TY - JOUR T1 - Sağlık Okuryazarlığını Anlamak AU - Sezgin, Deniz PY - 2014 DA - October JF - Galatasaray Üniversitesi İletişim Dergisi PB - Galatasaray University WT - DergiPark SN - 1305-2411 SP - 73 EP - 92 LA - tr AB - Sağlık okuryazarlığını tanımlamayı ve konunun genel çerçevesiniçizerek önemini ortaya koymayı amaçlayan bu çalışmada ilk olarak, sağlıkokuryazarlığı kavramı açıklanmakta, ardından sağlık okuryazarlığınınsınıflandırılması yapılmakta, ölçme ve değerlendirme yöntemleri elealınmakta, ayrıca sağlık okuryazarlığının yetersiz olması durumundayaşanan sorunlar ve geliştirilmesi için öneriler sunulmaktadır. Bu noktalarınyanı sıra medya okuryazarlığının geliştirilmesinin, doğruluğu veya yanlışlığısorgulanamayan sağlık enformasyonu akışı karşısında bireyin gücünüarttıracağı da vurgulanmaktadır. Sağlık okuryazarlığı bireylerin sağlıklailgili enformasyonları anlamaları kadar, edindikleri bilgileri değerlendirme,kendilerine verilen tedavileri uygulama, sağlık sistemini anlama gibiolumlu sağlık çıktıları için gerekli birçok önemli konuyu kapsamaktadır.Yetersiz sağlık okuryazarlığına sahip olmak, sağlıkla ilgili enformasyonlarınyanlış anlaşılması, tedavinin aksaması gibi birey sağlığı açısından risk teşkiledecek önemli sonuçlara neden olması kadar, sağlığa ayrılan kaynaklarınetkin kullanılmaması, tedavi maliyetlerinin artması gibi birçok konuyu daiçermektedir. Çok boyutlu bir yapıya sahip olan sağlık okuryazarlığı ile ilgilietkin araştırmalar yürütmek ve en uygun uygulama yöntemlerini bulmayaçalışmak, medyada dolaşıma giren sağlık enformasyonlarını kontrol etmeksağlık okuryazarlığının geliştirilmesine katkı sağlayacaktır.anahtar kelimeler: sağlık okuryazarlığı, sağlık okuryazarlığı ölçmeyöntemleri, medya okuryazarlığı, sağlık iletişimi KW - sağlık okuryazarlığı KW - sağlık okuryazarlığı ölçme yöntemleri KW - medya okuryazarlığı KW - sağlık iletişimi N2 - Understanding Health LiteracyThis article aims to define and reveal the importance of health literacy by drawing a general framework of the subject. To this end, primarily the concept of health literacy is described and classified, following a discussion of the measurement and evaluation methods; problems encountered in the case of inadequate health literacy and suggestions for improved health literacy are also presented. It has also been emphasized that the development of media literacy will empower the individual who is face to face with a high quantity flow of health information whose accuracy or falsehood is impossible to be questioned. Health literacy is not only about individuals’ understanding of health-related information, but it also covers many important subjects required for positive health outcomes such as evaluation of the acquired information, application of the given treatments, and understanding health care system. As a consequence of inadequate health literacy, variety of problems will be detrimental to health of the individual, such as misunderstanding the health related information and interruption of the treatment, and therefore, it includes many important issues such as ineffective use of the resources allocated to health, and increased costs of treatment. Conducting effective research on the health literacy which has a multi-dimensional structure, trying to find out the most suitable application methods; and also scrutinizing health information which circulates in the media will contribute to the development of health literacy. CR - BAKER David W. (2006), “The Meaning and the Measure of Health Literacy”, Journal of General Internal Medicine, 21(8): 878-883. CR - BERNHARDT Jay M. ve CAMERON Kezie A. (2003), “Accessing, Understanding and Applying Health Communication Messages: The Challenge of Health CR - Literacy”, içinde: Thompson Teresa L. vd., Handbook of Health Communication, London, Lawrence Erlbaum Associates: 583-605. BİNARK Mutlu ve GENCEL BEK Mine (2007), Eleştirel Medya Okuryazarlığı. İstanbul, Kalkedon. CR - ÇINARLI İnci (2008), Sağlık İletişimi ve Medya, Ankara, Nobel. CR - DEWALT Darren A. vd. (2004), “Literacy and Health Outcomes: Systematic CR - Review of the Literature, Journal of General Internal Medicine, 19(12):122812 CR - NUTBEAM Don (2001), “Health Literacy as a Public Health Goal: A Challenge for Contemporary Health Education and Communication Strategies into the 21st Century”, Health Promotion International, 15(3):259-267. CR - OSBORNE Helen (2005), Health Literacy from A-Z, USA, Jones and Bartlett. CR - PARVANTA vd. (2011), Essentials of Public Health Communication, USA, Jones and Bartlett. CR - PARKER Ruth M. vd. (1995), “The Test of Functional Health Literacy in Adults: A New Instrument for Measuring Patients’ Literacy Skills”, Journal of General Internal Medicine, 10(10):537-541. CR - PARKER Ruth M. vd. (2003), “Health Literacy: A Policy Challenge For Advancing High-Quality Health Care”, Health Affairs, 22(4):147-153. CR - RATZAN Scott C. (2001), “Health Literacy: Communication for the Public Good”. Health Promotion International, 16(2):207-214. CR - RUDD Rima E. vd. (1999), “Health and Literacy A Review of Medical and Public Health Literature”, içinde: Annual Review of Adult Learning and Literacy, Vol 1, J. Comings, B. Garners ve C. Smith (ed.), NY, Jossey-Bass, 1: 1-28. CR - SCHIAVO Renata (2007), Health Communication: From Theory to Practice. San Fransisco, Jossey-Bass. CR - SELDEN C. R. vd. (2000), Health Literacy, USA: US Department of Health and Human Services. CR - SEZGİN Deniz (2011), Tıbbileştirilen Yaşam Bireyselleştirilen Sağlık, İstanbul, Ayrıntı. CR - THOMAS Richard K. (2006), Health Communication, USA, Springer. CR - THOMPSON Teresa L. vd. (2003), Handbook of Health Communication, London, Lawrence Erlbaum. CR - TÜRKOĞLU Nurçay (2007), “Okuryazarlıktan Medya Okuryazarlığına: Şifrelerin Ortaklığını Aramak”, Medya Okuryazarlığı, içinde: Nurçay Türkoğlu ve Melda Cinman Şimşek (ed.), İstanbul, Kalemus: 276-283. CR - WILLIAMS Mark V. vd. (2002), “The Role of Health Literacy in Patient-Physician Communication”, Fam Med, 34(5): 383-389. CR - WRIGHT Kevin B. vd. (2008), Health Communication in the 21st Century, USA, Blackwell. CR - ZARCADOOLAS Christina vd. (2005), “Understanding Health Literacy: An Expanded Model”, Health Promotion International, 20(2):195-203. CR - ZARCADOOLAS Christina vd. (2006), Advancing Health Literacy, USA, John Wiley and Sons. UR - https://dergipark.org.tr/en/pub/gsuilet/article/96659 L1 - https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/82916 ER -