TY - JOUR T1 - Genotip, verim˟özellik (GVÖ) kombinasyonunun biplot tekniği İle incelenmesi: birden çok özelliğe dayalı genotiplerin seleksiyonunda yeni bir yaklaşım AU - Kendal, Enver PY - 2020 DA - October Y2 - 2020 DO - 10.7161/omuanajas.754035 JF - Anadolu Tarım Bilimleri Dergisi JO - ANAJAS PB - Ondokuz Mayıs University WT - DergiPark SN - 1308-8750 SP - 382 EP - 395 VL - 35 IS - 3 LA - tr AB - Bitki ıslahı çalışmalarında birden çok özelliğe ilişkin veriler rutin olarak toplanmakta ve genotiplerin seleksiyonu bu veriler doğrultusunda yapılmaktadır. Seleksiyonda her bir özelliğin sübjektif indeks etki oranı farklı olabilmektedir. En uygun genotipler ancak her bir özelliğin verim ile kombinasyona girdikten sonra oluşturacağı etki katsayısı ile belirlenebilmektedir. Bu amaçla, Diyarbakır ilinde yağışa dayalı şartlarda 2011-2012 yetiştirme sezonunda Augmented deneme deseninde ve her birinde 25 parsel bulunan üç blok şeklinde yürütülen çalışmada toplam 8 adet özellik ve genotiplerin yatma gözlemi değerlendirilmiştir. Değerlendirmede; genotip, verim*özellik (GVÖ) analizi kullanılmış ve genotipler, verim*özellik kombinasyon indeksine göre değerlendirilmiştir. Ayrıca genotipler arasındaki farklılıkları tespit etmek için Augmented deneme deseni ve analiz modeli de kullanılmıştır. İncelenen özellikler bakımından genotipler arasında p KW - Arpa KW - seleksiyon KW - Diyarbakır KW - Kombinasyon KW - İndeks N2 - The most suitable genotypes can only be determined by the effect coefficient that each trait will create, after combining with yield. For this purpose, the study conducted in the Augmented trial pattern in the 2011-2012 growing season in rainy conditions in Diyarbakır province and with the form of 3 blocks with 25 plots each and genotypes were evaluated based on a total of 8 traits and the lodging observations. In the evaluation; genotype, yield˟trait (GYT) analysis was used and genotypes were evaluated according to yield ˟ trait combination index. In terms of the characteristics studied, significant differences were detected between the genotypes. According to the results of the analysis; grain yield was changed between 1910 - 7740 kg/ha, heading time 108 -125 days, plant height 80 - 125 cm, hectoliter weight 62.2 - 74.7 kg/hl, thousand grain weight 28.9 - 55.9 g, protein content 13.0-19.5%, starch rate 66.4-70.9%, moisture content in the grain 7.9-8.4%. Two lines in terms of grain yield, 27 line in terms of hectolitre weight, 17 line in terms of grain weight, 13 line in terms of protein ratio and 5 lines in terms of starch ratio had higher values than the varieties used in the experiment. As a result; If the number of lines used in the study is high, it has been shown that Augmented analysis model and genotype, yield* traits combination analysis model can be used successfully to evaluate data of multiple traits. The 20 advanced level lines (1, 4, 11, 17, 18, 19, 21, 56, 63), which are determined to be the highest according to the GYT combination index, were determined and it was deemed appropriate to transfer these lines to a forward generation. CR - Kabak, D., & Akçura, M. 2017. Bingöl İlinden Toplanan Yerel Çavdarlarda Tane Verimi ve Bazı Özellikler Arasındaki İlişkilerin Biplot Analizi ile İncelenmesi. Türk Tarım ve Doğa Bilimleri Dergisi, 4(2), 227-235. Karahan, T ve Akgün, I.2020. Selection of Barley (Hordeum vulgare) Genotypes by GYT (Genotype× Yield× Trait) Biplot Technique and its Comparison with GT (Genotype × Trait). Applıed Ecology and Environmental Research, 18(1), 1347-1359. Kendal, E., Doğan, Y., & Oral, E. 2016. Güneydoğu Anadolu Bölgesinde Arpa Yetiştiriciliğinin Sorunları ve Çözüm Önerileri. Türk Doğa ve Fen Dergisi, Bingöl Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 2, 36-42. Kendal, E., Karaman, M., Tekdal, S., & Doğan, S. 2019. Analysis of pPromising Barley (Hordeum vulgare L.) Lines Performance by AMMI and GGE Biplot in Multiple Traits and Environment. Applied Ecology and Environmental Research, 17(2), 5219-5233. Kendal, E., Tekdal, S., Aktaş, H., Karaman, M., Bereketoğlu, K., & Doğan, H. 2014. Biplot Analiz Kullanılarak Yazlık arpa Genotiplerinin Verim ve Verim unsurlarının belirlenmesi. Trakya University Journal of Natural Sciences, 15(2), 95-103s. Kendal, E. (2019). Comparing Durum Wheat Cultivars by Genotype× Yield× Trait and Genotype× Trait Biplot Method. Chilean journal of agricultural research, 79(4), 512-522. Kılıç, H., Kendal, E., & Aktaş, H. 2018. Evaluatıon of Yield and Some Quality Characters of Winter barley (Hordeum vulgare L.) genotypes usıng bıplot analysıs. Agriculture & Forestry, Vol. 64 Issue 3: 101-111. Kılıç, H., Tekdal, S., Kendal, E., & Aktaş, H. 2012. Augmented Deneme Desenine Dayalı İleri Kademe Makarnalık Buğday (Triticum turgidum ssp durum) Hatlarının Biplot Analiz Yöntemi ile Değerlendirilmesi. KSU Doğa Bil. Derg, 15(4), 18-25. Kızılgeçi, F., M. Yıldırım., C. Akıncı and Albayrak, Ö. 2016. Bazı Arpa Genotiplerinin Diyarbakır ve Mardin Koşullarında Verim ve Kalite Parametrelerinin İncelenmesi. Iğdır Üni. Fen Bilimleri Enst. Dergisi, 6(3): 161-169. Kizilgeci, F., Albayrak, O., Yildirim, M., & Akinci, C. 2019. Stability Evaluation of Bread Wheat Genotypes Under Varying Environments by AMMI Model. Fresenius Environmental Bulletin, 28(9), 6865-6872. Malik, R., Sharma, H., Sharma, I., Kundu, S., Verma, A., Sheoran, S., ... & Chatrath, R. 2014. Genetic Diversity of Agro-morphological Characters in Indian Wheat Varieties Using GT Biplot. Australian Journal of Crop Science, 8(9), 1266. Mut, Z., Sirat, A., & Sezer, İ. 2014. Samsun Koşullarında Bazı iki Sıralı Arpa (Hordeum vulgare conv. distichon) Genotiplerinde Tane Verimi ile Başlıca Tarımsal Özelliklerin Belirlenmesi ve Stabilite Analizi. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Tarım Bilimleri Dergisi, 24(1), 60-69. Oral, E., Kendal, E., Kilic H. and Dogan, Y. 2019. Evaluation Barley Genotypes in Multi-environment Trials by AMMI Model and GGE biplot Analysis. Fresenius Environmental Bulletin. Volume 28 – No. 4A/2019 pages 3186-3196. Solonechnyi, P., Kozachenko, M., Vasko, N., Gudzenko, V., Ishenko, V., Kozelets, G., ... & Vinyukov, A. 2018. AMMI and GGE Biplot Analysis of Yield Performance of Spring Barley (Hordeum vulgare L.) Varieties in Multi Environment Trials. Poljoprivreda i Sumarstvo, 64(1), 121-132. Yan W, Fregeau-Reid J, Mountain N, Kobler J. 2019. Genotype and Management Evaluation Based on Genotype by Yield*Trait (GYT) analysis. Crop Breed Genet Genom. 2019;1:e190002. https://doi.org/10.20900/cbgg20190002 Yan W, Frégeau-Reid J. 2018. Genotype by Yield*Trait (GYT) Biplot: a Novel Approach for Genotype Selection Based on Multiple Traits. Sci Rep., (8):8242. Yan, W., and I.R. Rajcan. 2002. Biplot Analysis of Test Sites and Trait Relations of Soybean in Ontario. Can. J. Plant Sci. 42:11–20. UR - https://doi.org/10.7161/omuanajas.754035 L1 - https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/1155356 ER -