk Romanında Kurtuluş Savaşı, İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
CR  - Çeri, Bahriye (1996). Türk Romanında Kadın, 1923-1938 Dönemi, İstanbul: Simurg Yayınları.
CR  - Duff, David (2000). Modern Genre Theory, Singapore: Longman.
CR  - Gündüz, Aka (2012). Dikmen Yıldızı, İstanbul: Toker Yayınları.
CR  - Irzık, Sibel ve Parla, Jale (2004). Kadınlar Dile Düşünce: Edebiyat ve Toplumsal Cinsiyet, İstanbul: İletişim Yayınları.
CR  - Kurdakul, Şükran (1994). Çağdaş Türk Edebiyatı 3, Cumhuriyet Dönemi 1, Şiir, İstanbul: Evrensel Basım Yayın.
CR  - Mengi, Mine (1999). Eski Türk Edebiyatı Tarihi, Ankara: Akçağ Yayınları.
CR  - Moran, Berna (2016). Edebiyat Kuramları ve Eleştiri, İstanbul: İletişim Yayınları.
CR  - Okay, Orhan (2009). Batılılaşma Devri Türk Edebiyatı, İstanbul: Dergâh Yayınları.
CR  - Tekin, Mehmet (2001). Roman Sanatı, İstanbul: Ötüken Neşriyat.
UR  - https://doi.org/10.32704/erdem.536802
L1  - https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/665368
ER  -