TY - JOUR T1 - Belleğin Mekânından Mekânın Belleğine: Kavramsal Bir Tartışma TT - From Space of Memory to Memory of Space: A Conceptual Debate AU - Yelsalı Parmaksız, Pınar Melis PY - 2019 DA - June DO - 10.24955/ilef.574436 JF - Ankara Üniversitesi İlef Dergisi PB - Ankara University WT - DergiPark SN - 2148-7219 SP - 7 EP - 26 VL - 6 IS - 1 LA - tr AB - Tarih boyunca disipliner sınırların içinde veötesinde belleğin nasıl kavramsallaştırıldığı, mekânsal göndermelerinniteliğini de belirler. Aynı zamanda söz konusu mekânsal göndermeler belirlidünya görüşleri ve toplumsal yapıları yansıtan tarihsel temsiller sunar.Belleğin mekâna yönelik kuramsal olduğu kadar ampirik çalışmalara ve hattamekâna yönelik çeşitli (politik, estetik vb.) müdahalelere dayanak olarakgörülmesi, bellek ve mekân arasındaki, özelikle toplumsal düşünce tarihi içindegerçekleşen ve bugün bellek çalışmaları alanındaki temel anlayışları oluşturanilişkinin değişen boyutlarını hesaba katmayı gerektirir. Bu çerçevede,metaforik bir topos (yer) olarak bellek yaklaşımından, analitik birkavram olarak bellek yaklaşımına yönelen düşünce çizgisi takip edilerek günümüzdebellek ve mekân arasındaki ilişki, bellek çalışmalarının sağladığı güncelkavramlaştırma olanakları açısından tartışılmaktadır. Eleştirel KentÇalışmaları alanının önemli bir kavramı olan “Kent Hakkı”, bellek çalışmalarıalanının kavramsal araçlarından yararlanarak oluşturulan bellek hakkıkavramıyla ilişkilendirilmektedir. Bu makalenin amacı, bellek ve mekânarasındaki kavramsal ilişkinin temel uğrakları üzerinden ilerleyen düşünseldönüşümü izleyerek böylesi bir kavramsallaştırmaya katkıda bulunmaktır. KW - Bellek KW - kent KW - bellek çalışmaları KW - kent çalışmaları KW - kent hakkı N2 - How memory is conceptualized within and beyond the disciplinaryboundaries throughout history determines the spatial references. At the sametime, these spatial references provide the historical representations ofparticular social structures and accompanying worldviews. It is because memoryis regarded as the foundation of both theoretical and empirical studies anddiverse interventions into place (including political and aesthetical), itbecomes necessary to consider the changing relation between memory and placewhich is transformed through the history of thought and reflected in the recentunderstandings within Memory Studies. In this framework, starting from theconceptualization of memory as based on a metaphoric topos (place) and following the line of thought through theconceptualization of memory as an analytical concept, the relation betweenmemory and place is discussed also by means of considering the recent debateswithin the field of Memory Studies. “Right to the city” which is one of thesignificant concepts of Critical Urban Studies is related to the concept ofRight to Memory which is introduced as based on the conceptual repertoire ofMemory Studies. The aim of this article is to contribute to suchconceptualization by following the transformation of related thought as basedon major conceptual mainstays CR - Anderson, Benedict. 2001. Hayali Cemaatler. Çeviren İskender Savaşır. İstanbul: Metis Yayınları. CR - Auge, Marc. 1995. Non-Places: Introduction to an Anthropology of Supermodernity. Londra ve New York: Verso. CR - Bell, Duncan S. A. 2003. “Mythscapes: Memory, Mythology, and National Identity.” British Journal of Sociology 54 (1): 63-81. CR - Benjamin, Walter. 2009. “Tekniğin Olanaklarıyla Yeniden Üretilebildiği Çağda Sanat Yapıtı.” Pasajlar içinde, Çeviren Ahmet Cemal, 50-86. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları. CR - Benjamin, Walter. 2009. Pasajlar. Çeviren Ahmet Cemal. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları. CR - Bergson, Henri. 2007. Madde ve Bellek. Çeviren Işık Ergüden. Ankara: Dost Kitabevi Yayınları. CR - Castells, Manuel. 2013. İsyan ve Umut Ağları: İnternet Çağında Toplumsal Hareketler. Çeviren Ebru Kılıç. İstanbul: Koç Üniversitesi Yayınları. CR - Chatterjee, Partha. 2002. Ulus ve Parçaları. Çeviren İsmail Çekem. İstanbul: İletişim Yayınları. CR - Connerton, Paul. 2011. Modernite Nasıl Unutturur. Çeviren Kübra Kelebekoğlu. İstanbul: Sel Yayıncılık. CR - Draaisma, Douwe. 