lisans Ana Dili Eğitimi Dergisi 2147-6020 Mehmet KURUDAYIOĞLU 10.16916/aded.1291566 Turkish Education Türkçe Eğitimi Dil ve Dinleme Ediniminde Dil Bilgisi Grammar in Language and Listening Acquisition https://orcid.org/0000-0003-3845-8992 Akkaya Ahmet ADIYAMAN ÜNİVERSİTESİ https://orcid.org/0000-0002-8234-7555 Doyumğaç İbrahim Adıyaman Üniversitesi 10 28 2023 11 4 1002 1017 05 04 2023 10 22 2023 Copyright © 2013, Journal of Mother Tongue Education 2013 Journal of Mother Tongue Education

İnsanın var olması ve öz benliğinin farkına varması dil, dil yetisi ve dinleme edinimi sayesindedir. Dış dünyada algıladığımız nesne, olgu, varlık vb. canlı ve cansız her şey anlamla (semantikle) değer kazanır. Bir dilin semantik ve sentaks yapısı ile dilin evrensel boyutu dikkate alındığında dinlemenin dil ve dil bilgisi kurallarını edinmede önemli bir yere sahip olduğu anlaşılır. Bu çalışmada, dil ve dinleme edinimi sürecinde dil bilgisi kurallarının kazanılmasının önemi mevcut araştırma sonuçları da göz önünde bulundurularak açıklanmaya çalışılmıştır. Mevcut araştırma sistematik literatür taramasına dayanmaktadır. Çalışmada dil, dil edinimi, dinleme ve dil bilgisi arasındaki ilişkiyi konu edinen araştırmalar incelenerek dil ile dinleme edinimi sürecinde bilgisi kurallarının edinilebilmesi ele alınmıştır. Bu çalışma ile dinlemenin dil bilgisi kurallarının edinilmesi süreci üzerinde etkili olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

The existence and self-realization of humans are possible due to language, language faculty, and listening acquisition. Anything animate or inanimate perceived in the external world such as an object, phenomenon, entity, etc. acquires a value due to its meaning (semantics). Due to the semantic and syntax structure of a language and its universal dimension, listening plays a key role in the acquisition of language and grammar rules. The present study aimed to discuss the significance of the acquisition of grammar rules in language and listening acquisition based on current literature. The present study data was based on a systematic literature review. In the study, studies on the relationships among language, language acquisition, listening and grammar were reviewed and the acquisition of grammar rules during language and listening acquisition was discussed. The study concluded that listening was effective in the acquisition of grammar rules.

 Language language acquisition grammar in listening Dil dil edinimi dinlemede dil bilgisi Abasıyanık, S. F. (2017). Son kuşlar. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları. Aguion, M. A. R., Baraña, J. A. B., Valderrama, C., Cruz, A. Y. D. L., & Ilustre, R. G. (2021). Language acquisition: The role of grammar acquisition and instruction in second language teaching and learning. Journal of World Englishes and Educational Practices, 3(11), 12-19. Akkaya, A. ve Erol, S. (2019). Türkiye’de öğrenim gören Arap öğrencilerin Türkçe temel düzeyde yaşadığı dil bilgisi sorunları. Tarih Okulu Dergisi, 12(40), 549-559. Anderson, A., & Lynch, T. (2003). Listening. Oxford: Oxford University Press. Aristoteles, (1947). Organon I, kategoriler. H. R. Atademir (Çev. Ed.). Ankara: Millî Eğitim Bakanlığı Yayınları Arnold, C. L. (2014) Listening: The forgotten communication skill. Journal Mass Communication & Journalism, 4(10), e155-e155. Aytan T. (2011). Aktif öğrenme tekniklerinin dinleme becerisi üzerindeki etkileri (Yayımlanmamış doktora tezi). Selçuk Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Konya. Bacon, S. M. (1992). The relationship between gender, comprehension, processing strategies, and cognitive and affective response in foreign language listening. The Modern Language Journal 76(2), 160-178. Bannard, C., Lieven, E., & Tomasello, M. (2009). Modeling children’s early grammatical knowledge. Proceedings of the National Academy of Sciences, 106(41), 17284-17289. Barnett-Page, E., & Thomas, J. (2009). Methods