TY  - JOUR
T1  - Türkiye’nin Kuru Üzüm Dış Satım Potansiyelinin Çekim Modeli İle İncelenmesi
TT  - Investigation of Turkey's  Raisin Exports Potential With Gravity Model
AU  - Savaş, Yüksel
AU  - Işın, Ferruh
PY  - 2019
DA  - December
DO  - 10.24181/tarekoder.622806
JF  - Tarım Ekonomisi Dergisi
JO  - TJAE
PB  - Turkish Agricultural Economics Association
WT  - DergiPark
SN  - 1303-0183
SP  - 195
EP  - 200
VL  - 25
IS  - 2
LA  - tr
AB  - Buçalışma ile Türkiye’nin kuru üzüm ihracatına etkileyen bazı değişkenlerin yeraldığı tutarlı bir çekim modelinin belirlenmesi ve bu model tahminleri ilegerçekleşen değerlerin karşılaştırılmasıyla dış satım potansiyelinin kullanımdurumunun ortaya konulması amaçlanmıştır. Çalışmada Türkiye’nin, son 10 yıllıkortalamalarına göre kuru üzüm dışsatımının %94.4’ünü gerçekleştirildiğibelirlenen ilk 20 ülkeye ait 21 yıllık veriler kullanılmıştır. Parks-Kmentatahmincisi kullanılarak esnek genelleştirilmiş en küçük kareler yöntemi ilemodel sonuçları elde edilmiştir. İthalatçı ülkelerinkişi başı GSYH’lerindeki % 1’lik artışın Türkiye’den yapacakları kuru üzümithalatlarını %0.83 arttıracağı sonucuna ulaşılmıştır. Ülkelerin toplam kuruüzüm ithalatlarında meydana gelen %1’lik artışta ise Türkiye’den yapacaklarıkuru üzüm ithalatının %0.96 artacağı sonucu elde edilmiştir. Türkiye’nintoplamda modelin tahmininden yıllık %39 daha fazla ihracat gerçekleştirdiğigörülmektedir. En düşük potansiyel değerlendirmesi yıllık %22 oranla Japonya’yagerçekleştirilmiştir. Çekya ve Yunanistan’a modele yakın ama altında dış satım yapılırken,İsveç %68, Kanada %38, Rusya %25, Avusturya%18 oranlarında daha az ihracatın yapıldığı ülkelerdir.
KW  - Kuru Üzüm
KW  - Uluslararası Ticaret
KW  - Çekim Modeli
KW  - İhracat Potansiyeli
KW  - Panel Veri
N2  - In this study, it aimed to determine a consistent gravity model where some of the variablesthat affect the Turkey's exports of raisins and to determine the use status of the exportpotential by comparing the model predictions with actual values. In this study, according toTurkey's average exports of raisins, according to recent 10-year average of the first 20countries identified as the 94.4% achieved 21 years of data are used. Using the Parks-Kmentaestimator, model results were obtained by using flexible generalized least squares method. Ithas been observed that 1 percent increase in importers GDP per capita results in 0.83%increase in raisins import value from Turkey. The countries of the 1% increase occurring intotal raisins imports as a result will increase by 0.96% of the raisin imports to be made fromTurkey. Turkey seems to in total 39% per annum from the estimated model perform moreexports. The lowest potential assessment was made to Japan at 22% per annum. Czech andGreece are close to the model but under-exported, while Sweden has 68%, Canada 38%,Russia 25% and Austria 18% less exports.
CR  - Anonim. (2019). Türkiye İhracatçılar Meclisi. https://www.tim.org.tr/tr/ihracat-rakamlari.html Erişim Tarihi: 02.07.2019
CR  - Ata, S. (2012). Türkiye’nin İhracat Potansiyeli: Çekim Modeli Çerçevesinde Bir İnceleme, International Conference On Eurasian Economies 2012, http://avekon.org/papers/389.pdf. Erişim Tarihi: 15.06.2019
CR  - Atıcı, C. ve Güloğlu, B. (2006), “Gravity Model of Turkey’s Fresh and Processed Fruit and Vegetable Export to the EU: A Panel Data Analysis”, Journal of International Food &Agribusiness Marketing, Vol.18(3/4), ss.8–21
CR  - Baade, F. (1937), Kuru Üzüm Ekonomimizin İnkişaf İmkânları. T.C. İktisat Vekâleti Neşriyatı Seri.2, No.3. Ankara, 1937.
