TY - JOUR T1 - AĞIR METALLERİN TAVUK EMBRİYOLARINDA TERATOJENİK ETKİLERİ: 1. Arsenik ve Kurşunun Ayrı Ayrı ve Birlikte Kullanılmasının Etkileri AU - Kaya, Sezai PY - 1995 DA - January JF - Ankara Üniversitesi Veteriner Fakültesi Dergisi JO - Ankara Univ Vet Fak Derg PB - Ankara University WT - DergiPark SN - 1300-0861 SP - 0 EP - 0 VL - 42 IS - 02 LA - tr AB - Bu çalışmada arsenik ve kurşunun tavuk embriyolarında ayrı ayrı vebirlikte kullanılmasının etkileri incelenmiştir.Iki günlük Ross-PM 3 ırkı embriyolara arsenik 1.44-14.4 'g As/yumurta,kurşun 4-40 'g Pb/yumurta ve arsenik + kurşun 1.44-14.4 'g As + 4-40 'g Pb/yumurta arasında değişen dozlarda uygulandı. Arsenik trioksit ve kurşun arsenatın fizyolojik tuzlu sudaki uygulama çözeltileri hazırlandı ve 0.1 ml miktardaki çözelti hava kesesine injekte edildi; kontrol grubundaki yumurtalara da 0.1ml miktarda fizyolojik tuzlu su uygulandı. Yumurtalar %65 nisbi rutubet ve 38.5°C'ye ayarlı kuluçka makinasına konuldu. Kuluçkanın lTnci gününde y"umurtalar alındı ve canlı embriyolar metal çeşidine göre öldürücü doz 50 (OD5oJ ve önemli şekil bozuklukları bakımlarından incelendi. Ortalama ÖD50'nin arsenikiçin 3.5 ' g As/yumurta, kurşun için J J.4 ' g Pb/yumurta ve arsenik+kurşun için2.5 ..g As+6.28 .. g Pb/yumu.r:ta olduğu hesaplandı. Arsenik ve kurşunun birliktekullanılması durumunda OD50 bakımından aralarında sinerjistik bir etkileşmenin bulunduğu anlaşıldı. Tavuk embriyolarında başlıca embriyoağırlığının azalması ve boy kısalması, iç organların ters dönmesi, bacak, ayakve parmakların gelişememesi, vücut yüzeyi ve iç organlarda kanama alanlarınınbulunması, boynun kısalması, ayak ve parmakların normalden kısa olması vekarın duvarının kapanmaması neticesi iç organların dışarı çıkması, başta karaciğer ve mide olmak üzere iç organların küçük olması gibi şekil bozukluklarınbulunduğu belirlendi. Ayrıca, embriyoların bir çoğunda birden fazla şekil bozukluğu ile karşılaşıldı. Kurşun uygulanan embriyolardaki şekil bozukluklarısıklığının arsenik veya arsenik+kurşun uygulanan gruplardakilerden dahayüksek olduğu belirlendi. Keza, karaciğer hücrelerinin histolojik incelemesisonucunda, her üç gruptaki tavuk embriyolarında da karaciğer epitelhücre/erinde, dejenerasyon yanında, sinusoidlerde genişleme ve kanamalargörüldü.Çalışmadan elde edilen bulgular arsenik ve kurşunun tavuk embriyolarıiçin son .4erece zehirli ve teratojenik olduğunu ve bu iki metal arasında,özellikle OD50 yönünden olmak üzere, sinerjistik etkileşme bulunduğunu ortayakoymuştur.. KW - metal KW - tavuk KW - embriyo CR - Ankara Üniversitesi Veteriner Fakültesi Dergisi UR - https://dergipark.org.tr/en/pub/auvfd/issue//850414 L1 - https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/1478645 ER -