lisans Ana Dili Eğitimi Dergisi 2147-6020 Mehmet KURUDAYIOĞLU 10.16916/aded.1097755 Other Fields of Education Alan Eğitimleri The Attitude toward (Digital and Print-Based) Reading Scale: An Adaptation, Validity, and Reliability Study Dijital ve Basılı Okumaya Yönelik Tutum Ölçeği: Türkçeye Uyarlama, Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması https://orcid.org/0000-0002-4175-7048 Ciğerci Fatih Mehmet HARRAN ÜNİVERSİTESİ https://orcid.org/0000-0001-9777-0076 Kesik Cengiz Harran Üniversitesi https://orcid.org/0000-0002-4875-2469 Yıldırım Mesut HARRAN ÜNİVERSİTESİ 07 21 2022 10 3 530 546 04 03 2022 07 04 2022 Copyright © 2013, Journal of Mother Tongue Education 2013 Journal of Mother Tongue Education

This study aimed to adapt the Attitude toward (Digital and Print-Based) Reading Scale (ATRS) into Turkish. Firstly, permission was granted from the developers of the scale for adaptation. The translation process was carried out by language and field experts. When language validity was ensured, the scale was applied to a group of 279 students between the ages of 9-11. Validity and reliability studies were subsequently carried out. The three-factor structure of the original scale was found to exist in the translated version of the scale. The RMSEA, RMR, X2/sd, GFI, CFI, and NNFI fit indexes calculated for the three-factor structure were determined to be at a good level. For reliability, Cronbach's alpha coefficient was calculated for the translated version and was found to be .80 for the whole scale. It was determined that the reliability coefficients were acceptable for the first factor and good for the second and third factors. The results obtained in the study provide evidence for the validity and reliability of the adapted scale.

Bu araştırmada Dijital ve Basılı Okumaya Yönelik Tutum Ölçeğinin Türkçeye uyarlanması amaçlanmıştır. Bu doğrultuda öncelikle ölçeği uyarlamak için gerekli izinler alınmıştır. Gerekli izinler alındıktan sonra ölçek uyarlama aşamalarına göre dil ve alan uzmanları tarafından çeviri işlemleri yapılıp dil geçerliliği sağlanmaya çalışılmıştır. Dil geçerliliği sağlanınca ölçek uygulamaya hazır hale getirilip 9-11 yaş arası 279 öğrenciden oluşan çalışma grubuna uygulanmıştır. Uygulama sonrası geçerlik ve güvenirlik çalışmaları yapılmıştır. Ölçeğin orijinal formunda açımlayıcı faktör analizi sonucu belirlenen üç faktörlü yapı, Türkçeye çevrilen form aracılığıyla 279 kişiden elde edilen veriler üzerinden analiz edilmiştir. Doğrulayıcı faktör analizi kapsamında üç faktörlü yapıya ilişkin hesaplanan RMSEA, RMR, X2/sd, GFI, CFI, NNFI uyum indekslerinin iyi düzeyde olduğu belirlenmiştir. Ölçeğin güvenirliğinin belirlenmesi için Cronbach alfa katsayısı hesaplanmış ve bu katsayı ölçeğin bütünün de .80; üç faktör bazında ise sırasıyla .60, .70 ve .74 olarak ölçülmüştür. Bu bulgular sonucunda güvenirlik katsayılarının, birinci faktör için kabul edilebilir, ikinci ve üçüncü faktörler içinse iyi düzeyde olduğu tespit edilmiştir. Araştırmada elde edilen sonuçlar Türkçeye uyarlanan Dijital ve Basılı Okumaya Yönelik Tutum Ölçeğinin geçerlik ve güvenirliğine ilişkin kanıtlar sunmaktadır.