CR  - Dinçer, G. (2013), Dış Ticaret Kuramında Çekim Modeli. Ekonomik Yaklaşım, 24(88), 1-34, http://www.ekonomikyaklasim.org, (Erişim Tarihi: 15.06.2019)
CR  - Distance calculator, http://distance.to, (Erişim Tarihi: 24.05.2019).
CR  - Dünya Bankası veri tabanı, https://data.worldbank.org, (Erişim Tarihi: 15.05.2019).
CR  - Golovko, A. (2009), Çekim Modeli: Avrasya Ülkelerinin Dış Ticareti, Anadolu İktisat Kongresi,Eskişehir, https://www.academia.edu/375375/Çekim_Modeli_Avrasya_Ülkelerinin_Dış_Ticareti. (Erişim Tarihi: 14.06.2019).
CR  - Gürüş, S. (2018), Uygulamalı Panel Veri Ekonometrisi,  Der Yayınları, Yayın No 481.
CR  - Işın, F. (2017), Türkiye'nin Kuru İncir İhracat Potansiyeli: Çekim Modeli Yaklaşımı, Tarım Ekonomisi Dergisi, Cilt:23 Sayı:2 Sayfa:223-229.
CR  - ITC, (2018),  www.trademap.org, (Erişim Tarihi: 15.05.2019)
CR  - İştar, A. (1972),  Kuru Üzümcülüğümüz ve Problemleri, Çekirdeksiz Kuru Üzüm Semineri, 	İzmir Ticaret Borsası Yayınları No:7, İzmir, 1972. ss 141-165
CR  - Kaiser, H. (2010), An Econometric Analysis Of California Raisin Export Promotion, https://www.raisins.org/wp-content/uploads/2017/03/Econometric_Study_10-	2010.pdf, (Erişim tarihi 29.06.2019).
CR  - Kang, M.( 2003), U.S. Wood Product Exports And Regional Trade. December 2003, Volume 31, Issue 4, pp 386–386.
CR  - Kaplan, F. (2016), Türkiye’nin Meyve ve Sebze İhracatı: Bir Çekim Modeli Uygulaması. Journal of Yasar University, 2016, 11/42, 11-17.
CR  - Linneman, H. (1966), An Econometric Study of International Trade Flows. North Holland Publishing Company: Amsterdam.
CR  - Miran, B., Atış, E., Bektaş, Z., Salalı, E., Cankurt, M. (2013), An Analysis of International Raisin Trade: A Gravity Model Approach. 57th Australian Agricultural& Resource  Economics Society Annual Conference. https://www.researchgate.net/publication/319963257, (Erişim Tarihi: 15.06.2019).
CR  - Savaş, Y. (2015), Üzüm İdaresi. Apelasyon E-Dergisi(ISSN:2149-4908). Sayı:22, http://apelasyon.com/Yazi/324-uzum-idaresi, (Erişim Tarihi: 30.06.2019).
CR  - Tatlıcı, Ö., Kızıltan, A. (2011), Çekim Modeli: Türkiye’nin İhracatı Üzerine Bir Uygulama, Atatürk Ü. İİBF Dergisi, 10. Ekonometri ve İstatistik Sempozyumu Özel Sayısı, 2011. https://dergipark.org.tr/download/article-file/30446, (Erişim Tarihi: 15.06.2016)
CR  - Tatoğlu, F. Y. (2018), Panel Veri Ekonometrisi, Beta Yayıncılık.Yayın No 3802.
CR  - Tinbergen, J. (1962),  Shaping the World Economy: Suggestions for an International 	Economic Policy. New York: Twentieth Century Fund.
CR  - Türkiye İhracatçılar Meclisi. https://www.tim.org.tr/tr/ihracat-rakamlari.html, (Erişim Tarihi: 02.07.2019).
UR  - https://doi.org/10.24181/tarekoder.622806
L1  - https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/925694
ER  -