2007. Bellek Metaforları, Zihinle İlgili Fikirlerin Tarihi. Çeviren Gürol Koca. İstanbul: Metis Yayınları. CR - Duvignaud, Jean. 2018. “Önsöz.” Kolektif Bellek içinde. Çeviren Zuhal Karagöz. 7-17. İstanbul: Pinhan Yayıncılık. CR - Ercan, Neslihan. 2013. “Kentsel Hareketler: Protesto, Karşı Hafıza ve Yaratmama Olasılığı.” İdealkent 10: 134-163. CR - Foucault, Michel. 1980. Language, Counter-memory, Practice: Selected Essays and Interviews. New York: Cornell University Press. CR - Freud, Sigmund. 2007. “A Note upon the Mystic Writing-pad.” Theories of Memory: A Reader içinde, editör Michael Rossington ve Anne Whitehead, 114-118. Edinburgh: Edinburgh University Press. CR - Halbwachs, Maurice. 2018. Kollektif Bellek. Çeviren Zuhal Karagöz. İstanbul: Pinhan Yayıncılık. CR - Harmanşah, Ömür. 2014. “Urban Utopias and How They Fell Apart: The Political Ecology of Gezi Parkı.” The Making of a Protest Movement in Turkey:# occupygezi içinde, editör Umut Özkırımlı, 121-133. Londra: Palgrave Pivot. CR - Hartley, Leslie Poles. 2002. The Go-Between. New York: NYRB. CR - Harvey, David. 1997. Postmodernliğin Durumu. Çeviren Sungur Savran. İstanbul: Metis Yayınları. CR - Harvey, David. 2013. Asi Şehirler: Şehir Hakkından Kentsel Devrime Doğru. Çeviren Ayşe Deniz Temiz. İstanbul: Metis Yayınları. CR - Huyssen, Andreas. 1999. “Monumental Seduction.” Acts of Memory: Cultural Recall in the Present Time içinde, editörler Mieke Bal Jonathan Crewe ve Leo Spitzer,191-207. Hannover and London: University Press of New England. CR - Jay, Martin. 2012. Deneyim Şarkıları: Evrensel Bir Tema Üzerine Modern Çeşitlemeler. Çeviren Barış Engin Aksoy. İstanbul: Metis Yayınları. CR - Jedlowski, Paolo. 2001. “Memory and Sociology, Themes and Issues.” Time&Society 10(1): 29-44. CR - Jones, Owain ve Garde-Hansen, Joanne. 2012. Geography and Memory: Explorations in Identity, Place and Becoming. Londra: Palgrave-Macmillan. CR - Lefebvre, Henri. 1998. Modern Dünyada Gündelik Hayat. Çeviren Işın Gürbüz. İstanbul: Metis Yayınları. CR - Lefebvre, Henri. 2014a. Mekânın Üretimi. Çeviren Işık Ergüden. İstanbul: Sel Yayıncılık. CR - Lefebvre, Henri. 2014b. Kentsel Devrim. Çeviren Selim Sezer. İstanbul: Sel Yayıncılık. CR - Löwenthal, David. 1985. The Past is a Foreign Country. Cambridge: Cambridge University Press. CR - Marcuse, Peter. 2014. “Hangi Kent, Kim(ler)in Hakkı?” Çeviren Ali Yağız Şen. Kar için Değil, Halk İçin, Eleştirel Kent Teorisi ve Kent Hakkı içinde, derleyenler Neil Brenner, Peter Marcuse ve Margit Mayer, 47-72. İstanbul: Sel Yayıncılık. CR - Marshall, John C. 1977. “Minds, Machines and Metaphors.” Social Studies of Science, 7 (4): 475-488. CR - Nora, Pierre. 2006. Hafıza Mekânları. Çeviren Mehmet Emin Özcan. Ankara: Dost Kitabevi Yayınları. CR - Pentzold, Christian. 2009. “Fixing the Floating Gap: The Online Encyclopaedia Wikipedia as Global Memory Place.” Memory Studies 2(2): 255-272. CR - Platon. 2013. Menon. Çeviren Furkan Akderin. İstanbul: Say Yayınları. CR - Platon. 2014. Theaitetos. Çeviren Furkan Akderin. İstanbul: Say Yayınları. CR - Proust, Marcel. 2008. Kayıp Zamanın İzinde: Swan’ların Tarafı. Çeviren Roza Hakmen. İstanbul, Yapı Kredi Yayınları. CR - Russell, Nicolas. 2006. “Collective Memory Before and After Halbwachs.” The French Review 79 (4): 792-804. CR - Said, Edward W. 2000. “Invention, Memory, and Place.” Critical Inquiry 26(2): 175-192. CR - van Dijk, José. 2007. Mediated Memories in the Digital Age. Stanford: Stanford University Press. CR - Yelsalı Parmaksız, Pınar Melis. 2014. “Ars Memoria’dan Postmnemonik Topluma, Levent Gültepe’de Kayıp Zamanın İzinde.” Moment Dergi 1(2): 34-56. CR - Yılmaz, Ahenk. 2011. “Bellek Topografyasında Özgürlük: Gelibolu Savaş Alanları ve Mekânsal bir Deneyim Olarak Hatırlama.” Nasıl Hatırlıyoruz içinde, hazırlayan Leyla Neyzi, 187-216. İstanbul: İş Bankası Kültür Yayınları. CR - Young, James E. 1992. “The Counter-monument: Memory against itself in Germany Today.” Critical Inquiry 18 (2): 267-296. UR - https://doi.org/10.24955/ilef.574436 L1 - https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/731323 ER -