 Dijital okuma basılı okuma okuma tutumu Digital reading print reading reading attitude Akın, A., Abacı, R. ve Öveç, Ü. (2007). Öz-Bilinç Ölçeği'nin Türkçe formunun yapı geçerliliği ve güvenirliği. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi, 40(2), 257-276. Akyol, H. (2005). Türkçe ilk okuma yazma öğretimi (4. Baskı). Ankara: Pegem A Yayıncılık. Allen, D.D. (2013). Attitude toward digital and print-based reading: A survey for elementary students [Doktora tezi]. Childhood Education & Literacy Studies College of Education University of South Florida. Başaran, M. (2014). 4. sınıf seviyesinde ekrandan ve kâğıttan okumanın okuduğunu anlama, okuma hızı ve metne karşı geliştirilen tutum üzerindeki etkisi. Uşak Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 7(2), 248-268. BBC (2012). Amazon selling more Kindle ebooks than print boks https://www.bbc.com/news/technology-19148146 adresinden 24.11.2021 tarihinde erişilmiştir. Clinton, V. (2019). Reading from paper compared to screens: A systematic review and meta‐analysis. Journal of Research in Reading, 42(2), 288-325, http://dx.doi.org/10.1111/1467-9817.12269. CNBC (2019). Physical books still outsell e-books — and here’s why. https://www.cnbc.com/2019/09/19/physical-books-still-outsell-e-books-and-heres-why.html adresinden erişilmişitir. Delgado, P., Vargas, C., Ackerman, R. & Salmeron, L. (2018). Don’t throw away your printed books: A meta-analysis on the effects of reading media on reading comprehension. Educational Research Review, 25, 23-38, http://dx.doi.org/10.1016/j.edurev.2018.09.003 Gartner Inc. (2011). Gartner survey shows digital text consumptionnearly equal to time spent reading printed paper text. Güneş, F. (2010). Öğrencilerde ekran okuma ve ekranik düşünme. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 7(14), 1 – 20. Güneş, F. (2014). Türkçe öğretimi. Yaklaşımlar ve modeller. Ankara: Pegem Akademi Güneş, F. ve Susar Kırmızı, F. (2014). E-Kitap okumaya yönelik tutum ölçeğinin (EKOT) geliştirilmesi: Geçerlilik ve güvenirlik çalışması. Bartın University Journal of Faculty of Education, 3(2), 196-212. Hu, L.-t., & Bentler, P. M. (1999). Cutoff criteria for fit indexes in covariance structure analysis: Conventional criteria versus new alternatives. Structural Equation Modeling, 6(1), 1–55. https://doi.org/10.1080/10705519909540118 Jöreskog, K. G. & Sörbom, D. (1993). LISREL 8: Structural equation modeling with the SIMPLIS command language. Scientific Software International. Kocaarslan, M. (2016). “Garfield” görselli 1-6. sınıflar için okumaya yönelik tutum ölçeğinin Türkçe uyarlama çalışması. İlköğretim Online, 15(4), 0-0. Kline, R. B. (2015). Principles and practice of structural equation modeling (4th Edition). New York: Guilford Press. Kline, R.B. (2005). Principles and practice of structural equation modeling. Guilford Press, New York. Kucirkova, N. & Littleton, K. (2016) The digital reading habits of children: A National survey of parents’ perceptions of and practices in relation to children’s reading for pleasure with print and digital books, Book Trust. http://www.booktrust.org.uk/news-andblogs/news/1371 adresinden erişilmiştir. Kurata, K., Ishita, E., Miyata, Y., & Minami, Y. (2017). Print or digital? Reading behavior and preferences in Japan. Journal of the Association for Information Science and Technology, 68(4), 884-894. https://doi.org/10.1002/asi.23712 MacCallum, R. C., Browne, M. W. & Sugawara, H. M. (1996). Power analysis and determination of sample size for covariance structure modeling. Psychological Methods, 1, 130-149. https://doi.org/10.1037/1082-989X.1.2.130 Mangen, A., G. Olivier and J. Velay (2019). Comparing comprehension of a long text read in print book and on kindle: Where in the text and when in the story? Frontiers in Psychology, 10, http://dx.doi.org/10.3389/fpsyg.2019.0003 MEB. (2012). Ortaokul ve imam hatip ortaokulu okuma becerileri dersi okuma programı. Ankara: Devlet Kitapları Müdürlüğü Basım Evi. MEB. (2018). Türkçe dersi öğretim programı (ilkokul ve ortaokul 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7 ve 8. sınıflar). Ankara. Mulaik, S. A., James, L. R., Van Alstine, J., Bennett, N., Lind, S., & Stilwell, C. D. (1989). Evaluation of goodness-of-fit ındices for structural equation models. Psychological Bulletin, 105, 430-445. http://dx.doi.org/10.1037/0033-2909.105.3.430 Nunnally, J. C., & Bernstein, I. H. (1978). Psychometric theory. New York: McGraw-Hill. OECD (2021). 21st-Century Readers: Developing literacy skills in a digital world, PISA. OECD Publishing, Paris, https://doi.org/10.1787/a83d84cb-en. Özdemir, E. (1983). Okuma sanatı, nasıl okumalı, neler okumalı? İstanbul: İnkılap Kitabevi. Özbay, M. ve Uyar, Y. (2009). İlköğretim ikinci kademe öğrencileri için okumaya yönelik tutum ölçeğinin geliştirilmesi: Geçerlilik ve güvenirlik çalışması. Education Sciences, 4(2), 632-651. Sırecı, S. G., Patsula, L. & Hambleton, R. K. (2005). Statistical methods for identifying flaws in the test adaptation process. Adapting educational and psychological tests for cross-cultural assessment, 93-115. Lawrence Erlbaum Associates, London. Siegenthaler, E., Schmid, L., Wyss, M., & Wurtz, P. (2012). LCD vs. E-ink: An analysis of the reading behavior. Journal of Eye Movement Research, 5(3), 1-7. Spartt, M., Pulvernes, A & Williams, M. (2005). The teaching knowledge test course. Cambridge: Cambridge University Press. Statista Advertising & Media Outlook (2020). Compound annual growth rate of e-book vs. print book revenue in selected countries worldwide between 2010 and 2020. https://www.statista.com/statistics/1265481/ebook-print-book-cagr-revenue-worldwide/ adresinden 25.11.2021 tarihinde erişilmiştir. Sulak, S.E. & Sönmez, Y. (2019). İlkokul 4. sınıf öğrencilerinin sesli okuma prozodileri ve okuduğunu anlama düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. Ordu Üniversitesi Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, 9(3), 521-527. Sümer, N. (2000) Yapisal esitlik modelleri: Temel kavramlar ve ornek uygulamalar. Türk Psikoloji Yazıları, 3, 49-73. Tabachnick, B. G., & Fidell, L. S. (2007). Using multivariate statistics. New York: Allyn and Bacon. TDK. (2022). Okumak. https://sozluk.gov.tr/ sayfasından erişilmiştir. UNICEF (2017). The state of the world’s children 2017. Children in a digital World. UNICEF Division of Communiction, New York. https://www.unicef.org/media/48601/file adresinden erişilmiştir. Ürün Karahan, B. (2018). Okumaya yönelik tutum ölçeği: Ölçek geliştirme çalışması. Kastamonu Eğitim Dergisi, 26(1), 67-73. Yurdakal İ. H. ve Kırmızı F. S. (2019). Okumaya yönelik tutum ölçeği güvenirlik ve geçerlik çalışması. İlköğretim Online, 18(2), 714- 733.