for the synthesis of qualitative research: A critical review. BMC Medical Research Methodology, 9(1), 9-59. Bastone, R. (1994). Grammar. Oxford: Oxford University Pres. Bayat, N. (2020). Dilbilgisi ve dil becerileri A. Pehlivan & İ. S. Aydın (Ed.). Dil bilgisi öğretimi içinde (ss. 171-192). Ankara: Pegem Akademi. Bloom, L. (1970). Language development: Form and function in emerging grammars. Cambridge MA: MIT Press. Boivin, M. C. (2018). A review of the current empirical research on grammar instruction in the francophone regions. L1-Educational Studies in Language and Literature, 17, 1-48. Booij, G. (2014). Language use and the architecture of grammar: A construction morphology perspective. Contemporary Linguistics, 40, 193-212. Börekçi, M. ve Tepeli, Y. (2013). İşlevsel dilbilim yaklaşımıyla Türkçede sözcük türleri üzerine. Dil ve Edebiyat Eğitimi Dergisi, 2(7), 93-102. Börekçi, M. (2005). Türkçede vurgu-tonlama-ölçü-anlam ilişkisi. Atatürk Üniversitesi Kazım Karabekir Eğitim Fakültesi Dergisi, 0(12), 187-207. Brown, J. I. (1954). How teachable is listening? Educational Research Bulletin, 33(4), 85-93. Brown, J. I. (1987). Listening-ubiquitous yet obscure. International Listening Association Journal, 1(1), 3-14. Bruner, J. S. (1978). Berlyne memorial lecture: Acquiring the uses of language. Canadian Journal of Psychology/Revue Canadienne de Psychologie, 32(4), 204-218. Bruner, J. S. (1981). The social context of language acquisition. Language & Communication, 1(2-3), 155-178. Bruner, J. S. (1974). From communication to language a psychological perspective. Cognition, 3(3), 255-287. Burley-Allen, M. (1995). Listening: The forgotten skill. New York: Wiley. Calp, M. (2005). Özel öğretim alanı olarak Türkçe öğretimi. Konya: Eğitim Kitabevi. Chomsky, N. (1957). Syntactic structures. Berlin, Boston: De Gruyter Mouton Chomsky, N. (1959). Review of verbal behavior by B. F. Skinner. Language, 35(1), 26-58. Chomsky, N. (1965). Aspects of the theory of syntax. Cambridge: The MIT Press. Chomsky, N. (1972). Language and mind. New York, NY: Harcourt Brace Jovanovich Publishers. Chomsky, N. (1986). Knowledge of language: Its nature, origin and use. New York, NY: Praeger. Chomsky, N. (2000). New horizons in the study of language and mind. Cambridge: Cambridge University Press. Chomsky, N. (2002). On nature and language. Cambridge: Cambridge University Press. Chomsky, N. (2015) The minimalist program. Cambridge: MIT Press. Clark, E. (1993) The lexicon in acquisition. Cambridge: Cambridge University Press. Clark, E. (2003) First language acquisition. Cambridge: Cambridge University Press. Clarke, P. J., Truelove, E., Hulme, C., & Snowling, M. J. (2014). Developing reading comprehension. Cambridge: Willey- Blackwell. Cross, D. (1998). Teach English. Oxford: Oxford University Press. De Jong, N. (2005). Can second language grammar be learned through listening?: An experimental study. Studies in Second Language Acquisition, 27(2), 205-234. Dixon-Woods, M., Bonas, S., Booth, A., Jones, D. R., Miller, T., Sutton, A. J., Shaw, R. L., Smith, J. A., & Young, B. (2006). How can systematic reviews incorporate qualitative research? A critical perspective. Qualitative Research, 6(1), 27-44. Doyumğaç, İ. (2022). Üretici dönüşümsel dil bilimine dayalı etkinliklerin yabancı dil olarak Türkçe öğrenenlerin doğru cümle yazma becerilerine etkisi (Yayımlanmamış doktora tezi). Atatürk Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Erzurum. Ehri, L. C., Nunes, S. R., Willows, D. M., Schuster, B. V., Yaghoub-Zadeh, Z., & Shanahan, T. (2001). Phonemic awareness instruction helps children learn to read: Evidence from the national reading panel's meta-analysis. Reading Research Quarterly, 36(3), 250-287. Erk, Y. M. (2003). Metin bilimi ve dil bilimi çalışmalarının dil bilgisine yaklaşımları üzerine bir araştırma (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Eskişehir. Fazion-Filho, M., & Queriquelli, L. (2017). Modeling