TY - JOUR T1 - Sinemada Minimalizm: Yankesici Üzerine Bir Değerlendirme TT - Le minimalisme au cinéma: une étude de Pickpocket AU - Sivas, Doç. Dr. âlâ PY - 2013 DA - June JF - Galatasaray Üniversitesi İletişim Dergisi PB - Galatasaray University WT - DergiPark SN - 1305-2411 SP - 0 IS - 18 LA - tr AB - Tüketim kültürüne karşı yeni bir bakış açısı geliştirmeyi amaçlayan ve aşırı yalınlığı savunan minimalizm 60’lı yıllarda Amerika’da yaygınlaşır. “İçeriği en aza indirgenmiş” anlamında kullanılan “minimal” terimi ilk olarak resim ve heykel sanatında karşılığını bulur. Resimden hareketle minimalizmin yansıması eşzamanlı olarak sinemada kurgu veya kamera hareketleri gibi sinemasal araçların aza indirgendiği filmler için gündeme gelir. Robert Bresson’un filmleri bu bağlamda kendine özgü bir radikal minimalist stile sahiptir, bu nedenle ne ana akım sinemada ne de Yeni Dalga akımı içerisinde konumlandırılırlar. Bu çalışmada yönetmenin 1959 tarihli Yankesici filminin bir değerlendirmesi yapılmıştır. Değerlendirme yapılırken Kovács’ın geç modern sinemada sınıflandırdığı stillerden “metonimik minimalizm” temel alınmıştır. Bu bağlamda kuramcının belirttiği dinamikler –ekran dışı alanın yaygın kullanımı, eksiltili anlatı stili ve üst düzeyde sakin oyunculuk tekniği– filmden örnek sahnelerle tartışılmıştır. KW - minimalizm KW - sinema KW - Robert Bresson KW - Yankesici N2 - Ayant un but de développer un nouveau point de vue contre la culture de consommation, le minimalisme, défendeur d’une simplicité extrême, est devenu populaire aux Etats-Unis dans les années soixante. Le terme “minimal” qui signifie “réduit au minimum” a été premièrement utilisé pour peinture et sculpture. Parallèlement le mot a aussi commencé à déterminer les films dans lesquels les instruments cinématographiques comme le montage ou bien les mouvements de caméra sont réduits au minimum. Puisque les films de Robert Bresson sont particulièrement et radicalement minimalistes, ils ne peuvent être considérés ni dans le cinéma populaire ni dans la Nouvelle Vague. Dans cette article on étudie le film “Pickpocket” (1959) de Bresson à la lumière de “minimalisme métonimique” qui est classifié par Kovács comme un style cinématographique de la fin de cinéma moderne. Les dynamiques de l’approche de Kovács sont discutées par l’intermédiaire des scènes exemplaires du film. CR - ANDREW J. Dudley (2010), Büyük Sinema Kuramları, Çev. Zahit Atam, İstanbul: Doruk. CR - BLANDFORD Steve, KEİTH GRANT Barry, HILLIER Jim (2004), The Film Studies Dictionary, London: Arnold. CR - BRESSON Robert (1991), “Filmlerim Üzerine Mektup”, Çev. Cemal Ener, Nisan Kitap 10 Bresson Özel içinde, Haz. Mehmet Güreli, Uğur Eruzun, Reha Erdem, Oğuz Karabeli, İstanbul: Nisan, ss. 12-15. CR - BRESSON Robert (2000), Sinematograf Üzerine Notlar, 2. Basım, Çev. Nilüfer Güngörmüş, İstanbul: Nisan. CR - BÜKER Seçil (1996), “Gerçekçi Kuramcılar”, Film Dili Kuramsal ve Eleştirel Eğilimler, İstanbul: Kavram. CR - DALDAL Aslı (2003-04), “Gerçekçi Geleneğin İzinde: Kracauer, ‘Basit Anlatı’ ve Nuri Bilge Ceylan Sineması”, Doğu Batı, Sayı: 25, ss. 255-273. CR - GERMANER Semra (1997), 1960 Sonrasında Sanat Akımlar, Eğilimler, Gruplar, Sanatçılar, İstanbul: Kabalcı. CR - GODARD Jean-Luc ve DELAHAYE Michel (1991), “Robert Bresson ile söyleşi”, Çev. Ahmet D. Soysal, Nisan Kitap 10 Bresson Özel içinde, Haz. Mehmet Güreli, Uğur Eruzun, Reha Erdem, Oğuz Karabeli, İstanbul: Nisan, ss. 8-11. CR - GRAHAM Peter (2003), “Fransız Sinemasında Yeni Yönelimler”, Dünya Sinema Tarihi, ed. Geoffrey Nowell-Smith, Çev. Ahmet Fethi, İstanbul: Kabalcı. CR - KOVÁCS András Bálint (2010), Modernizmi Seyretmek Avrupa Sanat Sineması, 1950-1980, Çev. Ertan Yılmaz, Ankara: De Ki. CR - KRACAUER Siegfried (1997), Theory of Film: The Redemption of Physical Reality, Princeton University Press. CR - PIPOLO Tony (2010), Robert Bresson: A Passion For Film, New York: Oxford University Press. CR - SCHRADER Paul (2008), Kutsalın Görüntüsü: Ozu, Bresson ve Dreyer Sinemasına Bir Bakış, Çev. Zeliha Hepkon, Oya Şakı Aydın, İstanbul: Es. CR - SONTAG Susan (1991), “Robert Bresson’un Filmlerinde Tinsel Stil”, Çev. Alper Oysal, Nisan Kitap 10 Bresson Özel içinde, Haz. Mehmet Güreli, Uğur Eruzun, Reha Erdem, Oğuz Karabeli, İstanbul: Nisan, ss. 48-65. CR - THOMPSON Rick (2000), “Pickpocket”, Senses of Cinema, http://sensesofcinema.com/2000/cteq/pickpocket/, 04.01.2013. CR - “Minimal Sanat” (1997) Eczacıbaşı Sanat Ansiklopedisi, C. 2, İstanbul: YEM. UR - https://dergipark.org.tr/en/pub/gsuilet/article/96407 L1 - https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/82674 ER -