Kütüphaneler, bulunduğu toplumun milli bilgi birikimini toplayan ve koruyan, kültürel miras ürünlerini gelecek nesillere aktaran toplumsal kurumlardır. Bu kurumlar, bireylerin her türlü bilgi ihtiyacını karşılamak amacıyla devlet, özel kurumlar veya hükümet dışı kuruluşlar tarafından kurulurlar. Ülkemizde kamu, özel sektör ve azınlık kütüphanelerinin yanında yabancıların çeşitli organizasyonlar aracılığıyla kurduğu farklı türdeki kütüphaneler de vardır. Osmanlı İmparatorluğu döneminde yabancılar tarafından hastane, kilise, kütüphane, yetimhane ve pek çok sosyal kuruluşun meydana getirildiği bilinmektedir. Bu kuruluşlar içinde özellikle misyoner örgütleri tarafından kurulan okul, hastane, yetimhane gibi yapılar, bulundukları dönemin ekonomik, sosyal ve politik dokusuna olumlu veya olumsuz birçok etki yapmışlardır. XIX. yüzyılda Osmanlı ülkesine yoğun bir misyoner akını olmuş ve bu misyon örgütleri o dönem için modern diyebileceğimiz kütüphaneler kurmuşlardır. Osmanlı devleti coğrafyasında faaliyet gösteren en önemli yapılardan biri, ABCFM (American Board of Commissioners for Foreign Missions-Amerikan Dış Misyonları Komisyonu) isimli Amerikan misyoner örgütüdür. Bu misyoner topluluğu, hastane, yetimhane, kilise ve okullar kurmuş ve özellikle Ermeni azınlıklar üzerine önemli çalışmalar yapmıştır. Araştırmada, Türkiye’de Osmanlı İmparatorluğu’nun son dönemlerinde misyonerler tarafından Gaziantep’te (o dönemde şehrin adı Antep) kurulan ve o dönem için çok gelişmiş bir eğitim hizmeti veren Merkezi Türkiye Koleji (Central Turkey College) ve önemli tıp kaynaklarını da barındıran Merkezi Türkiye Koleji Kütüphanesi ele alınmıştır. Bu kütüphanenin araştırma konusu olarak incelenmesinin nedeni, bünyesinde barındırdığı tıp okulu, yüksek eğitim birimleriyle birlikte o dönem için çok farklı alanlarda yapılan bilimsel çalışmalarını destekleyen gelişmiş bir kütüphane yapısına sahip olmasındandır. Bunun yanı sıra bu gelişmiş kütüphane sistemi ve koleksiyonun içeriği, bu kütüphane yapısını bir kültürel miras olarak değerlendirmeye olanak tanımaktadır. Araştırma kapsamında elde edilen bilgiler betimsel analiz yöntemi ile değerlendirilmiştir. Araştırmada ayrıca bilgi ve belge yönetimi literatüründe, ele alınan konuyla ilgili yeterli düzeyde çalışmanın bulunmaması da çalışmanın önemini artırmaktadır. Çalışmanın bu alanda bir farkındalık yaratacağı değerlendirilmektedir. Araştırma sonucunda kütüphanede bir ödül sisteminin olduğu, kütüphanecinin kolej yönetiminde önemli bir pozisyonda bulunduğu ve on binlere varan sayıda kitap mevcudunun bulunduğu Merkezi Türkiye Koleji kütüphanesiyle ilgili bir portre çizilmeye çalışılmaktadır.
Libraries are social institutions that collect and preserve the national knowledge of the society in which they are located and pass on the products of cultural heritage to future generations. These institutions are established by the state, private institutions or non-governmental organizations in order to meet all kinds of information needs of individuals. In our country, in addition to public, private sector and minority libraries, there are also different types of libraries established by foreigners through various organizations. It is known that hospitals, churches, libraries, orphanages and many social institutions were established by foreigners during the Ottoman Empire. Among these institutions, especially the schools, hospitals and orphanages established by missionary organizations had many positive and negative effects on the economic, social and political texture of the period in which they were located. There was an intense influx of missionaries to the Ottoman country in the 19th century and these mission organizations established libraries that we can call modern for that period. One of the most important structures operating in the geography of the Ottoman state is the American missionary organization called ABCFM (American Board of Commissioners for Foreign Missions). This missionary group established hospitals, orphanages, churches and schools and carried out important studies especially on Armenian minorities. The study examined the Central Turkey College, which was founded by missionaries in Gaziantep (the city was called Antep at the time) in the late Ottoman Empire in Turkey and provided a very advanced educational service for that period, and the Central Turkey College Library, which also housed important medical resources. The reason for examining this library as a research subject is that it has a developed library structure that supports scientific studies in many different fields for that period, together with the medical school and higher education units it hosts. In addition, this developed library system and the content of the collection allow this library structure to be evaluated as a cultural heritage. The information obtained within the scope of the study was evaluated with the descriptive analysis method. In addition, the lack of sufficient studies on the subject addressed in the information and document management literature increases the importance of the study. It is evaluated that the study will create awareness in this field. As a result of the study, an attempt is made to draw a portrait of the Central Turkey College library, where there is a reward system in the library, the librarian holds an important position in the college management and there are tens of thousands of books.