the complexity of language as a two-mode network. Erişim adresi: https://ssrn.com/abstract=2979319 Fromkin, V., Rodman, R., & Hyams, N. (2011). An Introduction to Language. Boston, MA: Wadsworth. Gemalmaz, E. (1982). Standart Türkiye Türkçesi’nin formanlarının enformatif değerleri. http://efrasiyap.tripod.com/yazilar/STT1.pdf Goh, C. (2000). A cognitive perspective on language learners’ listening comprehension problems. System, 28, 55-75. Gough, D, Oliver, S., & Thomas, J. (2012). An introduction to systematic reviews. California: SAGE. Guiraud, P. (1994). Göstergebilim M. Yalçın (Çev.), İstanbul: İmge Kitapevi. Gündüz, O. ve Şimşek, T. (2015). Anlama teknikleri 2: Dinleme eğitimi el kitabı. Ankara: Grafiker Yayınları Hu, Z. L. (2001). Linguistics: A course book. Beijing: Peking University Press. Huang, Z. (2005). Grammar teaching as product or as process?. Sino-US English Teaching, 2(11), 27-31. Hudson, R. (2004). Why education needs linguistics. Journal of Linguistics, 40(1), 105-130. Kabael, T. ve Baran, Y. A. (2016). Matematik öğretmenlerinin matematiksel iletişim becerilerinin gelişimine yönelik farkındalıklarının incelenmesi. Elementary Education Online, 15(3), 868-881. Kant, I. (2016). Arı usun eleştirisi. Z. Eyuboğlu (Çev.), İstanbul: Say Yayınları. Keçik, İ. ve Uzun-Subaşı, L. (2004). Türkçe sözlü ve yazılı anlatım. Eskişehir: Anadolu Üniversitesi Yayınevi. Keskin, H. K., Baştuğ, M. ve Akyol, H. (2013). Sesli okuma ve konuşma prozodisi: İlişkisel bir çalışma. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 9(2),168-180. Kimelman, M. D. Z. (1999). Prosody, linguistic demands, and auditory comprehension in aphasia. Brain and Language, 69(2), 212-221. Kıymaz, M. S. ve Doyumğaç, İ. (2020). Türkçe öğretmeni adaylarının dinlediklerinden hareketle hazırlıksız konuşma başarıları: Karma yöntem araştırması. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 8(4), 1049-1070. Krashen, S. (1981). Second language acquisition and second language learning. Oxford, UK: Pergamon Press Inc. Krashen, S. (1982). Principles and practice in second language acquisition. Oxford UK: Pergamon Press Inc. Kurudayıoğlu, M., Yazıcı, E. ve Göktentürk, T. (2021). Turkish teacher candidates’ self-efficacies to use listening strategies scale: A validity and reliability study. SAGE Open, 11(2), 1-18. Maynard, D. W. (1988). Language, interaction, and social problems. Social Problems, 35(4), 311-334. Melanlıoğlu, D. (2013). Ortaokuldaki dinleme eğitiminin niteliğine ilişkin fenomografik bir araştırma Okuma Yazma Eğitimi Araştırmaları, 1(1), 34-44. Meskhi, A. (2002). Systemic approach in teaching grammar to adult learners. ERIC ED468601. https://files.eric.ed.gov/fulltext/ED468601.pdf Morley, J. (2001). Aural comprehension instruction: Principles and practices. In M. Celce Murcia (ed.). Teaching English as a second or foreign language (3rd ed., pp. 69-85). Boston: Heinle & Heinle Publishers. Myhill, D., & Watson, A. (2014). The role of grammar in the writing curriculum: A review of the literature. Child Language Teaching and Therapy, 30(1), 41-62, Nancy, J. L. (2007) Listening. C. Mandell (Trans.), New York: Fordham University Press. Nassaji, H. (2017). Grammar acquisition. In S. Loewen & M. Sato (ed.). The Routledge handbook of instructed second language acquisition (pp. 205- 223). New York, NY: Routledge. Nation, I. S. P., & Newton, J. (2009). Teaching ESL/EFL listening and speaking. New York: Routledge. Newton, J. 2018. Grammar in listening. In John I. Liontas (ed.). The TESOL encyclopedia of English language teaching (1343–1348). Hoboken, NJ: John Wiley & Sons, Inc. Nygaard, L. C., Herold, D. S. & Namy, L. L. (2009). The semantics of prosody: Acoustic and perceptual evidence of prosodic correlates to word meaning. Cognitive Science, 33(1), 127-146. O’Grady, W. (1997). Syntactic development. Chicago: University of Chicago Press. O’Malley, J. M., Chamot, A. U., & Küpper, L. (1989). Listening comprehension strategies in second language acquisition. Applied Linguistics, 10(4), 418-437. Özbay, M. (2005). Bir dil becerisi olarak dinleme eğitimi. Ankara: Akçağ Yayınları. Özbay, M. (2006). Türkçe özel öğretim yöntemleri II. Ankara: Öncü Kitap. Özbay, M. (2015). Anlama teknikleri: II dinleme eğitimi. Ankara: Öncü Kitap. Parlak, H. (2020). Yabancı dil öğretiminde ölçme değerlendirme unsuru olarak test sistemi ve test sisteminin Rusça öğretiminde kullanımı. RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, 18, 520-538. Piaget, J. (1959). The language and thought of the child. New York: Routledge. Pinker, S. (1984). Language learnability and language development. Cambridge, MA: Harvard University Press. Pinker, S., & Jackendoff, R. (2005). The faculty of language: What’s special about it? Cognition, 95, 201-236. Pinter, A. (2006). Teaching young language learners. Oxford, England: Oxford University Press. Pollock A., & Berge E. (2018). How to do a systematic review. International Journal of Stroke, 13(2), 138-156. Quartz, S. R., & Sejnowski, T. J. (1997). The neural basis of cognitive development: A constructivist manifesto. Behavioral and Brain Sciences, 20(4), 537-596. Rankin, P. T. (1928). The importance of listening ability. The English Journal, 17(8), 623-630. Richards, J. C., & Rodgers, T. S. (2001). Approaches and methods in language teaching. Cambridge: Cambridge University Press. Rost, M. (1990). Listening in language learning. New York, NY: Longman. Rost, M. (2002). Teaching and researching listening. New York, NY: Longman. Şahin, A. (2011). İlköğretim 6. sınıf öğrencilerinin dinleme becerisi farkındalıklarının sosyo-ekonomik düzeye göre incelenmesi. Çankırı Karatekin Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 2(1), 178-188. Skinner, B. F. (1957). Verbal behavior. Cambridge, MA: Prentice Hall. Tabak, G. (2013). The evaluation of Turkish teacher candidates’ listening styles in terms of some variables. Mustafa Kemal University Journal of Social Sciences Institute, 10(22), 171-181. Taylor, J. R. (2012). The mental corpus: How language is represented in the mind. Oxford, UK: Oxford University Press. Thornbury, S. (1999). How to teach grammar. Harlow, Essex: Pearson Education Limited. Tomasello, M. (2003). Constructing a Language. A usage-based approach. Cambridge: Harvard University Press. Tompkins, G. E. (2006). Language arts essentials. Boston: Prentice Hall. Tyagi, B. (2013). Listening: An important skill and its various aspects. The Criterion an International Journal in English. 12, 1-8. Uygur, N. (1984). Kültür kuramı. İstanbul: Remzi Kitabevi. Van Lommel, S., Laenen, A., & d'Ydewalle, G. (2006). Foreign‐grammar acquisition while watching subtitled television programmes. British Journal of Educational Psychology, 76(2), 243-258. Vandergrift, L. (1997). The comprehension strategies of second language (french) listeners: A descriptive study. Foreign Language Annals, 30(3), 387-409. Vandergrift, L., Goh, C. C., Mareschal, C. J., & Tafaghodtari, M. H. (2006). The metacognitive awareness listening questionnaire: Development and validation. Language learning, 56(3), 431-462. Varshney, R. L. (2003). An introductory textbook of linguistics and phonetic. Bareilly: Student Store. Vygotsky, L. (1986). Thought and language. Cambridge, MA: MIT Press. Wipf, J. (1984). Strategies for teaching second language listening comprehension. Foreign Language Annals, 17, 345-48. Wolff, F., Marsnik, N., Tacey, W., & Nichols, R. (1983). Perspective listening. New York: Holt, Rinehart & Winston. Wolvin A. D. (2010). Listening engagement: Intersecting theoretical perspectives. In Wolvin A. D. (Ed.). Listening and human communication in the 21st Century (pp. 7-30). Malden, MA: Wiley-Blackwell. Wolvin, A. D., & Coakley, C. G. (1996). Listening. Madison, WI: Brown & Benchmark. Yu, Q. (2008). On the importance of grammar teaching. Vocational Education, 25, 110-111.